Geçen yıl çiftçinin 10 milyar dolarını “iç ettik”

, , Sende yorum yap

1999 yilinda Türkiye genelinde toptan esya fiyatlari yüzde 62.9
artti. Sanayi ürünlerinin fiyatlari yüzde 76.7 oraninda artti. Ama zavalli
tarim kesimi… 1999 yilinda toptan esya fiyatlari tarim ürünlerinde sadece
yüzde 30 artis gösterebildi…
Toptanda öyle de, perakendede böyle mi?
Orada da tarim üreticisi kaybetti… Devlet Istatistik Enstitüsü’nün
yaptigi “1999 yilinda çiftçinin eline geçen fiyatlar arastirmasina göre,
Türkiye genelinde 1999 yilinda çiftçinin eline geçen fiyatlardaki artis
sadece yüzde 46.1 oraninda oldu.
Halbuki ayni yil toptan esya fiyatlari endeksindeki artis yüzde 62.9
ve tüketici fiyatlarindaki artis yüzde 68.8.
Hele hele alt bölümlere inilirse 1999 yilinda çiftçinin nasil
ezildigi daha iyi görülür. Sebze üretenler fiyatlarini yüzde 19.6 oraninda
artirabildi. Tarla ürünleri yüzde 36 oraninda artabildi.
Türkiye’de bölgeler itibariyla fiyat artislarinin kaymagini yiyenler
Karadeniz Bölgesi’ndeki çiftçiler oldu. Onlar politikadaki Karadenizli
agabeyleri sayesinde fiyatlarini yüzde 94.1 oraninda artirabilirken,
sahipsiz kalan Marmara Bölgesi çiftçisi fiyatlarini sadece yüzde 29.8
oraninda artirabildi.
Türkiye’de yaklasik 30 milyon insan tarimdan besleniyor. Türkiye
milli gelirinin yüzde 17 kadari tarim kesimindeki üretimden olusuyor.
1999 yilinda sanayide fiyat artislari yüzde 76.7 iken, tarimda yüzde
30.0 kalmasi demek, milli gelirin paylasiminda tarimdaki 30 milyon insanin
cebinden 10 milyar dolarin baska kesimlerde yasayanlara hortumlanmasi
demektir.
Türkiye’de genelde yanlis bir inanis vardir. Tarimda yasayanlara
tarim ürünleri destekleme fiyatlari ile çok para akitildigi söylenir.
Halbuki Devlet Istatistik Enstitüsü’nün yayimladigi rakamlar tersini
gösteriyor.
Türkiye’de sehirde yasayanlarin hayatini ucuzlatmak için köyde
yasayanlara baski uygulanmasi Osmanli döneminden bu yana kesintisiz süren
bir politikadir. Müstehlik (tüketici) ucuz karnini doyursun diyerek
müstahsil (üretici) malinin fiyati devamli baski altinda tutulur.
Bu tablo 1999 yilinda sadece tarim kesiminde yasayanlarin gelir
kayiplarinin boyutunu ortaya koymuyor, ayni zamanda piyasadaki durgunlugun
temel nedenlerinden birini de gözler önüne seriyor.
Ürününün hakki olan paradan 10 milyar dolar dolayinda bir geliri
eksilen Türk köylüsü, bu büyüklükte “tüketimden mahrum kaldi”. Çiftçi
hakkini alsa idi bu 10 milyar dolar dolayindaki para ile baska ihtiyaçlari
için piyasaya çikacak, bu kadar harcama yapacakti.
Bir sey daha var: 2000 yilinda tarim kesiminin bu fiyat kayibi
telafi edilecek mi? Tarim kesimi 1999 yilindaki fiyat kaybini dengelemeye
çalisir ise, 2000 yili fiyatlari üzerine büyük yük binecek demektir.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap