Dolar fiyatı gerileyebilir

, , Sende yorum yap

Dolarin fiyati 1 milyon 300 bin liranin altina dogru
inise geçebilir. Ankara’nin “bugün, yarin” açiklayacagi
tedbirlerde büyük yanlislar yapilmazsa, döviz fiyatindaki
tirmanis durabilir. Dolar fiyatinin gerilemesini saglayacak
tedbirler sunlardir:
(1) “Dervis Paketi” açiklaniyor.
Kriz çiktigindan bu yana alti haftayi askin süredir devam
eden belirsizlik sona erecek. Halk ve de piyasadaki oyuncular
neyin ne olacagini az çok görecek.
“Dervis Paketi”nden halkin ve de piyasadaki oyuncularin
bekledigi “dis kredi müjdesi”dir. “Yabancilar para gönderecek,
Türklerin derdi sona erecek” havasi pompalandi. Ama gerçek
farkli (a)Pakette yabanci para desteginin beklenen ölçüde
olmadiginin görülmesi ve de, (b) iç kaynak arayisinda halka ve
vergi mükelleflerine yeni yükler getirmesi mümkündür. Bunlara
ragmen “Dervis Paketi” belirsizligi önlemede, siniri
yatistirmada etkili olacaktir.
(2) Bankalardaki TL bonolari, döviz bonosu haline
getiriliyor.
Bankalarin daha önce Hazine’den satin aldiklari ve
krizden sonra tasiyamaz hale geldikleri Hazine bonolarinin
yükünü hafifletmek için Ankara, banka portföylerindeki TL
bonolarini, dolar bonosu ile degistirmeye hazirlaniyor.
Böylece bankalarin döviz piyasasina alici olarak girerek,
piyasayi çildirtmalarinin önüne geçilmesine çalisiliyor.
Burada da iki sorun var: (a) Bankalar döviz islemlerinde
ABD dolarini 1 milyon 300 bin TL olarak hesaplarken, Hazine
bankalara döviz bonolarini kaç liradan satacak? Dolar
bonolarinin 1 milyon 300 bin TL’nin altinda fiyat ile (örnegin
bir dolar 900 bin TL fiyat ile) satilmasi büyük sorunlar
yaratir. Bankalar Hazine’den dengesiz biçimde, ölçüsüz biçimde
kaynak aktariminin kapisini açar. Huzursuzluk yaratir. Bunun
içindir ki, uygulamaya esas olacak döviz kurunun tespiti çok
mu çok önemlidir. Ne olursa olsun bu uygulama ülkede
“dolarizasyon”un yayginlastirilmasidir. Halka dolardan Türk
lirasina dönmesi tavsiye edilirken Hazine’nin Türk lirasindan
dövize dönmesidir. “Mecburiyetten” yapilacak bu uygulama çok
tartisilacak ama, döviz piyasasindaki talebi azaltmada,
sinirleri yatistirmada etkili olacaktir.

Bant sistemi sakinlestirir
(3) Döviz fiyatinin bant sistemine oturtulmasina
çalisiliyor.
Bant sistemi demek sudur: Merkez Bankasi dolarin en
yüksek ve en düsük fiyatini ilan edecek. Sonra bu iki rakam
arasinda arz ve talebe göre fiyatin dalgalanmasi serbest
birakilacak. Ama dolar fiyati üst siniri astiginda hemen en
üst sinir rakamindan dolar satisina geçilecek. Alt sinirin
altina indiginde, o fiyattan dolar toplanacak. Daha açik bir
örnek vereyim: Merkez Bankasi dolarin üst fiyatini 1 milyon
150 bin lira, alt sinirini 1 milyon 50 bin lira olarak ilan
edecek diyelim. Dolar 1 milyon 150 bin liranin üzerine
çiktiginda sinirsiz olarak bu fiyattan satisa geçilecek. Dolar
fiyati 1 milyon 50 bin liraya indiginde ise tersine sinirsiz
olarak alim yapilacak.
Burada zor olan üst ve alt sinir rakamlarinin
belirlenmesidir. Merkez Bankasi’nin rezervleri ile bu
uygulamayi destekleme riskini göze alabilmesidir. Fakat bu
uygulama, dolarda istikrari saglanmasi, piyasanin ve
insanlarin önünü görerek sakinlesmesi bakimindan olumlu
uygulamadir.
Bugün, yarin açiklanmasi beklenen tedbirler ve baslayacak
uygulamalarin hata ve sevaplari ile hiç olmazsa döviz
piyasasini Tahtakale’nin elinden almasi, huzura kavusturmasi,
dolarda gerilemeye yol açmasi beklenebilir.
(Uyari: Ama burasi Türkiye abicim!.. Merkez Bankasi bant
sistemine geçerken dolarin alt fiyat sinirini 1 milyon 400 bin
lira, üst fiyatini 1 milyon 500 bin lira olarak ilan ederse,
her sey tersine döner.)
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap