ENFLASYON YÜZDE 29.7 TÜKETİCİ FİYAT ARTIŞI YÜZDE 45

, , Sende yorum yap

2002 yili enflasyonu yüzde 29.7 oldu. Hükümet enflasyonu yüzde 29.7’ye çekti. Demek ki geçen yil tüketicinin harcamalari yüzde 29.7 artti. Eger tüketicinin maas veya ücreti veya geliri yüzde 30 artmis ise enflasyona karsi korunmus demektir… Türkiye’de çok kimse böyle düsünüyor. Ve de yanlis düsünüyor.
Enflasyon yüzde 29.7’ye düstü ama nasil düstü? Bu 29.7 orani nereden çikiyor, neyi gösteriyor? Anlatayim.
Tüketici fiyatlarindaki artis Devlet Istatistik Enstitüsü (DIE) belirliyor. DIE her ay degisik sehirlerde 347 maddenin fiyatini izliyor. Bu 347 maddenin 1994 yilindaki ortalama fiyatini 100 kabul ederek, her ay bu 100 rakaminin nasil degistigini belirliyor. Buna “Tüketici Fiyatlari Genel Endeksi” deniyor. 1994 yilinda 100 olan endeks sayisi 2001 yili Aralik ayinda 5.756.2’ye ulasmisti. Bu yilin Aralik ayinda 7.468.6 olarak belirlendi. Bu endeks sayisi esas alinarak fiyatlardaki degisim degisik sekillerde hesaplaniyor.
(1) BIR ÖNCEKI YILIN AYNI AYINA GÖRE (aralik – aralik) DEGISIM:
Bu hesaplamada sadece iki ayin (bir önceki yilin aralik ayi endeksi ile bir sonraki yilin aralik ayi fiyat endeksi) arasindaki degisim hesaplanir. Iki ay arasindaki dönemde (11 ay boyunca) fiyatlardaki degisim dikkate alinmaz. Halbuki bu ara dönemdeki fiyat degisimi tüketici bakimindan çok önemlidir.
Enflasyon yüzde 29.7’ye düstü hesabi bu tür bir hesaptir. 2002 Aralik ayi endeksi 2001 yili Aralik ayi endeksine bölünerek elde edilen rakamdir. 2002 yilinin Ocak ayinda (2001 yili Ocak ayi endeksine göre hesaplanan) enflasyon rakami yüzde 73.2 idi. Bir önceki yilin ayni ayindaki fiyatlara göre belirlenen bu enflasyon orani yilin on bir ayi boyunca geriledi, geriledi ve Aralik ayinda (bir önceki yilin Aralik ayina göre) yüzde 29.7 oranina düstü.
Tüketici için fiyatlarin bir önceki yilin aralik ayina göre gerilemesi iyi bir seydir ama, bu tüketicinin gelecekteki harcamalarini azaltacaktir. Yil içinde, yil boyu tasidigi enflasyon hakkinda bir gösterge teskil etmez.
(2)ON IKI AYLIK ORTALAMAYA GÖRE DEGISIM:
Bu hesaplamada yilin tümünde, 12 ay boyunca fiyatlardaki artis ortalamasi toplanir. Bir önceki yilin 12 ayindaki fiyat artis ortalamasi toplamina bölünür. Böylece 12 aylik dönemde tüketicinin fiyat artislarindan nasil etkilendigi ortaya çikar.
Bu tür hesaplamada, 2002 yilinin Aralik ayinda tüketici için 12 aylik ortalama fiyat artisinin yüzde 45.0 oldugu anlasilir.
Aylar itibariyla hesaplamada 2002 yili Ocak ayinda yüzde 57.5 olan 12 aylik ortalama fiyat artisinin yüzde 45.0 oldugu anlasilir.
Aylar itibariyla hesaplamada 2002 yili Ocak ayinda yüzde 57.5 olan 12 aylik ortalamalara göre tüketici fiyat artisinin Nisan’da yüzde 62.8’e kadar tirmandiktan sonra Ekim’de yüzde 51.2’ye ve nihayet Aralik’ta yüzde 45.0’e indigi görülür.
Bunun açik anlatimi tüketicinin 2002 yili boyunca kabaca yüzde 55 dolayinda fiyat artisi yasadigidir. Bunun açik anlatimi, 2002 yilinda maasi, ücreti, geliri kabaca yüzde 55 oraninda artmamis olan tüketicinin, hem fiyat artislarindan ezildigi, hem pahaliliktan perisan oldugudur.
p>

 

Sende yorum yap