IMF’NİN DERDİ DIŞ ÖDEMELERİN AKSATILMAMASI

, , Sende yorum yap

IMF’den aldigimiz krediler için 2004 ve 2005 yillarinda toplam 19.8 milyar dolar geri ödeme yapacaktik. Icra Direktörleri bu ödemeyi 13.0 milyar dolara indirdi. 6 milyar dolar ödemenin 2004 ve 2005 yillari yerine, daha sonraki yillarda yapilmasini kabul etti.
Ekonomiden sorumlu Devlet Bakani, bu borç erteleme kararini “Türkiye’nin istikrar programini uygulamadaki basarisinin bir sonucu” seklinde kamuoyuna duyurdu. Devamli olarak “basarinin büyüklügü” vurgulaniyor.
Ama Hazine eski Müstesari Mahfi Egilmez, tam tersine bir degerleme yapiyor. Mahfi Egilmez diyor ki: “IMF bizi basarili buldugu için borçlarimizi ertelemedi. Dis ödemelerde risk ortami devam ettigi için borcumuzu yaydi.”
Mahfi Egilmez, Türkiye’nin IMF’ye yapacagi geri ödemeleri gösteren tablonun altina eklenen, “IMF Icra Direktörleri Kurulu, önceden belirlenmis limitler içinde kalmak kaydiyla, dis ödemeler pozisyonu beklentileri karsilayacak kadar güçlü olmayan borçlu ülkelerin istegi üzerine geri ödemeleri yayabilir…” ifadesine dikkati çekiyor.
“Dis ödemeler pozisyonunun beklentileri karsilayacak kadar güçlü olamamasi” sudur: Bir ülkenin dis yükümlülüklerini karsilama gücü “cari islemler (faiz dahil, olagan döviz gelir ve gider) hesabi”ndan izlenir. Bu hesap ülkenin döviz açiginin büyüklügünü gösterir. Döviz açigi, “sermaye hareketleri (dis kredi ve yabanci sermaye) hesabi” ile dengelenir… Eger ülkenin yillik döviz borcu ödemeleri büyük ise, hem cari açigi (olagan döviz gelir gider açigini) hem de borç ödemelerini karsilayacak büyüklükte yeni krediler bulmak zorlasir. Imkansiz hale gelir. Ülke dis ödemelerini yapamaz. Dis ödemeleri aksar.
Halbuki IMF’nin kurulus amaci “kaba ifadelerle ve özet olarak” ülkelerin dis ödemelerini aksatarak alacaklilara ve de ticari iliski içine girdigi baska ülkelere zarar vermesini önlemektir.
IMF’nin bir ülkenin istikrar programlari parasal amaçli programlardir. IMF içeride parasal istikrarin saglanmasinin, böylece ülkenin dis dünyaya karsi parasal yükümlülüklerin aksamamasinin pesindedir.
Bizim cari islemler (döviz) hesabimiz yilin ilk 5 ayinda 3.5 milyar dolar açik verdi. Açigin yil sonunda 7 milyar dolari asmasi tehlikesi var. Hem döviz açigini kapatmak, hem de IMF’ye ve baska ülkelere döviz borcunu ödemek için yeniden borçlanacagiz. Ama Türkiye’nin yeniden borçlanma gücünün bir siniri var. Iste IMF Icra Direktörleri bunu görerek, IMF’nin 2004 ve 2005 yillarinda Türkiye’den yapacagi tahsilati hafifletiyor… Yükü ileri tarihlere kaydiriyor… Türkiye’nin döviz açigini ve döviz borcu taksitlerini karsilayacak ölçüde yeniden kredi bulamamasindan korkuluyor.
1999 yilindan bu yana IMF’den 31.2 milyar dolar kredi aldik. Bunun 8.6 milyar dolarini ve 1.6 milyar dolar faizini ödedik. Aldiklarimizdan 22.6 milyar dolar borcumuz var. Kredi kullanmaya devam ediyoruz. Ödeme planimiza göre borçlari ancak 2008 yilinda bitirebilecegiz…
2003 2004 2005 2006 2007 2008
Eski takvim 2.6 9.7 10.1 3.6 1.8 0.8
Yeni takvim 2.6 5.2 7.8 10.7 1.8 0.8
Fark – -4.5 -2.3 +7.1 – –

p>

 

Sende yorum yap