DAĞITMAK KOLAY, TOPARLAMAK ZOR

, , Sende yorum yap

Yeni Safak basyazari Ahmet Tasgetiren “Imaj kirilmasi” baslikli yazisinda, yapilan yanlislar nedeni ile, “AKP’nin basarili olmasini isteyenlerin yüreginde, endise kipirtilari olustu. Bu uyari dikkate alinmalidir” diyor.
AKP hükümeti, koltuga oturur oturmaz “dagitmaya” basladi. Ileride toparlamak da AKP’nin isi olacak. Dagitmak kolaydir ama, toparlamak çok zordur. Kisa sürede dagitmak mümkün olur. Toparlama çok uzun süre alir. Vergi tabanini genisletmeyi ve vergi gelirini artirmayi hedef alan “mali milat” ve “nereden buldun?” uygulamasindan vazgeçildi. Ardindan vergi affi gündeme geldi. Bunun anlami, 2003 yilinda vergi gelirlerinde artis saglanamayacagi, tersine vergi gelirlerinin büyük ölçüde azalacagidir.
AKP hükümeti, bir taraftan vergi gelirlerinin azalmasina yol açacak kanun degisiklikleri yaparken, öte taraftan harcamalari artirmaktadir.
Harcamalar artarken vergi gelirlerinin azalmasi, bütçe açigini büyütür. Bütçe açigini kapatilamaz boyuta getirir. Bu yola giren AKP hükümetinin 2002 yilinda bütçe açiginin ne güçlüklerle ve nasil kapatildigindan haberi olmadigi anlasiliyor.
Hazine Müstesarligi dün 2002 yili Ocak/Aralik döneminde Hazine nakit gerçeklesmesine iliskin rakamlari açikladi. Hazine bir yerden para bulmadan ödeme yapamaz. Nakit paranin ana kaynagi vergi gelirleri çok az bir kismi da vergi disi kamu gelirleridir. 2002 yilinda Hazine’nin nakit gelirleri 69 katrilyon lira iken, giderleri 101 katrilyon lira olarak gerçeklesti. Bunun sonucu Hazine 31.9 katrilyon lira nakit açigi ile karsi karsiya kaldi. Bu para bir yerlerden bulunamasa idi, Hazine iflas edecekti. Hazine bonolari ödedi, tekrar bono satarak borçlandi ve içeriden net olarak 17.9 katrilyon lira borç buldu. Ama bu para açigi kapamaya yetmedi.
Hazine IMF sayesinde yurtdisindan borçlanmaya gitti. Yurtdisindan 15.5 katrilyon lira karsiligi döviz kredisi bulundu. Bu, Türk lirasina çevrildi. Hazine’nin nakit açigi kapatildi. Simdi AKP hükümeti “dagitma” havasina girdi. Bütçenin vergi gelirini azaltip, harcamalarini artirarak, bütçe açigini büyütüyor. Demek ki, 2003 yilinda Hazine nakit açigi, 2002 yilinin çok çok üzerine çikacak. Bu açigi kapatmanin iki yolu var. Iç borç veya dis borç artirilacak.
Halbuki, ekonominin bir numarali sorunu, mevcut büyüklügüyle iç borcu çevirememek. Bu büyüklügü ile çeviremedigimiz iç borcu, daha da büyütürsek, nasil çevirecegiz? Demek ki, iç borçlanmada ümit yok. Gelelim dis borca. 2002 yilinda IMF sayesinde disaridan bolca dis kredi bulduk. AKP hükümetinin IMF politikalarina ters uygulamalari karsisinda, 2003 yilinda IMF’den açigin kapatilmasina yardimci olmasini, disaridan bolca kredisi bulunmasini beklemek hayaldir.
AKP yönetimi eger bir seçim dönemi iktidarda kalmayi düsünüyorsa, iktidar dönemini tehlikeye sokacak, iktidar döneminde ekonominin çikmaza sürüklenmesine yol açacak uygulamalardan sakinmak zorundadir.
2002 yili Hazine nakit açigi 31.9 katrilyon lira
(Hazine gelir ve giderleri arasindaki açik iç ve dis borçlanma ile nasil kapatildi?)
Trilyon TL Ocak – Aralik
NAKIT GELIRLER 69.531.6
NAKIT GIDERLER 101.440.3
Faiz disi giderler 55.569.9
Faiz giderleri 45.870.4
FAIZ DISI DENGE 13.961.7
NAKIT DENGESI (AÇIGI) -31.908.7
FINANSMAN IHTIYACI 31.908.7
BORÇLANMA (NET) 33.503.2
DIS BORÇLANMA (NET) 15.550.1
Kullanim 24.542.1
Ödeme 8.991.9
IÇ BORÇLANMA (NET) 17.953.1
Kullanim 95.902.5
Ödeme 77.949.4
KASA/BANKA (NET) -1.594.5

 

Sende yorum yap