Bütçe hazırlanmayacak formalite tamamlanacak

, , Sende yorum yap

Meclis’teki milletvekillerinin yarisi degisti. Hükümet ortaklari
degisti. Türkiye’nin sartlari degisti. Maliye’nin gelir – gider trafigi
degisti.
Bütün bunlar biline biline, 1998 yilinin ikinci yarisindaki tabloya
göre hazirlanip, 17 Kasim 1998 tarihinde Meclis’e sunulan ve kanunlasamayan
1999 yili bütçe tasarisi, arsivden çikarilip yeni Meclis’in gündemine
aliniyor ve de yilin kalan aylarinda hükümet icraatina esas olacak bütçenin
kanunlastirilmasina çalisiliyor.
Maliye Bakani zaman sinirlamasindan yakiniyor. 30 Haziran 1999
tarihine kadar bütçenin kanunlastirilmasi zorunlulugu nedeniyle eski
tasarinin esas alinacagini, bunun ekleme ve çikartmalarla
güncellestirilecegini açikliyor.
Eski bütçe tasarisini güncellestirmenin ne kadar zor oldugunu
anlatmak için sayin okuyucularima birkaç rakam verecegim.
– 1999 yili bütçe tasarisinda vergi gelirlerinin yüzde 63, toplam
bütçe gelirlerinin yüzde 68, toplam bütçe harcamalarinin yüzde 51
artabilecegi tahminine dayali dengeler kurulmustu.
– 1999 yilinin ilk 4 ayindaki uygulama gösterdi ki, vergi gelirleri
yüzde 43 artiyor. Toplam bütçe gelirlerindeki artis yüzde 44’te kaliyor.
Bütçe harcamalarindaki artis ise yüzde 81’i geçiyor.
– 1999 yili bütçe tasarisinda tüm yil için 5.5 katrilyon lira
(ortalama döviz kuru ile 14.7 milyar dolar) bütçe açigi tahmini yer
almisti. 1999 yilinin ilk 4 ayinda 3.5 katrilyon liralik (9.5 milyar
dolarlik) açik gerçeklesti. Bunun anlami, mevcut gelir ve harcama
trafiginde yil sonunda 11 katrilyon liralik (yaklasik 30 milyar dolarlik /
milli gelirin yüzde 14’ü büyüklügünde) bütçe açigidir.
Bütçe tartismalari baslarken manzara sudur:
– Bütçe harcamalari eldeki tasarida öngörülen hedefleri asmis,
gelirler ise geride kalmistir. Harcamalari kismak gelirleri artirmak
gerekir.
– Bütçede hedef alinan vergi gelirinin tamami toplansa, bu para
personel harcamalari ile faiz giderlerini karsilamamaktadir.
– Vergi gelirlerini kisa sürede artirmak mümkün degildir. Ekonomik
kriz, piyasadaki durgunluk nedeniyle hedef alinan vergi gelirlerini
toplamak bile güçlesmektedir.
Bu manzara karsisinda Meclis’te ne tartisilacak, ne yapilacaktir.
– Vergi kaynagi yaratilamayacaktir. Vergi disi gelir kaynagi
bulunamayacaktir. Buna karsilik “batti balik yan gider” denilip, harcama
kalemleri artirilacak, bütçe açigi büyütülecektir.
– Bütçe Kanunu, kuyruguna ekleme yapilmaya müsait bir kanundur.
Bütçe Meclis’ten geçerken tasariya bir kuyruk madde eklenerek bazi vergi
kanunlarinin uygulamasi ertelenebilir veya kanunlarda degisiklik
yapilabilir. Bu kuyruk maddeler geliri artirmaz. Açigi büyütür.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap