BÜYÜMENİN MOTORU İHRACAT

, , Sende yorum yap

2002 yilinin ilk 9 ayinda gayri safi yurtiçi hasilada yüzde 7.9 artis gerçeklesti. Gayri safi yurtiçi hasila, belli bir sürede bu ülkede üretilen mal ve hizmetlerin parasal (katma) degerini gösteriyor. Bir önceki yilin 9 ayinda üretilen mal ve hizmetler ile bu yilin 9 ayinda üretilen mal ve hizmetlerin (sabit fiyatlarla) degerindeki artis, ekonomideki büyümeyi isaret ediyor.
2002 yilinin ilk 9 ayinda mal ve hizmet üretimi, geçen yila göre yüzde 7.9 oraninda arttiginda acaba, bu mal ve hizmet nereye gitti? Çünkü, iç piyasada büyük ölçüde bir canlanma görülmüyor. Halkin satin alma gücünde büyük bir degisim olmadi. Üretim artisi, büyük ölçüde ihracata dayali olarak gerçeklesiyor.
DIE tarafindan dün açiklanan yilin ilk 9 ayinda harcama gruplarinin milli gelirden aldiklari payin degisimini gösteren tablo, ihracatin üretim artisindaki rolünü açiklikla ortaya koyuyor. Bakiniz son 2 yilin ilk 9 ayinda harcama gruplarinin milli gelirden aldiklari paydaki artis ve gerileme oranlari nasil olmus?
2002 2001
Özel Tüketim 1.1 -8.2
Kamu Tüketimi 5.9 -7.8
Yatirim -5.7 -28.2
Ihracat 10.6 7.6
Ithalat 13.7 -24.5
2001 yilinda özel tüketim harcamalari yilin ilk 9 ayinda yüzde 8.2 oraninda gerilemis. Bu yilin ilk 9 ayinda özel tüketim, geçen yilin yüzde 8.2 oraninda indigçizginin yüzde 1.1 oraninda üzerine çikmis. Mart 2002’den sonra baslayan özel tüketimdeki artisin devam ettigi anlasiliyor. Ancak, normal çizgiye çikmak için daha çok yol almamiz gerekiyor.
Buna karsilik, geçen yil tüm harcama gruplarinin talebi gerilerken, ihracat ekonominin daha büyük ölçüde çökmesini önlemis, yilin 9 ayinda yüzde 7.6 oraninda artis göstermis. Bu yilin 9 ayinda ise, geçen yilin o yüzde 7.6’lik oraninin da üzerinde yüzde 10.6’lik bir büyüme gerçeklesmis. Açik anlatimiyla ihracat büyümenin motoru olmus. Bu gelisme IMF destekli programin özel tesviklerine dayali bir gelisme degil, üreticinin yasam savasi içindeki arayisinin bir sonucu.
Ihracattaki gelisme dinamiginin devam edebilmesi, her seyden önce ihracatçinin yaptigi isten kar etmesine bagli. Bugün Türk ihracatçisi dünya pazarlarinin durgun oldugu bir dönemde, dünya pazarlarinda mal satmaya çalisiyor. Tabii ki kalite önemli ama kalitenin de ötesinde fiyat rekabeti var. Böyle bir baski altinda olan ihracatçiyi döviz kuru konusundaki belirsizlik ve Türk lirasinin deger kazanmasi çok rahatsiz ediyor.
IMF Türkiye masasi sorumlulari, geçen gün Türkiye Ihracatçilar Meclisi yöneticileriyle bir araya geldi. Türkiye Ihracatçilar Meclisi yöneticileri, IMF Türkiye masasi sorumlularina, “düsük kur yüzünden zarar eden ihracatçilarin istikrarsizligi arar hale geldigini, kurdaki belirsizlik nedeniyle yurtdisina ihracatçinin fiyat vermekte güçlük çektigini” anlatti.
Bu bulusmadan sonra, IMF Türkiye masasi sorumlularinin hâlâ ihracatin büyümenin dinamigi oldugunun farkina varamadiklarini gösteren açiklamalari oldu. IMF sorumlularinin ve IMF programini, uygulama sorumlulugunu tasiyan yeni AKP kadrosunun, hala enflasyon ve faizdeki gerilemeye dayali bir büyüme bekleyisinde olduklari anlasiliyor.
Ancak anlasilamayan, enflasyon ve faizdeki gerilemeden sonra, kimin hangi pazar için, ne tür yatirimlarla, ne tür üretim yapacagi.
Ihracatin, ekonominin ayakta kalmasindaki ve büyümesindeki rolü anlasilamayinca, ihracattaki büyümenin devam etmesi tehlikeye giriyor. Ihracatta büyüme hizini yakalamak güç. Büyümeden sonra, birden gerileme ise ekonomiye büyük zararlar verebilir.

 

Sende yorum yap