Clinton sosyal güvenlik sistemine bütçeden para aktarıyor

, , Sende yorum yap

ABD’de simdilerde en çok tartisilan konulardan biri
Clinton’in sosyal güvenlik paketi çerçevesinde, sosyal
güvenlik sistemine katkida bulunmak amaciyla bütçeden
ayrilacak fonlarin borsaya yatirilmasi.
Gelecek 15 yilda ABD hükümetleri bütçeden 700 milyar
dolar ayiracak ve sosyal güvenlik sistemini güçlendirmek
amaciyla borsaya yatiracak.
Tartismalar iki noktada odaklaniyor: (1) Sosyal
güvenlik sisteminin önümüzdeki 50 yil kendi kendine yeterli
hale getirilmesi için bütçeden büyük miktarda aktarmalar
yapilmasi. (2) Bütçeden sisteme aktarilacak paranin hükümet
tarafindan borsada degerlendirilmesi.
Merkezi (federal) hükümetin her yil borsaya önemli
miktarda yatirim yapmasinin kapitalist sisteme müdahaleye yol
açabilecegi söyleniyor. Clinton taraftarlari ise yatirimin
hükümet tarafindan degil, yatirim bankalari araciligiyla
yapilacagini, borsada yapilacak yatirimin sosyal güvenlik
sistemine yüksek yillik getiri saglayacagini belirtiyor.
Açiklamalara göre ABD’de borsa 1959 – 1996 yillari
arasinda yillik yüzde 6.75 getiri saglamis (1997 ve 1998
yillarinda fiyatlardaki olagan disi yükselme nedeniyle bu iki
yil ortalama hesabina alinmiyor). Borsanin getirisi ayni
dönemde Hazine bonolarinin getirisinin 3.8 puan üzerinde.
Geçmis uygulamada Sosyal Güvenlik Fonlari’nin tamami
Hazine bonolarina yatiriliyordu. Yeni uygulamada Sosyal
Güvenlik Fonlari’nin borsada degerlendirilecek kisminin
toplamin yüzde 15’ini geçmemesi, böylece borsa riskinin
sinirlandirilmasi öngörülüyor.
Bütçeden Sosyal Güvenlik Sistemi’ne yardim amaciyla
borsaya yatirilacak fonlarin borsadaki toplam yatirimlarin
yüzde 4’ünü, borsada mevcut merkezi ve mahalli hükümet
çalisanlarinin emekli fonlari ile ilgili yatirimlarin yarisini
geçmeyecegi belirtiliyor.
Açiklamalara göre, ABD’de borsadaki yatirimlarin
toplami 10.5 trilyon dolar (Türkiye’nin milli geliri 200
milyar dolar. Demek ki ABD’de borsalardaki fonlar Türkiye’nin
milli gelirinin yaklasik 50 kati kadar).
Verilen rakamlara göre ABD’de borsaya her yil 200 – 250
milyar dolar yeni para giriyor (Yaklasik Türkiye’nin milli
geliri kadar).
Clinton’in yeni projesi nedeniyle basinda yer alan
rakamlara göre, ABD borsalarinda en büyük yatirimci grubunu
“küçük tasarruf sahipleri” (halk) olusturuyor. Toplam 10.5
trilyon dolar yatirimin 5.3 trilyon dolari halka ait. Sonra
2.0 trilyon dolar ile “yatirim fonlari”, 1.7 trilyon dolar
yatirim ile “özel emekli fonlari”, 1.3 trilyon dolar yatirim
ile kamu emekli fonlari geliyor.
Bu rakamlar yaninda Clinton’in Sosyal Güvenlik
Sistemi’ni güçlendirmek için 15 yilda borsaya bütçeden
aktaracagi 700 milyar dolarin toplam içinde önem tasimayacagi
söyleniyor. Karsi görüstekiler ise, bütçeden borsaya
aktarilacak paranin toplam içinde küçük görünmesine karsin
yillik yatirim olarak önem tasiyacagini ileri sürüyor.
Bütçeden borsaya aktarilacak yillik ödenegin 40 – 50 milyar
dolar olmasi bekleniyor. Bu rakam simdilerde degisik
kaynaklardan borsaya gelen yillik 200 – 250 milyar dolar
imkanin beste birini olusturuyor.

ABD borsalarinda kimin ne kadar parasi var?
(Trilyon dolar)

Kisisel yatirimcilar 5.35
Yatirim fonlari 2.03
Özel emekli sandiklari 1.73
Kamu emekli sandiklari 1.33
Toplam 10.54

Kaynak: Investment Company Institute, Congressional
Budget Ofiice, Federal Reserve, NYT.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap