Kriz “sanat pazarı”nı “şimdilik” öldürdü

, , Sende yorum yap

Millet is derdinde, as derdinde… Simdi “sanat”i
düsünmenin zamani mi demeyiniz… Kriz olmayan dönemde millet
“sanat”i düsünüyor mu idi ki?.. Ama, kriz “uffacik” olan
pazari da öldürdü!..
Türkiye’nin sanat pazarinin neden “uffacik” oldugunu
rakam vererek açiklayayim. Ingiltere’de faturaya dayali
antika, resim, heykel alim satimlarinin yillik cirosu 30
milyar dolar dolayindadir. Türkiye’de faturaya dayali antika,
resim, heykel alim satimlarinin cirosu 12 ila 15 milyon dolar,
bilemediniz 20 milyon dolardir.
Burada agirligi antika ve resim müzayedelerinin cirosu
olusturur. O tür müzayedelerin yillik cirosu 10 milyon dolar
dolayindadir. Galerilerin resim ve heykel satislari ise 2 – 3
milyon dolari geçmez.
Disarida Monet’nin bir tablosu 15 milyon dolardan
müzayedeye çikar 25 milyon dolara satilir.

Sanatin müsterisi 10 bin kisi
Türkiye’de bugüne kadar Osman Hamdi’nin bir tablosu 1.2
milyon dolara, bir baska tablosu 700 bin dolara satildi…
Kiyamet koptu. “Türkiye’de 1.2 milyon dolara tablo satiliyor”
diyerek agza sakiz oldu.
Krizden sonra ne olacak? Haldun Dosdogru diyor ki,
“Türkiye’de sanat ile ilgilenenlerin sanat piyasasinda alici
olanlarin sayisi Istanbul’da 3 bin, Ankara’da 2 bin, diger
sehirlerde 2 bin, toplam 7 bin, bilemediniz 10 bin kisidir.
Bunlar da krizden maddi olarak az etkilenecek insanlardir. Ama
psikolojik olarak etkilenirler. Psikolojik etki bir süre devam
eder. Ama sanat ilgilerini yok etmez. Öldürmez.
Ertan Mestçi diyor ki: “Her seyin kötüye gittigi ortamda,
insanlari yasama baglayan konser, piyes, opera, resim, heykel
sergisi gibi sanat etkinlikleri de azalir ise, Türkiye kurur.
Biter.”
Her sey iyi de, resmi halka sevdiren, resim alsin almasin
halkin ugrak yeri olan sanat galerileri resim ve heykel
satmadan nasil yasayacak? Istanbul’da 150, Ankara’da 100,
diger sehirlerde 150 dolayinda galeri var. Bunlardan
Istanbul’daki 50, Ankara’daki 50 galeri “aktif – dinamik”
galeri… Bu aktif – dinamik galerilerde sergiler sürüyor.
Ertan Mestçi diyor ki: “Karar verdik. Resim, heykel satmasak
da, sanatin devami için sergilemeye devam.”

Sismis fiyatlar inecek
Galeri yöneticilerinin ortak bir görüsü var. Genç
ressamlarimiz heykeltiraslarimiz fiyatlarini dolara saglayip
fazla sisirdiler. Krizin yarari olacak. Sismis fiyatlar
inecek. Türk lirasina dönecek. Aydin Cumali resim sanatini
sürükleyen, halka resmi sevdiren sanatçilarin büyük islevleri
oldugunu hatirlatiyor. Cevat Dereli, Ali Çelebi, Avni Arbas,
Cihat Burak, Nedim Günsur, Mustafa Esirkus, Burhan Uygur,
Esref Üren, Adnan Varinca, Nuri Iyem, Orhan Paker’in
isimlerini veriyor.
Haldun Dosdogru, unutulan ilk soyutçularin, Mübin, Selim
Turan, Hakki Anli ve Nejat Devrim’in zamanlarinda Bati’daki
akimlari yakaladigini hatirlatiyor.
Dogan Paksoy, ara kusagin resim piyasasindaki önemine
deginiyor. Ömer Uluç, Komet, Mehmet Güleryüz, Ergin Inan,
Mustafa Ata, Nese Erdok, Alaattin Aksoy, Neset Günal, Burhan
Dogançay, Erol Akyavas, Abidin Dino ve Ilhan Koman’dan
bahsediyor.
Haldun Dosdogru ise, yeni kusaktan Yavuz Tanyeli, Mevlut
Akyildiz, Mahir Güven, Senol Yorozlu, Dogan Paksoy, Koray
Aris, Alev Ebüzziya, Kemal Önsoy, Ahmet Aksoy, Canan Tolon ve
Bedri Baykam’in isimlerini ve sanatini hatirlatiyor.

Pazar küçük
Aydin Cumali diyor ki: “Pazarin küçüklügü sanatçilarin
gelismesini engelliyor. Sadece sanatçilarin degil, halkin
sanata ilgisinin artmasini da engelliyor. Türkiye’ye yabanci
sanatçilar gelerek sergi açamiyor. Türk halki yabanci
sanatçilarin resimleri ile kendi sanatçisinin resimlerini
karsilastiramiyor. Türk sanatçisi yabanci ile yarisa
giremiyor. Disari çikamiyor. Içeride kalinca da hem pazar
uffacik… hem de ikide bir krize giriyor. Ölüp, ölüp
diriliyor.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap