Dolar habere endekslendi

, , Sende yorum yap

Dolar fiyati inmeye devam edecek. Merkez Bankasi “fiyat
tanzimi” için alima geçmedigi sürece inecek. Ta ki… Bir kötü
haber çikana kadar.
Su günlerde dolar fiyatinin inmesinin ana nedeni “iyi
haberler”.
Dolar fiyatlari devamli artacak, Türk lirasinin degeri pul
olacak, dolari olan kazanacak havasi ile halkimiz elindeki
avcundaki Türk liralarini dolara çevirmisti. Bankalar
açiklarini kapadi. Varlikli kesim, dolara dönerek paralari
yurtdisina postaladi. Halk dolarlari yastik altina istif etti.
Dolar fiyati (o günün sartlari ile) tepeye vurdu. Iyimser
haberler tepeden asagiya dönüsü baslatti. Iyimserlik süresi
uzadikça gevseme hizlandi.

Gevseme nedenleri
Gevseme neden hizlandi: (1) Piyasa canlanmiyor. Reel
ekonominin döviz talebi yok. (2) Ucuz döviz ithalati cazip hale
getiriyor ama, içeride ithal mallarina talep yok. (3) Döviz
bitecek veya döviz alimi satimi yasaklanacak gibi bir tehlike
yok. (4) IMF’den döviz gelecek. IMF hiç olmaz ise 2002 yilinda
döviz açigini kapatma garantisini vermis durumda. (5)
Yurtdisinda ve yurtiçinde bankalar dövize faiz vermiyor. (6)
Buna karsilik Türk lirasi ayda yüzde 4 dolayinda bir getiri
sagliyor. (7) Faiz getirisine önem verenler dövizi satip Türk
lirasina dönüyor. (8) Elindekini, avcundakini dövize çevirip
bir süre bekleyenlerin, beklemeye tahammülleri kalmadi. Hele
döviz fiyati her gün asagiya indikçe yavas yavas dövizlerini
satip, Türk lirasina geçmeye bu para ile de erteledikleri
ihtiyaçlarini karsilamaya basladi. Iste gevseme denilen sey
budur.
Ayrica unutmamak gerekir ki, bizim döviz piyasamiz çok sig
bir piyasadir. Tahtakale’de, döviz büfelerinde toplam 5 milyon
dolarlik döviz alimi veya satimi fiyatlari çikartiyor,
indiriyor.
Piyasayi bilenler su günlerde bankalarin dogrudan veya
istirakleri yoluyla dolayli olarak pozisyon açmaya
basladiklarini, döviz birikimlerini satarak Türk lirasina
geçmeye basladiklarini belirtiyor.

Döviz satisinin nedenleri
Bankalarin döviz açigindan korkmamalarinin, kasalarindaki
dövizi satmalarinin nedenleri söyle açiklaniyor: (1) Bankalar
döviz varliklarini içeride ve yurtdisinda çok düsük faiz ile
degerlendirebiliyor. Türk lirasi faizi cazibesini koruyor. (2)
Bankalar dövizin bitmesinden veya fiyatinin artmasindan
korkmuyor. Çünkü reel ekonominin döviz talebi yok. Ve de
IMF’den gelecek para su veya bu sekilde sisteme girecek.
Özellikle kamu bankalari yoluyla piyasaya çikacak.
Iyi de… Merkez Bankasi müdahale etmez ise dolarin fiyati
acaba nereye kadar iner? Uzmanlarin söylediklerine göre
çikarken fiyatin nerede duracagi nasil bilinmiyor ise, inerken
de nereye kadar inecegini tahmin etmeye imkan yok. Fiyat “kötü
bir haber” çikincaya kadar inebilir. Kötü bir haber
“beklentileri tersine döndürür.” Ve de yeni bir tirmanisa yol
açar.

Dolarin bakkal hesabi
Burada sorulacak soru sudur: Acaba dolar fiyati bugün kaç
lira olmali idi? “Bakkal hesabi” disinda böyle bir rakam
belirlemek zor. “Bakkal hesabi” ise söyle yapilir: Kriz öncesi
dolar 700 bin liranin altinda idi. Ama Türk lirasi yüzde 20
dolayinda deger kazanmisti. Bu yüzden ithalat patlamis, döviz
açigi büyümüs, kriz çikmisti. Yüzde 20 düzeltme ile demek ki, o
zamanki dolar fiyati 850 bin lira dolayinda olmali idi. O
günlerden bu yana ülkede yüzde 80 dolayinda enflasyon oldu.
Bindiriniz enflasyonu 850 bin liralik fiyata… “Bakkal hesabi”
ile dolar fiyatinin 1 milyon 550 bin lira dolayinda olmasi
gerekiyor. “Türkiye kriz yasamasa idi, devalüasyon zorunlugu
olmasa idi, her sey güllük gülistanlik devam etse idi!..” Bu
sartlarda bile dolarin 1 milyon 550 bin liraya satilmasi
gerekirdi. Bindiriniz bu normal fiyata kriz yükünü. Bindiriniz
devalüasyon zorunlugunu… Bu tabloda dolarin 1 milyon 320 bin
liradan satilmasinin neden yanlis oldugu ortaya çikar.
Tevfik GÜNGÖR^

 

Sende yorum yap