Cebi yakan doğalgaz değil dolar fiyatı

, , Sende yorum yap

Su günlerde dogalgaz kullananlar feryat ediyor. Çünkü
dogalgaz halkimizin cebini tutusturdu. Genelde dogalgaz
fiyatina ekledikleri ek ücret nedeniyle belediyeler suçlaniyor.
Saniliyor ki, belediyelerin dogalgaz faturasina bindirdikleri
kar payi azaltilir ise dogalgaz fiyati ucuzlayacak.
Dogalgaz kullanicilari, hazir olun. Fiyat daha da artacak.
Çünkü dogalgaz fiyati dolara endeksli olarak artiyor. Isin
aslini anlatayim. Geçen bes yillik dönemde Türkiye’ye dogalgazi
getirerek belediyelere satan BOTAS’in dolar olarak satis fiyati
degismedi.
1997 yilinda BOTAS dogalgazin bin metreküpünü aylara göre
147 – 182 dolar arasinda satiyordu. 2001 yilinda aylara göre
120 – 164 dolar arasinda fiyat ile satti.
Fakat geçen bes yil içinde dolarin fiyati artti. 1997
yilinda ortalama dolar fiyati 151 bin lira idi. Simdilerde on
kati. Bakiniz dogalgazin dolar olarak satis fiyati degismedigi
halde son bes yilda dolar fiyatina bagli olarak dogalgaz fiyati
nasil tirmandi:

Fiyat iste böyle tirmaniyor
– 1997 yilinda ortalama dolar fiyati 151 bin lira,
dogalgazin metreküp fiyati (KDV’siz) 27 bin lira idi.
– 1998 yilinda ortalama dolar fiyati 260 bin lira iken,
dogalgazin metreküpünün BOTAS satis fiyati 41 bin lira olmustu.
– 1999 yilinda ortalama dolar fiyati 417 bin liraya
çikinca BOTAS dogalgazin metreküpünü 65 bin liradan satti.
– 2000 yilinda dolarin ortalama fiyati 676 bin lira,
BOTAS’in metreküp satis fiyati 106 bin lira idi.
– 2001 yilinda büyük devalüasyon sonunda dolarin fiyati 1
milyon 500 bin liralara çikinca, BOTAS’in dogalgazi
ucuzlatmasina ragmen bir metreküp gazin satis fiyati 246 bin
liraya tirmandi.
Belediyeler simdilerde BOTAS’tan metreküpünü 246 bin
liraya satin aldiklari gazin üzerine bir kurus masraf ve kar
payi koymayip halka satsalar, yüzde 18 KDV eklemesiyle 290 bin
liraya satacaklar.
Demek ki, dolar olarak degismedigi halde, dogalgazin BOTAS
satis fiyati, dolar degerindeki degisme nedeniyle 2000 yilinda
(KDV hariç) 106 bin lira iken, 2001 yilinda 290 bin liraya
tirmanmis. Artis yüzde 132 oraninda.
BOTAS’in gaz satis fiyati bir yilda 100 iken 232 olmus.
Isin temelinde yatan budur. BOTAS dogalgazi dolar ile satin
aliyor, dolar ile satiyor. Dogalgaz fiyati dünyada ucuzlamadigi
sürece, dolar ile satis fiyatini düsürme sansi yok. Dolar
fiyati tirmandikça da BOTAS’in satis fiyati tirmanacak.

Dolar yükseliyor, halk fakirlesiyor
Dogalgaz ile isinan halkin geliri dolar degil, Türk
lirasi. Halkin geliri dolara endeksli olarak artmiyor. O zaman
ne oluyor? Dolar olarak dogalgazin fiyati degismese de halk
fiyat artisinin büyüttügü faturayi ödeyemez duruma geliyor.
Dogalgaz sorununun esasi budur. BOTAS’in satis fiyatina
belediyelerin yaptiklari eklemeler de önemlidir ama, bunlarin
sifira indirilmesi mümkün degildir. Çünkü belediyeler dogalgazi
sehir içinde dagitmak için yatirim yapti. Boru dösedi. Bu
yatirima giden parayi ve bakim masrafini BOTAS’tan aldigi gazin
fiyatina eklemek zorunda. BOTAS’tan alinan dogalgazin fiyatina
belediyelerin yüzde 45’e varan büyüklükte asiri ekleme
yapmalari insafsizliktir. Ama indirilse indirilse buradan 20 –
25 puan indirim yapilabilir. Tüketicinin KDV’li olarak metreküp
dogalgaz için ödedigi 400 bin liralik ücret (dolar fiyati 1
milyon 500 bin liradan 246 bin lira olan BOTAS satis fiyati +
bunun yüzde 25’i karsiligi olarak 62 bin lira belediye payi
olmak üzere toplam 306 bin lira + yüzde 18 KDV) 365 bin liraya
inebilir.
Dogalgazin metreküp fiyatinin 400 bin liradan 365 bin
liraya inmesi de önemlidir ama, dogalgaz faturasinin yükü
altinda ezilen halkimizi rahatlatamaz. Dolar fiyati arttikça
dogalgaz faturasinin yükünün de artmasi kaçinilmaz bir
durumdur. Halkimizin geliri de dolardaki artis çizgisinde
artmadikça bu sıkıntı devam edecektir.
Tevfik GÜNGÖR^

 

Sende yorum yap