Besici ‘küpe’ peşinde

, , Sende yorum yap

Van’in 575 köyü var. Bu köylerde yasayan 600 bin nüfusun
tek geçim kaynagi hayvan besiciligi. 1980’lere kadar bu 575
köyde yasayanlarin yaklasik 300 bin büyükbas, 3.5 milyon
küçükbas hayvani vardi.
Simdilerde büyükbas hayvan sayisi yaklasik 180 bine,
küçükbas hayvan sayisi 2.5 milyona düstü. Et Balik Kurumu
kapali, çalismiyor. Hayvancilik sahipsiz kaldi. “Terör
nedeniyle” meralara giris de yasaklandi.

“Kütüge” kaydedildiler
Van’in Iran ile 280 km. siniri var. Kaçakçilar bu
sinirdan hayvan sokuyor. Bunu önlemek için 1999 Eylül’ünde
Tarim Bakanligi “küpe” uygulamasini baslatti.
Bu küpe, bildigimiz küpelerden degil. Büyükbas hayvanin
kulagina zimbalanan bir plastik plaka. Üzerinde numara var. Bu
numara ile hayvan tarim il müdürlügünün bilgisayar kütügüne
kaydolunuyor Kesilince küpe imha ediliyor. Kaydi kapatiliyor.
Van, Agri, Igdir, Sirnak ve Hakkari illerinde küpeleme
kampanyasi tamamlanincaya kadar hayvan hareketi yasaklandi.
2000 ilkbaharinda küpeleme kampanyasini tamamladi. Van
disindaki illerde hayvan hareketi serbest birakildi.
Insanlarin dogru dürüst sayilamadigi ülkede, dagdaki
hayvanlari sayip, numaralayip, bilgisayar kütügüne geçirmek
kolay mi? Her hayvan küpelenemedi. Vergi geliyor korkusu ile
bazi yetistiriciler hayvanlarini sakladi. Sonuçta tahminlere
göre 17 bin büyükbas hayvan küpesiz kaldi.
Simdi Van’daki bu 17 bin dolayindaki küpesiz hayvanin
sahibi köylü perisan. Sadece küpesiz hayvan yetistiricisi
köylü degil, küpelilere sahip olanlar da dertli.
Simdi de kesimhanelerde “saglik raporu” isteniliyor.
Hayvanlarini kesim merkezlerine sevk edenler saskina dönüyor.
Çünkü saglik raporunun hayvanin dogum yerinden alinmasi
zorunlugu var. Üreticinin hayvani tekrar dogum yerine “saglik
raporu” olmadan götürmesi ise yasak… Tam Nasreddin Hoca
hikayesi… Kestir desen kestiremez, geri götür desen
götüremez.
Büyükbas hayvanlarini satanlara kesimciler, “karkas
agirligi” üzerinde kiloda 2.5 milyon ile 2.6 milyon lira
ödüyordu. Iran’dan kaçak büyükbas hayvan getirenler ise kiloda
1.5 milyon liraya razi oluyordu. Bu nedenle Iran’dan kaçak
hayvan geliyordu. Devalüasyon oldu. Kaçakçilik tersine döndü.
Eskiden 1 milyon lira 1.200 Iran tümeni ediyordu. Simdi 1
milyon Türk lirasi 600 Iran tümenine esit. Kaçak gelecek
hayvanin kilosuna istenen para 1.5 milyon liradan 3 milyon
liraya çikti.
Sayin okuyucularim döviz, faiz, borsa ve Kemal Dervis
disinda bir seyin tartisilmadigi Türkiye’de bu yazdiklarim
belki çok okuyucumu ilgilendirmez ama Van da bu ülkenin
sinirlari içinde. Onlar henüz döviz, faiz, borsa ve Kemal
Dervis ile tanismadilar… Onlar kriz derdinde degil… Küpe
pesinde…
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap