‘Kurtar bizi baba’ diyenler yüzünden Bush’un başı dertte

, , Sende yorum yap

Birakiniz kurtarmayi, “Kurtar bizi baba” diyenlere muhatap
olmak bile ABD’de politikacilarin basini derde sokuyor. Enron
olayi, 1972 yilinda Baskan Nikson’i koltugundan eden Watergate
olayi benzeri bir skandala dönüsmek üzere.
Enron, ABD’nin 7’nci büyük dev sirketi idi. Bu sirketin
merkezi Baskan Bush’un memleketi Houston’da. Bu nedenle
sirketin yöneticilerinin baskan ile yakin dostluklari var.
Baskan’in seçim kampanyasina para yardimi yaparak katildilar.
Sirket geçen aralik ayinda iflas etti. Simdi sirket
yöneticilerinin batmadan önce “Kurtar bizi baba” diyerek Beyaz
Saray nezdinde girisimde bulunmalari ortaya çikti. Beyaz Saray
çevrelerinin sirketi kurtarmak için bir seyler yaptiklarina
iliskin isaret yok ama… Sadece ve sadece güç durumdaki sirket
yöneticilerinin parasal iliskilerin verdigi cesaret ile Beyaz
Saray nezdinde girisimde bulunmalari bile ABD’de skandal
yaratabiliyor.
Enron, Teksas’ta kurulan ama ABD içinde ve dünyada
elektrik enerjisi ve dogalgaz üzerine is yapan bir dev kurulus.
Enron’un Türkiye’de 3 yatirimda ortakligi var. (1) Marmara
Ereglisi’nde 480 MG. gücünde dogalgaz santrali insa eden Trakya
Elektrik A. S. ‘nin yüzde 50 payina sahip. Yüzde 10 pay
GAMA’nin yüzde 40 pay diger sirketlerin. (2) Petrol dagitim
sirketi OPET’de ortakligi var. (3) Trakya’da dogalgaz arayan
bir sirketi mevcut.

Türkiye’nin yarisi ediyor
1996 yilinda 13.2 milyar dolar faaliyet geliri olan bu
sirket o kadar hizli büyüdü ki, 2000 yilinda faaliyet geliri
100.7 milyar dolara (Türkiye milli gelirinin yarisina) ulasti.
Net geliri ise 1.2 milyar dolardi. Aktif büyüklügü 65.5 milyar
dolar olan sirketin borsadaki piyasa degeri 80 milyar dolar
olarak hesaplaniyordu. Bir hisse senedi 60 dolardan alinip
satiliyordu.
Hizli büyümeye paralel olarak fon akiminin düzenlenememesi
nedeniyle sirket darbogaza girdi. Geçen yilin aralik ayi
sonunda toplam 16.8 milyar dolar borcunu çeviremedigi için
iflas etti. 21 bin dolayindaki çalisani, sosyal güvenlik
primleri sirket hisselerine yatirildigindan ve de bu hisselerin
degeri düstügünden tazminat ve emeklilik haklarini kaybettiler.
Borsadan hisse senedi alanlar zarara ugradi. Kredi veren büyük
bankalar sarsildi.
Simdi tartisilan bu sirket batarken yönetim sorumluluguna
sahip Kenneth L. Lay’in Baskan Bush ve arkadaslariyla iliskisi.
Enron konusunu bugün gündemin basina oturtan gelisme,
yönetici Lay’in, Baskan Bush’un arkadaslari Ticaret Bakani
Ronald L. Evans’i ve Hazine Bakani Paul H. O’Nail’i arayarak
sirketin kurtarilmasi konusunda yardim istediginin ortaya
çikmasi.

Bush telaslandi
Çünkü Enron’un batisini hizlandiran önemli gelismeler
sirketi satin alarak kurtarmaya talep olan Dynegy’nin son anda
vazgeçmesi ile Moody’s degerlendirme kurulusunun kredi
yeterlilik notunu asagiya indirerek, Enron’a akacak imkanlarin
önüne set çekmesi. Bu konularda Beyaz Saray çevresinin yardimci
olabilecegi söyleniyor. Baskan Bush bu gelismeleri yeni
vprendigini, Bassavci Aseroft hiçbir sey bilmedigini
belirtiyor. Hem Baskan ve Bassavci acele ve genis bir
sorusturma açtirarak kendilerini temize çikarma telasinda.
Kafalari karistiran bir gelisme ise, Enron’un deneyiminden
sorumlu ünlü Arthur Andersen grubunun, Enron ile ilgili bazi
belgelerin ve elektronik ortamda saklanan bilgilerin geriye
dönük olarak “imha edildigini” kabul etmesi. Bu belge ve bilgi
imhasi, olayin gizlenen boyutlari oldugu süphesini
güçlendiriyor. Bakalim, bazi çevrelerin bekleyisi dogrultusunda
Enron olayi yeni bir Watergate olayina dönüsecek mi?
Bakalim bizim Büyük Türk Büyükleri Enron olayindan
kendilerine ders çikarabilecek mi?
Tevfik GÜNGÖR^
p>

 

Sende yorum yap