İstanbul için iki farklı enflasyon

, , Sende yorum yap

Istanbul Ticaret Odasi’nin (ITO) belirledigi enflasyon, Devlet
Istatistik Enstitüsü’nün (DIE) belirledigi enflasyonun üzerinde.
ITO’nun enflasyonu izleme sekli ile DIE’ninki farkli. Farkli ama
bugüne kadar belli yönde, uyum içinde giden rakamlarin son üç ayda
birbirinden uzaklasmaya baslamasi DIE enflasyonunun daha düsük seyir
göstermesi dikkati çeker oldu.
– Haziran ayinda Istanbul’da tüketici fiyatlari DIE’ye göre yüzde
1.2 artti. ITO’ya göre Istanbul’da ücretliler geçinme endeksindeki artis
yüzde 1.6 oraninda.
– Gene haziran ayinda, DIE’ye göre Türkiye’de toptan esya fiyatlari
artisi yüzde 0.3 iken, ITO’ya göre Istanbul’da toptan esya fiyatlari yüzde
2.3 oraninda artti.
Haziran ayindaki farkliliklari bir yana atarak 2000 yilinin ilk alti
ayindaki birikimli fiyat artis oranlarina bakalim:
– DIE’ye göre Istanbul’da alti aylik tüketici fiyatlari artisi yüzde
17.9 iken, ITO yilin ilk yarisinda Istanbul ücretliler geçinme endeksindeki
artisi yüzde 19.7 olarak belirledi.
– DIE’ye göre Türkiye’de ilk alti ayda toptan esya fiyatlari artis
orani yüzde 18.5’tir. ITO ise, Istanbul’daki toptan esya fiyatlari artis
oranini 22.5 olarak açikliyor.
DIE’nin izledigi enflasyon ile ITO’nun izledigi enflasyonun farkini
sayin okuyucularima anlatayim da sonra rakam farkliliklarindaki egilimi
yorumlayayim.
– DIE, farkli tüketim kaliplarina dayali olarak Istanbul ilindeki
tüm tüketicilerin enflasyonunu hesaplar. ITO ise Istanbul ilinde yasayip,
ücret ile geçinen (dikkat buyurunuz sadece ücret ile geçinen) insanlari
etkileyen enflasyonu izler.
DIE, tüm ülkede kamu ve özel sektörde toptan ticarete konu olan
farkli mallarin toptan fiyatlarindaki degisimi belirler. ITO ise sadece
Istanbul ilinde islem gören belli mallarin toptan satis fiyatlarindaki
degisimi izler.
Mal farkliligi, endeks hesabinda her fiyatin tasidigi agirligin
farkliligi nedeniyle ITO’nun enflasyon rakaminin DIE’nin enflasyon rakami
ile ayni olmasina imkan yoktur.
Fakat “egilim” olarak iki farkli kurulusun enflasyon tespitleri
birbiri ile genelde uyum içinde olmustur.
Uyum içinde olmustur da… ITO’nun enflasyonu bugüne kadar DIE’nin
enflasyonunun altinda seyretmistir. Geçen yilin ilk alti ayinda ITO’nun
ücretliler geçinme endeksindeki artis yüzde 21.0, DIE’nin Istanbul’da
tüketici enflasyonu yüzde 23.2’dir. Geçen yilin ilk yarisinda ITO’nun
Istanbul toptan esya enflasyonu yüzde 20.8, DIE’nin 26.3’tür.
Ama bu yil ne olmus ise (endeks maddeleri ve agirliklari degismedigi
halde) egilim degismis, DIE’nin enflasyonu ITO enflasyonunun altinda
seyretmeye baslamistir.
DIE’nin aylik enflasyon rakamlari azar azar geride kalma egilimi
içine girmistir. Aylik olarak azar azarlik gerileme alti aylik birikimli
rakamda büyük fark ortaya çikarmaktadir.
Yazimin altindaki tabloya bakarak siz 1999 ve 2000 yillarindaki
farki görünüz. Kendi enflasyonunuzu hesaplayiniz. Söyleyiniz bakalim:
– Istanbul’da toptan esya fiyatlarindaki alti aylik birikimli artis
yüzde 22.5 midir, yoksa 18.5 midir?
– Istanbul’da yasayan bir ücretli için alti aylik enflasyon yüzde
19.7 midir, yoksa 17.9 mudur?

Güngör URAS^

 

Sende yorum yap