KREDİLER KÜÇÜLÜYOR

, , Sende yorum yap

2002 yilinda mevduat bankalarinin ekonomiye kullandirdiklari krediler, reel olarak (30.8 oranindaki enflasyondan arindirilmis olarak) yüzde 22.1 oraninda küçüldü. ABD dolari olarak küçülme ise yüzde 10.8 oraninda gerçeklesti.
Bizde mevduat bankalarinin kullandirdiklari krediler, zaten ekonomimizin büyüklügüne göre yetersizdir. Sanayilesmis ülkelerde banka kredileri, milli gelirin büyüklügünün üstüne çikar. Hatta büyüklügünü çok asar. Bizde ise toplam banka kredileri, milli gelirimizin yüzde 10’u ile yüzde 12’si etrafinda dolanir durur. Ekonomi için bu ölçüde yetersiz olan banka kredilerinin giderek küçülmesi, çok olumsuz bir gelismeyi isaret etmektedir.
Kredi destegi sart. Ekonominin esasi, yatirim ile üretimdir. Yatirim ve üretim olmadan, ne istihdam ne refah artar. Para olmadan da, ne yatirim yapilir, ne üretim. Dünyanin hiçbir yerinde yatirim ve üretim yapanlar yüzde yüz öz kaynak ile (açik anlatimiyla sadece kendi tasarruflariyla) ayakta duramaz. Mutlaka kredi destegine ihtiyaçlari vardir. Türk ekonomisi de büyüyecek ise, yeterli ölçüde banka kredisi ile büyüyecektir.
Ama görüyoruz ki, banka kredileri artmiyor, azaliyor. 2001 yili sonunda 103.7 katrilyon mevduata sahip olan bankalar, ekonomiye 31.2 katrilyon kredi kullandirmisti. 2002 yili sonunda mevduat 131.0 katrilyona ulasti. Kredi toplami 31.8 katrilyonda kaldi.
Mevduat Kredi
– 2001 103.7 31.2
– 2002 131.0 31.8
Degisim
– Türk lirasi 27.2 0.6
– Yüzde
1- Cari 263 1.9
2- Reel % -3 % -22.1
(* TEFE, enflasyon artisi % 30.8)
Banka kredilerinin bir yil içinde, cari olarak yüzde 1.9 oraninda, reel olarak (enflasyondan arindirilarak) yüzde 22.1 oraninda küçülmesine yüksek faizden korkan ve mali bünyeleri zayif olan isletmelerin talep yetersizliginin mutlaka payi var. Ama unutulmasin ki, Hazine yil içinde yüzde 63.9 ortalama faizle bankalarin kaynaklarini emdi. Özel sektöre verilecek kredi birakmadi.
2001 yilinin son günlerindeki ABD dolari degeri ile o günlerin mevduat ve kredi rakamlari ABD dolarina dönüstürüldügünde, toplam mevduatin 71.5 milyar dolar, toplam kredilerin 21.5 milyar dolar oldugu görülür. Ayni islem, 2002 yilinin son günlerinde tekrarlandiginda, mevduat rakaminin 79.0 milyar dolara yükseldigi, buna karsilik kredilerin 19.2 milyar dolara düstügü dikkati çeker.
Mevduat Kredi
– 2001 71.516 21.536
– 2002 79.037 19.210
Degisim
– Dolar 7.521 2.326
Yüzde % +10.5 % -10.8
(* ABD dolari deger artisi % 14.2)
Banka kredilerinin bu durumu, reel ekonominin finansmaninda ciddi bir tikaniklik oldugunu açiklikla ortaya koymaktadir. Bu tikanikligin nedenlerini ortaya çikarmaz, tartismaz isek, ne yatirimlar artar, ne üretim artar. Istihdam ve büyüme sorunu giderek ciddilesir.

p>

 

Sende yorum yap