FAİZCİLER PERİŞAN

, , Sende yorum yap

1960’li yillarda biz kari koca Devlet Planlama Teskilati’nda çalisirdik. O zamanlar tüm teskilat, odacisi, sekreteri dahil 85 kisi idi. Bu 85 kisi de memleketin tüm dertlerini kendilerine dert edinmisti!..
O yillarda bizim bugday verimimiz düsük oldugundan, havalar kurak gittiginde bugday ithal etmek zorunda kalirdik. Bugday açigi 250 – 280 milyon dolara mal olurdu. Ama o yillarda bu kadar döviz bulmak dert idi… Havalar iyi gider, yagis olur ise, bu defa da bugday fazlasi ortaya çikar, TMO bugday satin alacak para bulamazdi. Merkez Bankasi para basmak zorunda kalinca da yüzde 7 dolayindaki enflasyon kontrolden çikardi.
Derdimiz hiç bitmezdi.
Bu nedenle hayatinda tarla sürmemis, tohum nedir bilmeyen biz plancilar, her sabah uyanir uyanmaz pencereden göge bakmayi adet edinmistik… Hava günesli ise, “Eyvaahhh… Bu yil kurak geçecek. Bugday olmayacak. 250 milyon dolari nereden bulup da bugday ithal edecegiz?” diyerek dertlenirdik. Hava yagisli ise, “Eyvaaaahhhh… Bu yil yagislar iyi… Bugday çok olacak… TMO bugday almak için para bulamayacak. Merkez Bankasi banknot basacak… Enflasyon kontrolden çikacak…” diye dertlenirdik… Açik anlatimiyla hava günesli de olsa, yagmurlu da olsa bizim derdimiz bitmezdi…
Bunlari neden anlatiyorum? Simdi faiz konusunda benzer bir tablo ortaya çikti. Faizler yükseliyor… “Eyvaaahhh… Hazine bu faizi nasil ödeyecek?” diyerek dertleniyoruz. Faizler asagiya inmeye basliyor. “Eyvaaahh… Ayse Hanim Teyzem ile Ali Riza Bey Amcamin faiz geliri düstü… Perisan olacaklar…” diyerek dertleniyoruz.
Merkez Bankasi faizleri indirdi. Ardindan bono faizleri inmeye basladi… Ayse Hanim Teyzem ile Ali Riza Bey Amcam gibi yasamlarini faiz gelirine baglayanlar acep ne durumda diyerek dün banka banka gezdim. Iste tespitlerim:
Bankalar döviz mevduati nerede ise hiç faiz vermeyecek. Dolar mevduatin faizi yüzde 2.00, euro mevduatin faizi yüzde 2.50. Bunlar brüt faiz. Yüzde 17.6 vergi ve fon kesintisinden sonra net olarak bir sey kalmiyor.
Bankalar 1 ay vadeli mevduata yüzde 30, yüzde 33 faiz veriyor. Bu brüt faizden çikariniz yüzde 17.6 oranindaki vergi ve fon kesintisini. Kalir yüzde 24.72 veya yüzde 27.20 oraninda net faiz.
Dün Ziraat Bankasi 1 günlük repoya yüzde 21, yedi günlük repoya yüzde 24 faiz veriyordu. Repoda vergi ve fon kesintisi yüzde 22 oraninda. Demek ki reponun net olarak yüzde 17.38 ile yüzde 18.72 oraninda net getirisi var.
Bu durumda “Ayse Hanim Teyzemler, Ali Riza Bey Amcamlar ne yapiyor?” diyerek sual eyledim. Bankadaki görevli, “Hazine bonosu satin aliyorlar. 91 gün vadeli bonoyu yüzde 30 basit faiz ile satiyoruz. 1 milyar lirasini bonoya baglayan 3 ay sonra 1 milyar 75 milyon lira alacak” dedi. Bonoda vergi kesintisi yok.
Fonlarin durumunu sordum… Likit fonlarin geliri bono ve repo gelirine bagli oldugundan fonlarin net getirisi de düsmüs.
Bankalarin durumu nedir diye merak eyledim. Anlattilar… Merkez Bankasi bankalarin gecelik olarak yatirdigi paraya yüzde 32 faiz ödüyor. Bankalar bostaki paralarini daha büyük ölçüde Hazine bonosuna baglamaya baslamis.
Velhasil “faizcilerin durumu perisan…” Buna mi üzülecegiz, yoksa Hazine’nin faiz oranlari düsüyor diye mi sevinecegiz? Siz karar veriniz…

 

Sende yorum yap