Gökçeler’den Hüseyin Yoran Tariş kapısında sıra bekliyor

, , Sende yorum yap

Gökçeler köyü Milas’in hemen yakininda. Hüseyin Yoran’in tarlasi
dededen kalma. Bölüne bölüne payi düsmüs 50 dönüm. Hüseyin pamugu
toplatti. Balyalatti. Traktöre yükleyip Taris kapisinda siraya girdi.
Sira numarasi aldi. En az üç – bes gün traktörü sirada bekleyecek. Bu
arada çig – yagmur yagmamali ki mal islanmasin. Islak mali Taris
almiyor. Hele mali bir teslim etsin parayi ne zaman alacagi belli
olmaz… Çünkü Taris’in parasi yok.
Geçen yil pamuga Taris 195 bin lira ödüyordu. Hükümet bu yil
yüzde 18 artis ile fiyati 230 bin lira olarak belirledi.
Üretici fiyati düsük buluyor. Maliyetin 300 bin lira oldugunu
söylüyor. Fiyati begenmese de, Taris parayi geç ödese de yapacak sey
yok. Tüccar 180 – 190 bin liraya mal topluyor. Buna göre Taris fiyati
gene de iyi ama, Hüseyin geçen yil Taris’ten parasini 30 günde
alabilmisti. Taris’in ödeme fisine baktim. Mal bedelinden vergi stopaji,
fon kesintisi, Bag – Kur kesintisi, sermaye kesintisi, borsaya yardim
parasi kesilmis. Kesintiler net ödemenin yüzde 5.5’u oraninda.
Hüseyin parasini Taris’ten almadi ama Dayibasi ile hesabini
kesti. Pamuk toplamaya gelen 20 isçilik grubun çavusu. Daha önce 500
milyon lira avans ve isçilerin yol parasini almisti. Eskiden
Denizli’den ve Mugla’dan isçi getirirdi. Simdi Diyarbakirlilari
getiriyor.
Isçinin barinmasi, yakacagi Hüseyin’den; yiyecegi, içecegi
kendilerinden. Geçen yil pamugun kilosunu 47 bin liraya topluyorlardi.
Bu yil 65 – 75 bin lira istediler.
Pamuk üretmek kolay is degil. Traktörün olacak, traktörün 15
çesit aleti, edevati olacak. Bunlar 15 milyar liralik yatirim ister.
Tarla üç defa sürülecek. Taris’ten tohum alinacak. Dönüme 10 kilo tohum,
toprak altina 50 kilo, üstüne 30 kilo gübre atilacak. 3 defa
çapalanacak. 6 defa sürülecek. 7 defa sulanacak. Hastalik için 5 defa
ilaçlanacak. Mazot geçen yil 142 bin lira idi, simdi 300 bin lira.
Gübre 18 bin lira idi, simdi 46 bin lira. Bütün bunlar pesin para ile
aliniyor. Parasi olmayan bankadan da borçlansa, tefeciden de borçlansa
ayda yüzde 15 faiz ödüyor. Banka faizi ile tefeci faizi esitlendi…
Bu yil ham pamuk için 230 bin lira fiyat belirleyenlerin hesabi
söyle. Bu pamuk yüzde 40 randimanli. Islenmisi 575 bin lira eder. 1 ABD
dolari 470 bin lira. Demek ki, islenmis pamuk 125 cent ediyor. ABD
pamugu Izmir’e 100 centten getirildigine göre bu fiyat iyidir. Hesap
iyi ama, üreticinin durumu kötü. Çünkü bu hesaba dayali bir politika
sonucu Türkiye’de pamuk üretimi duracak, Türkiye ithal pamuga bagli
kalacak. Çünkü ABD’de üretim fazlasi var. Pamuk ihracatini tesvik için
ABD hükümeti 5 yil vadeli GSM kredisi veriyor. Pamugu ihracatçi 90
cente aliyor. Kiloda 10 cent de nakliye. Izmir teslimi ABD pamugu 100
cent… Bu hesaba göre Taris’in Hüseyin’in pamuguna 185 bin liradan
fazla ödeme yapmamasi gerekir… Her sey iyi de Hüseyin ne yapsin?
Hüseyin pamuk ekmeyi biraksin mi? Hüseyin pamuk ekmezse, Türkiye
sanayiin ihtiyaci olan 1 milyon 200 bin ton pamugun tamamini ithal
etmek için gerekli dövizi nasil bulacak? Iste sorun burada.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap