Irak bizim için önemli bir pazar

, , Sende yorum yap

Biz Irak’a 1987 yilinda 945 milyon dolarlik, 1988 yilinda
986 milyon dolarlik mal satmistik. 1988 yilinin toplam 11.6
milyar dolarlik ihracati içinde Irak’a yaptigimiz ihracatin
payi yüzde 8.5 idi. Ve de Irak, bizim en önemli 4 ihracat
pazarimizdan biri idi. Körfez Savasi’nda Irak pazarini tamamen
kaybettik. Sonra 1991 yilindan itibaren ihracatçilarimiz igne
ile kuyu kazmaya basladi. 1991 yilindaki 122 milyon dolarlik
ihracat, tirmana tirmana 2000 yilinda 371 milyon dolara
ulasti. 2001 yilinin ilk sekiz ayinda Irak’a 462 milyon
dolarlik ihracat yaptik. Ihracat geliri 13 Eylül’de 489 milyon
dolara ulasti. Irak’a yapilan 489 milyon dolarlik ihracat
bizim için önemli. Çünkü Türkiye diger sinir komsusu ülkelere
bu büyüklükte ihracat yapamiyor. Iyi iliskiler kurmaya
çalistigimiz Yunanistan’a yapabildigimiz ihracat sadece 331
milyon dolar. Irak en fazla ihracat yapabildigimiz ve ihracati
en hizli gelistirebildigimiz sinir komsusu ülke. Onun için su
günlerde Bagdat’ta açilan uluslararasi fuar nedeniyle 350 Türk
isadami Irak’ta… Mal satmaya, is almaya çalisiyor.
Bizim için bu kadar önemli olan Irak’ta olan biteni
bizler iyi bilemiyoruz. Irak hiçbir mal almiyor, Irak’ta
hiçbir is yok saniyoruz. Halbuki Irak mal aliyor, Irak’ta is
var. Irak’a baska ülkeler mal satiyor. Irak’taki isleri
baskalari yapiyor.

Irak’ta is var
Irak, politikacilarin gözünde Incirlik’ten kalkan
Amerikan ve Ingiliz uçaklarinin yillardir (bikmadan,
usanmadan) bombaladiklari bir ülke. ABD hükümeti bir gün “Hadi
yürüyün savasa” dese, asker yollayacagimiz bir ülke!..
Politikacilarimiz Irak’in Türk ekonomisi için önemini iyi
degerlendiremiyor.
Irak’in Türkiye ile 605 km uzunlukta siniri, 437 bin km2
topragi var. Nüfusu 23 milyon.
ABD’nin baskisi ile Birlesmis Milletler’in uyguladigi
ambargo 1995 yili nisan ayinda Güvenlik Konseyi’nin karari ile
hafifletildi, karsiliginda Irak’a insani ihtiyaç maddeleri ile
gida maddeleri satilmasina izin verildi.
Türkiye bu karar çerçevesinde Irak’a mal satiyor. Irak
fakir bir ülke. Milli geliri (satin alma gücü paritesi ile)
yaklasik 60 milyar dolar dolayinda. Kisi basi gelir (gene
satin alma gücü paritesi ile) yaklasik 2 bin 700 dolar
dolayinda. Ambargoya ragmen Irak ekonomisi hizli büyüyor. 2000
yili büyüme hizi yüzde 20’ye ulastigi tahmin ediliyor.
Enflasyon konusunda farkli rakamlar var. Bir iddiaya göre 1999
yilinda yüzde 110 olan enflasyon 2000 yilinda yüzde 35’e
düsmüs durumda. Irak topraklarinin sadece yüzde 12’si tarima
elverisli. Ama gelir kaynagi petrol ve dogalgaz.
Irak’in Körfez Savasi’nda tahrip olunan alt yapisi, basta
elektrik enerjisi sistemi olmak üzere yenilenmis durumda.
Irak tarim makineleri, ilaç, gübre, gida maddesi, su
aritma tesisleri, içme suyu tesisleri ithal ediyor. Her yil 5
bin otomobil, kamyon ve otobüs aliyor. Birlesmis Milletler
bazi insaat ihalelerine izin veriyor.
Türkiye’nin Irak’a temel gida maddeleri, tekstil
ürünleri, temizlik malzemeleri, dayanikli tüketim ürünleri,
ilaç, tibbi malzeme ve teçhizat, içme suyu ve kanalizasyon
sistemlerinin yenilenmesinde kullanilan malzeme ve teçhizat
satma imkani var.
Türk firmalarinin, Irak devleti tarafindan açilan insaat,
enerji nakil hatlari, telekomünikasyon, aydinlatma elemanlari,
bilisim elemanlari ve bilisim ihalelerine katilmasi mümkün.
Türkiye ile Irak arasindaki ticaretin baglanti kanali olan
Habur Gümrük Kapisi’ndan günde 1500 araç Irak’a geçiyor, 1500
araç Türkiye’ye giriyor. Türk ihraç ürünleri disinda üçüncü
ülkelerin transit mallari da Irak’a Habur’dan giris yapiyor.
Insallah ABD’nin Afganistan’a yönelik askeri operasyonu Irak’a
siçramaz da güç bela tekrar kazanmakta oldugumuz bu önemli
pazari gene kaybetmeyiz.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap