Bankaların hepsi “aynı teknede”

, , Sende yorum yap

ÜÇ banka gitti… Arkasi geliyor… Listeler hazir… O
da gidecek, bu da gidecek… Gidenler çok götürdü…
Toparlamak mümkün degil… Fonda para kalmadi… seklindeki
söylentiler sadece o bankaya bu bankaya degil, tüm banka
sistemine güveni yok ediyor.
Kötü niyetliler veya ne yaptiklarini bilmeyenler,
“Islami Kesime Ait Müesseseler” için hazirlanan boykot
listesine benzer “hayali listeler” düzenliyor. Isteyen
istedigi bankanin ismini listeye yaziyor. Öbür bankanin ismini
çikariyor…
Sonra da bilir bilmez ve de lafin nereye gidecegini
düsünmeden konusuyor:
“- Bu hafta sonu tamam… Listedeki bankalara el
konacak!..”
Sayin okuyucularim “banka sistemi bir bütündür”.
Bankalar “güven müessesesidir”. Bankalarin hepsi “ayni
teknenin içindedir”. Teknenin deligi çok büyük ise, teknenin
içindekilerin hepsi suya dökülür. Iste o zaman hangisinin mali
bünyesi güçlü idi, hangisinin degildi, hangisi devlet bankasi,
hangisi özel sektör bankasiydi gibi ayrima imkan kalmaz.
Türkiye’de (1) Banka sistemi zayif. (2) Bankalarin
denetimleri ile belirlenen hatalar düzelttirilemiyor. (3) Tüm
mevduata yüzde yüz devlet güvencesi vermek yanlis. Bunun
kaldirilmasi gerekiyor. (4) Bankalar Kanunu’nun degismesi
lazim…
Ama bütün bunlar bugünün meselesi degil. Bugün ortaya
çikan sorunlar degil. Bir günde yapilacak isler degil.
Su anda üç bankada yangin var. Ikisinin atesi
söndürülmek üzere, üçüncünün atesi söndürülmeye çalisiliyor.
Simdi bunlari görmeden, “- O da yanacak, bu da
batacak… Daha yanacak çok banka var. Daha batacak çok banka
var…” tartismasina girmek banka sisteminde güvenin bütünüyle
yok olmasina yol açar. Açar degil, açiyor… Hatta açti
bile…
Sayin okuyucularim, banka sistemi olmadan ekonominin
çarki dönmez, devletin çarki dönmez. Bu sistem hem ekonomiye
kredi buluyor, hem devletin para açigini kapatiyor.
Bu sistem parayi içeride Türk halkindan topluyor.
Disarida yabanci bankalardan borçlanarak buluyor.
Türkiye’nin de büyümesi, ekonomisini harekete
getirmesi, daha iyi yasama ulasmasi için dünya para
pazarindaki imkanlardan bol miktarda yararlanmasi gerekiyor.
Dünya para pazarindan Türkiye’ye para çekecek iki müessese
var. (1) Hazine, (2) Bankalar.
Dünya para pazarindan bankalarimiz kisa vadeli,
Hazinemiz orta vadeli borçlanabiliyor. Bu nedenle her yil
vadesi gelen borçlarin yenilenmesi, yeni borç bulunmasi
gerekiyor. 1999 yilinda Hazine’nin 7.0 milyar dolar,
bankalarimizin 5.6 milyar dolar yeniden kredi bulmalari
bekleniyor.
Türkiye’de hükümet içindeki zikzaklar ve Türkiye’nin
kredi itibarinin zedelenmesi nedeniyle, Hazine 1999 yilinda
para bulmakta zorlanacak.
Bankalar “kendi baslarini kurtarir” diye düsünülüyordu.
Akbank ve Osmanli Bankasi’nin yeni kredi bulmadaki basarilari
cesaret veriyordu. Ama simdi bir tehlike var…
Yabancilar Türkiye’ye süphe ile bakmaya basladi…
Yabancilar saskin. Öyle ya… Türkler, kendileri daha çoook
bankanin batacagini söylemiyor mu? Simdi böyle bir ülkenin
bankalarina nasil yeni kredi verilebilir? Böyle bir ülkenin
bankalari “o iyisi, bu kötüsü” diyerek nasil ayri ayri
degerlendirilebilir?
Bir tehlike: IMF geliyor. Çok kisi saniyor ki, IMF
Ecevit hükümetinin kurulmakta oldugunu duydu da ondan geliyor.
Hayir… IMF, banka sisteminde olan biteni ögrenmeye geliyor.
Banka sisteminin tümü tehlikede mi, onu kontrol etmeye
geliyor.

Bankalarimiz 1999 yilinda ne kadar dis borç ödeyecek?
Ne kadar yeniden borçlanacak?
Is Bankasi 750
Akbank 725
Garanti Bankasi 597
Koçbank 510
Demirbank 475
Yapi Kredi Bankasi 460
Halkbank 340
Eximbank 295
TEB 205
Vakifbank 160
UGBI 145
Körfezbank 115
DemirHalk 95
Iktisat Bankasi 90
Finansbank 80
Finans Holland 80
Toprakbank 65
Bank Ekspres 57
Tekstilbank 55
Emlakbank 50
Bank Kapital 50
Pamukbank 50
Disbank 40
ABank 30
EGSBank 25
Interbank 25
Kentbank 25
Koç Holland 15
Toplam 5609

* Veriler Toprakbank Fon Yönetimi tarafindan hazirlanmistir.

1999 yilinda Hazinemiz ve bankalarimiz üçer aylik dönemlerde
ne kadar borç ödeyecek? Ne kadar yeniden borçlanacak?
Dönem Hazine Bankalar
Ilk çeyrek 1.392 1.207.0
Ikinci çeyrek 2.491 1.749.9
Üçüncü çeyrek 1.865 1.895.0
Son çeyrek 1.301 754.0
Toplam 7.049 5.605.9
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap