Kara bıyıklı yabancıya yüksek faizli ‘Törkiş tahvil’

, , Sende yorum yap

Hazinemiz ABD dolari ile yilda yüzde 11.50 (faiz) kupon
ödemeli tahvil çikardi. Hazine 500 milyon dolarlik tahvil
satacakti. Talep 1 milyar dolara yaklasinca, 600 milyon
dolarlik tahvil satti.
Bu haber, “Türk tahvilleri kapis kapis gitti” baslikgi ile
kamuoyuna yansitildi. Acaba isler düzeldi mi? Bu tablo
gerçekten iyiye gidisin isareti mi? Anlatayim.
Sadece Türkiye degil, baska ülkelerin hazineleri de 10 yil
vadeli tahvil çikararak satisa sunuyor. ABD’nin tahvilinin
faizi yüzde 4.20. Euro ile 10 yil borçlanan ülkelerin
hazineleri tahvillerini yüzde 4.22 faiz ile satiliyor.
Türkiye’nin satisa sundugu 10 yil vadeli Hazine tahvilinin
yüzde 11.50 oranindaki kupon ödemesi (faizi) yüksek bir faiz.
Bu bizim yurtdisinda yüksek faiz ile satilan ilk tahvilimiz
degil. Daha önce Türkiye 10 yil vadeli tahvili yüzde 11.75 faiz
ile, 30 yil vadeli tahvilleri 11.875 faiz ile satmisti.
Neden ABD Hazinesi 10 yil vadeli tahvili yüzde 4.20 faiz
ile satabilirken, Türkiye 10 yil vadeli tahvile yüzde 11.50
faiz ödemeyi göze aliyor? Çünkü alicilar belli bir risk primi
ile bu tahvilleri satin almayi kabul ediyor.
Dünya para piyasalarinda saglamci olanlar ABD Hazine
bonosuna, Isviçre Hazine bonosuna yatirim yapiyor. Düsük faize
razi oluyor. Yüksek getiri pesinde kosanlar belli riski
üstleniyor ve de bu riskin primini bekliyor.
O nedenle, tahvilin satilip satilmadigina degil, faizinin
ne olduguna bakmak ve ona göre degerlendirme yapmakta yarar
vardir.
Bütün bunlari Hazine’nin tahvil satisini küçümsemek için
yazmiyorum. Neyin ne oldugunun anlasilmasi için yaziyorum.
Bizim gibi istikrar arayisinda olan, yarini açikliga kavusmamis
bir ülkenin 10 yil vadeli tahvilini yüzde 11.50 faiz ile
satabilmesi kendi içinde tutarli bir gelismedir.
Konuya yabanci olanlar için ufak bir açiklama yapayim…
Kupon (faiz) ödemesi bu tahvillerin net getirisi degildir. Bu
tahvillerin 100 dolarligi Türkiye’ye olan güvene göre bazen 80
dolara düser, bazen 110 dolardan satilir. Ana borcun (tahvilin)
fiyati düstükçe getirisi artar. Fiyat arttikça getiri düser.
(Örnegin 100 liralik tahvilin yüzde 11.50’lik kupon ödemesinin
normal getirisi yüzde 11.50’dir ama, tahvil piyasada 80 liraya
düstügünde, 80 liraya 11.50 kupon ödemesi yapilacagindan,
getiri yükselir.)
Gelelim bizim yurtdisinda satilan dolar ve euro
tahvillerinin müsterilerine. Yurtdisindaki yatirimcilar
gelismekte olan ülkelerin bu tür riskli ve yüksek faizli
tahvillerini bir miktar satin alarak hazmedebilir ölçüde riski
üstlenirler.
Ama Türk Hazinesi’nin bu tür tahvillerinin en büyük
müsterisi “kara biyikli yabanci”lardir. “Kara biyikli
yabanci”lar, Türkiye disinda dövizi olan Türkler, Türk
sirketleri, Türk bankalaridir. Bunlarin paralarinin yurtdisinda
olmasi da kanuna uygundur, bunlarin Hazine tahvili almasi da
kanuna uygundur.
Bunlar Türkiye’de dolar tasarruflarina yüzde 10 dolayinda
faiz almaya alismislardir. Yurtdisindaki yüzde 4’ler
dolayindaki dolar faizi bunlari “kesmez”. Onun için yüksek
faizli Türk Hazinesi tahvillerini satin alirlar.
Ekonomik kriz nedeniyle Türkiye’den büyük miktarda döviz
disariya çikti. Bankalar döviz açiklarini kapatti. Yurtdisi
hesaplarinda çok düsük faiz ile tuttuklari bolca dolarlari var.
Türkiye’deki tasarruf sahipleri bankalarin döviz mevduatina
ödedikleri faizi düsük buluyor. Iste bu nedenle yüzde 11.50
faizli döviz tahvillerini, parasini yurtdisinda tutan Türkler
ile bankalar satin aliyor. Parasini yurtiçinde döviz olarak
tutanlarin da bu tahvilleri satin alma sanslari var. Bankalar
10 bin dolardan daha fazla dövizi olanlara bu tahvilleri satin
almada aracilik ediyor. Dövizi olan ve bu tahvillerden satin
almayi düsünenler bankalardan yardim isteyebilir.

Dis piyasalarda alinip satilan Hazine’nin dolar ve euro
tahvilleri *
Vade Kupon Döviz Alis Satis Satanin Alanin Alim
(faiz) cinsi fiyati fiyati fiyati getirisi satim
orani farki
1/2012 11.000 % USD 98.850 98.950 11.70 11.68 0.02
1/2030 11.875 % USD 100.375 100.625 11.83 11.80 0.03
11/2006 11.375 % USD 104.875 105.000 10.07 10.04 0.03
6/2009 12.375 % USD 104.126 104.450 11.53 11.46 0.07
6/2010 11.750 % USD 100.625 101.125 11.63 11.53 0.10
2/2010 9.250 % EUR 95.125 95.750 10.16 10.04 0.12
2/2005 11.000 % EUR 103.500 104.000 9.61 9.42 0.19
11/2006 9.625 % EUR 98.750 99.500 9.95 9.74 0.21
10/2007 8.125 % EUR 92.000 93.000 10.00 9.76 0.24
3/2004 9.500 % EUR 100.000 100.500 9.47 9.20 0.27

* Dis piyasalarda 18 Ocak 2002 tarihindeki islem
fiyatlaridir.
Tevfik GÜNGÖR^
p>

 

Sende yorum yap