BAZI ŞİRKETLERİN PATRONU DA, YÖNETİCİSİ DE ŞİRKETİN HİSSELERİYLE OYNAMAYI SEVER

, , Sende yorum yap

SIRKETLER ALINIR, SATILIR, BIRLESMELER OLUR… AMA BU IYILIKLER SIRKETLERIN KÜÇÜK HISSEDARLARINA YANSIMAZ. AMA KÖTÜLÜKLER NEDENSE HEP ÜZERLERINE KALIR.PATRONLAR, YÖNETICILER BILGIYE SAHIP OLDUKLARI IÇIN HISSELERDEKI PRIMLERI EMER. ZAVALLI HISSE SAHIPLERINE BIR SEY KALMAZ.
Sanayilesmis ülkelerde, hisse senedi borsada islem gören sirketlerin yöneticileri için basarinin göstergesi sirketin hisse senedinin “borsa degeri” dir. Çünkü yöneticinin her hareketi sirketin hisse senedinin fiyatina yansir. Dogal olarak önemli olan bilançodur ama bilanço rakamlari yilda bir defa yayinlanir. Halbuki sirket yasayan bir kurum. Yil içinde yönetimin degisik “icraati” (uygulamasi) var. Sirket borçlaniyor. Veya biriken fonlarini degerlendirmek için baska sirketler satin aliyor. Sirkete baska gruplar belli bir “blok hisse senedi” satin alarak istirak ediyor. Veya sirketin “blok hisse senetleri” bir baska gruba satiliyor. Yeni yatirim karari aliniyor. Üretim artiyor, eksiliyor. Bu uygulamalarin her biri sirketin hisse senedinin fiyatini etkiliyor.
Seffaflik isin etigi
Fiyat iniyor veya çikiyor. Sanayilesmis Bati ülkelerinde bütün bu uygulamalarda ve uygulamalara iliskin kararlarda “seffaflik” var.
Seffaflik isin etigi is ahlakinin geregi… Uygulamalarda “seffaflik” var. Böylece her kararin, her uygulamanin meyvesini tüm hisse senedin sahipleri esit olarak karini veya zararini esit olarak paylasiyor.
Gelelim bizim ülkemizdeki uygulamaya.Öncelikle birde “patron” faktörü hala agirlik tasiyor. Sirketler ne kadar büyük ölçüde halka açilir ise açilsin, biz de her sirketin bir patronu veya patron ailesi kararlarda ve uygulamalarda agirlik tasiyor. Her karar da patron veya patron ailesi son sözü söylemeyi sürdürüyor. Tepe yönetici veya yöneticiler karar ve uygulamalari genelde patron ile paylasiyor ama bazi sirketlerde tepe yönetici veya yöneticiler bile karar ve uygulamayi patron veya patron ailesinden ögrenerek “sahiplenme” veya “sahiplenerek sürdürme” durumunda oluyor.
Pek meraklilar
Simdi de gelelim bizdeki özel duruma… Patron ve tepe yönetici ile yöneticiler “hisse senetleri ile oynamaya pek merakli olunca…” ve de “baskalarina mama yedirmeyi günah (!) kabul edince”, her önemli karardan veya uygulamadan önce borsaya dolayli biçimde girerek hisse senedi satiyor veya aliyor. Böylece kararin veya uygulamanin “kaymagini” topluyor.
Sanayilesmis Bati ülkelerinde (1) Patronlarin ve tepe yöneticileri ile yöneticilerinin kendi sirketlerinin hisse senedi ile oynamalari yasaktir. (2) Bu tür islemler “inside trading” (sirket içi bilgiye dayali islem) sayildigindan cezalandirilir. (3) Bu tür uygulamalar “is etigi’ne (business etme) is ahlakina ters düser. Fakat dikkat ediniz bizde bu tür islemler olagan / normal sayilir. Adlari görünmez. Sirketlerin önemli ölçüdeki hisse senetleri “blok olarak” alinir satilir, sirket satin almalarina veya birlesmelerine karar verilir, sirketler bü yük rakamlarda kâr veya zarar açiklar, yeni yatirim kararlan alinir ama “iyilikler” borsada islem gören hisse senetlerine “geregince” yansimaz. Ama “kötülükler” nedense devamli olarak borsada islem gören hisse senetlerinin üzerine yigilir. Bu önemli “iyilikler” den önce bazi kimseler borsadan “tesadüfen” Fiyat çikiyor, diyerek sevinenlerrin sevinci kursaginda kaliyor. Fiyat çikarken hisse senedi satin alanlar üç gün sonra “dizlerini dövüyor…” diyerek üzülüp duruyor.
Olan biten sudur: Patron, tepe yönetici veya yöneticiler her önemli karar veya uygulama kamuoyuna duyurulmadan hisse senedi aliyor, satiyor… Karar veya uygulamanin “primini” emiyor. Karar veya uygu lama borsada açiklandiginda hisse senedi sahipleri sadece “primi emilmis”, hisse senedi ile “basbasa” kaliyor.
Hisse senedi sahipleri büyük deger artisi bekleyislerini bir yana birakti. Büyük zararlardan ve hisse senedinin degerini düsürecek karar ve uygulamalardan önce “hisse senedi ne yapay talep yaratilarak” patronlarin ve tepe yönetici ile yöneticilerinin bosalttiklari portföyü sirtlanmak “agirlarina” gidiyor.
Bu iste terslik yok mu? Bazi kimseler borsadan “tesadüfen” büyük ölçüde hisse senedi toplar ve ya önemli “kötülükler”den önce bazi kimseler “tesadüfen” borsada önemli ölçüde hisse senedi satar.
Bu hisse senedi satiri almalarim veya satislarini da “yabanci yatirimcilar” {!)”yabanci bankalar” (!) yapar, Görünümde sirket patronlarinin, tepe yönetici veya yöneticilerinin adi hiçbir sekilde hiçbir islemde görünmez.
Zavalli hisse senedi sahipleri de “Allah.. .Allah… Bu sirket hisse senedi de hiç kazandirmiyor. Ama zarari devamli biz yükleniyoruz.. Ne oluyor? Nasil oluyor? Fiyat üç gün çikiyor.
Sayin okuyucularim, burada islem gören hisse senetlerinin fiyatlarina, nereden nereye geldiklerine bakiniz.
Sonra da borsada hisse senedi islem gören sirketlerin yönetim sorumlulugunu tasiyan patronlarin, tepe yönetici ve yöneticilerinin kimler oldugunu hatirlayiniz.
Bin liralik hisse senedi yillardir dokuzyüz liraya satilan, bes yildir degeri iki bin liranin üzerine, bes bin liranin, on bin liranin üzerine çikamayan hisse senetlerine bakiniz
Bu iste bir “terslik” yok mu?

 

Sende yorum yap