BANKA KREDİSİNİN İKİ MİSLİ DIŞ KREDİ

, , Sende yorum yap

Milliyet’in ekonomi sayfalarinda Osman Ulagay’in önceki gün yayimlanan yazisinda, 2002 yili sonu itibariyle mevduat bankalarinin reel ekonomiye kullandirdiklari toplam kredi miktarinin sadece 19.5 milyar dolar oldugu vurgulaniyordu. Ekonomiye bu kadar kredi verebilen mevduat bankalari buna karsilik kamu kagitlarina 49.1 milyar dolar baglamis. Iç borç stokunun yüzde 56’sini mevduat bankalari tasiyor.
Öte yandan özel sektörün inanilamayacak büyüklükte dis kredi kullandigini gösteren rakamlar var. Bu rakamlara bakilinca, bankalarin topladiklari mevduatla iç borcu finanse ettikleri, reel ekonominin ise dis krediyle ayakta kaldigi ve büyüdügü gibi bir görünüm ortaya çikiyor. Acaba bu görünüm ne ölçüde dogru?
2002 yili Eylül ayi sonu itibariyle dis borç stoku 127.4 milyar dolar. Bunun 14.0 milyar dolari kisa vadeli, 113.4 milyar dolari orta ve uzun vadeli borçlardan olusuyor.
KISA VADELI BORÇLAR
5.7 Ticaret bankalari
7.8 Diger sektörler
0.5 Merkez Bankasi
14.0 Toplam kisa vadeli B
ORTA VE UZUN VADELI BORÇ
61.8 Kamu sektörü
7.8 Merkez Bankasi
12.5 Almancilarin mevduati
31.3 Özel sektör
113.4 Toplam orta ve uzun vadeli
Mevduat bankalarimiz yurtdisindan 5.7 milyar dolar kredi kullaniyor. Bu dövizleri müsterilerine kredi olarak kullandiramadiklarina göre, demek ki, tamamini iç borç kagitlarina yatiriyor.
Toplam dis kredi rakamlari arasinda yer alan ve kisa vadeli dis borçlar bölümünde görülen 7.8 milyar dolar ile orta ve uzun vadeliler bölümünde görülen 31.3 milyar dolari toplar isek, özel sektörün kisa, orta ve uzun vadeli olarak yurtdisindan 39.1 milyar dolar kredi kullandigi ortaya çikar. Türkiye’deki banka sisteminden sadece 19.5 milyar dolar kredi kullanan özel sektör yurtdisindan bu büyüklükte kredi bulma ve krediyi kullanma imkanina sahip olabilir mi?
Acaba dis borç stoku rakamlarinda yer alan bu borç rakamlarinin gerçek anlami nedir? Ben geçen hafta sonu Hazine Müstesarligi ve Merkez Bankasi Genel Müdürlügü uzmanlarini arayarak, bu soruyu cevaplamaya çalistim. Ama cevap bulamadim. Vadeli ithalat islemleri ile ilgili borçlarin ve satici firma kredilerinin, özel sektörün dis borç rakamlarini büyütmesi mümkündür. Ama ne olursa olsun, Türk özel sektörünün yurtiçinden sagladigi kredinin iki mislini yurtdisindan bulabilecek durumda olmasi sasirticidir.
Düzeltme:
Kira gelirinden ödenecek vergi ile ilgili olarak dün bu sütunda yayimlanan yazida milyon ve milyar ifadeleri karismistir. Kira geliri üzerinden ödenecek vergi oranlari söyledir: Ilk 3 milyar 800 milyon liralik gelirde vergi yüzde 10. Bunun üstüne eklenecek 5 milyar 700 milyon liranin vergisi yüzde 25, onun üzerine eklenecek 9 milyar 500 milyon lira için vergi orani yüzde 30, onun üzerine eklenecek 28 milyar 500 milyon liralik dilimin vergi orani yüzde 35, onun üzerine eklenecek 47 milyar 500 milyon liranin yüzde 40, 95 milyar lirayi asan bölümlerin vergisi ise yüzde 45 oluyor.

 

Sende yorum yap