KİŞİ BAŞI TÜKETİM 1998’DE 100.0 İDİ ŞİMDİ 92.9

, , Sende yorum yap

Halkimizin toplam özel tüketim harcamalari 1998 yilinin ilk 3 aylik döneminde 100.0 idi. 1999 – 2001 yillari arasinda geriledi. Bu yil 1998 yili rakamini yakalayabildik. Birazcik üzerine çiktik. 100.3 oldu.
Ama 1998 yilinda 100.0 olan nüfus ortalamamiz simdilerde 108.3 oldugu için, kisi basi ortalama özel tüketim harcamasi geriledi. 1998 yilinin ilk 3 ayinda 100.0 iken bu yilin ayni döneminde 92.9’a düstü.
(Burada bir uyari yapayim. Bu yazidaki anlatim, DIE ve DPT tarafindan yayimlanan rakamlara dayaniyor. Bu yazida sergilenen ve de yorumlanan rakamlar, 1998 – 2003 arasinda, her yilin ilk üç aylik dönemine ait rakamlardir.)
Sayin okuyucularimin bazilari itiraz edecek: (1) Sanayi üretimi ve milli gelir artiyor… Siz de bunlari yaziyorsunuz… Nasil olur da Türkiye 2003 yilinda hala 1998 yili seviyesinde olur?.. Olamaz böyle sey!.. (2) Rakamlar mutlaka yanlis… Etrafiniza bakin… Herkes, yat, kat, lüks araba satin aliyor… Lokantalarda sabahlara kadar havai fisek atiliyor… Tüketim düstü demek için, yerinde sayiyor demek için insanin kör olmasi lazim!..
Ben de sayin okuyucularima sunlari anlatacagim… “Sayin okuyucularim” diyecegim… Bir ülkenin zenginligi, refahi üretimine baglidir. Ne kadar üretir iseniz, o kadar geliriniz olur. Belli bir dönemde üretimin ve gelirin göstergesi milli gelir rakamidir. Milli gelir rakaminda enflasyonun siskinligini yok etmek için ve de daha önceki yillar ile karsilastirmak için, rakamlar sabit fiyata dönüstürülür. En saglikli gösterge Türk lirasi üzerinden 1987 yili sabit fiyatlarina dönüstürülmüs milli gelir rakamlaridir. Milli gelirin veya kisi basina gelirin ABD dolari ile ifadesi insani yaniltir. Çünkü dolar degeri enflasyonu her zaman izlemez. Bu yaklasim ile sayin okuyucularim için hazirladigim bir tabloyu yazinin altinda sunuyorum.
Tabloyu özetleyeyim:
– 1987 yili sabit fiyatlariyla yilin ilk üç aylik döneminde milli gelirimiz 1998 yilinda 24.1 trilyon lira idi. Sonraki yillarin ayni döneminde azaldi, çogaldi, azaldi, çogaldi… Bu yil zar zor 1998 yili rakaminin birazcik üzerine çikabildi. 24.2 trilyon lira oldu.
Demek ki, ilk üç aylik dönemlerdeki toplam üretim alti yildir yerinde sayiyor. Önemli bir gelisme saglayamiyoruz.
– Milli gelirin nasil harcandigini da DIE belirliyor. Yilin ilk üç ayinda elde edilen gelirin 1998 yilinda 18.1 trilyon lirasi özel tüketim harcamalarina gitmis idi. Sonra bu rakam azaldi, çogaldi… Geldik 2003 yilinin ilk 3 aylik dönemine. Tüketime giden para 1987 sabit fiyatlariyla 18.2 trilyon lira. Dagilimina bakinca su görülüyor: 1998 yilina göre 2003 yilinda tüketim harcamalarindan gidaya giden para sadece yüzde 3.8, dayanikli tüketim mallarina giden para yüzde 1.3 oranlarinda artmis. Buna karsilik yari dayanikli tüketim harcamalarinda yüzde 7 gerileme var.
– 1998 yili toplam gelir ve toplam tüketim rakamlarini karsilastirmak yetmez. Çünkü 1998 yilindan bu yana her yil nüfus artti. Yil içi ortalama nüfus rakamlarini da hesaba kattigimizda kisi basi üretimde, gelirde ve tüketimde gerileme oldugu ortaya çikiyor.
Üretim, gelir ve tüketim reel olarak (gerçek rakamlarla) yerinde sayar veya küçülürken ülkede birtakim insanlarin geliri ve harcamalari anormal sekilde artiyor ise, bu durum gelir dagiliminin bozuklugunu ve rezil hale geldigini gösterir. Bilmem anlatabiliyor muyum?
Yilin ilk 3 aylik döneminde milli gelirin ve tüketimin degisimi
Gerçek rakamlar Endeks göstergeleri
Milli gelir GSMH Tüketim Yil ortasi nüfus Milli gelir GSMH Tüketim Yil ortasi nüfus Gelir/nüfus (kisi basi gelir)
1998 24.159 18.147 65.450 100.0 100.0 100.0 100.0
1999 22.107 17.032 66.380 91.5 93.8 101.4 92.5
2000 23.242 18.065 67.460 96.2 99.5 103.0 96.6
2001 22.514 17.565 68.610 93.1 96.8 104.8 92.3
2002 22.559 17.152 69.750 93.3 94.5 106.5 88.7
2003 24.238 18.268 70.900 100.3 100.6 108.3 92.9
Açiklama: (1) Milli gelir (GSMH) ve toplam tüketim rakamlari
1987 sabit fiyatlariyla milyar TL’dir. (2) Yil artisi nüfus DPT tahminleridir.

 

Sende yorum yap