BANKA KREDİLERİNDE YÜZDE 25 KÜÇÜLME VAR

, , Sende yorum yap

Ekonomide olumlu ve olumsuz gelismeler birlikte yasaniyor. Üretim artiyor. Ekonomi büyüyor. Hem de neye ragmen? Banka kredilerindeki küçülmeye ragmen. 9 aylik dönemde gayri safi yurtiçi hasila yüzde 6.5 oraninda büyüdü. Sanayi üretimi yilin ilk 10 ayinda yüzde 8.8 artti. Yilin ilk 10 ayinda imalat sanayiindeki büyüme orani yüzde 10.2.
Bütün bunlar, yilin ilk 11 ayinda banka kredilerindeki yüzde 25 dolayindaki daralmaya ragmen gerçeklesen sonuçlar.
Banka kredilerinin daralmasina ragmen, üretim artisi nasil gerçeklesiyor? Bu üretim artisi nasil finanse ediliyor? Bu basli basina cevaplanmasi gereken bir soru.
Simdi banka kredilerindeki daralma ile sanayi üretimi arasindaki artisi bir yana birakarak, banka kredilerinde inanilmaz boyuta ulasan daralmayla ilgili rakamlari vereyim.
Mevduat da azaldi.
(1) Reel mevduatta daralma var. Yurtiçinde yerlesiklerin mevduati kasim ayi sonunda 121.6 katrilyon liraya ulasti. Yilbasindan bu yana cari fiyatlarla artis yüzde 19.2. Fakat, enflasyon oranini dikkate alirsak reel olarak toplam mevduatin yüzde 6.3 oraninda küçüldügü ortaya çikiyor.
Reel mevduat küçüldügüne göre, ya halkimiz tasarruflarini artik bankalara götürmüyor ya da bankalardaki tasarruflarini harciyor.
Halkimizin bankalara mevduadini götürmemesinin alternatifi, döviz satin almasi, borsaya gitmesidir. Görüyoruz biliyoruz ki, bu yil halkimiz döviz satin almiyor, tersine döviz satiyor. Borsaya ilgi yok. Bu durumda halkin bankalardaki tasarruflarindan harcama yapmak zorunda kaldiklarini kabul etmemiz gerekiyor.
Mevduatin bankalara dagiliminda dikkati çeken yilbasindan bu yana mevduatin özel bankalardan kamu bankalarina dogru kaymasidir. Yilbasindan bu yana özel bankalardaki mevduatin reel olarak yüzde 10 dolayinda azaldigi görülüyor.
(2) Kasim ayi sonu itibariyle mevduat bankalarinin verdikleri toplam kredi rakami 29.9 katrilyon lira. Toplam mevduatin sadece yüzde 24.5’luk bölümünün krediye dönüstügü anlasiliyor.
Yilbasindan bu yana banka kredilerinde cari fiyatla yüzde 4.3 oraninda (enflasyondan arindirilmis biçimde) reel olarak yüzde 24.9 oraninda daralmanin gerçeklestigi anlasiliyor.
Özel bankalardaki mevduat daralmasi yüzde 27.5. Kamu bankalarindaki yüzde 23.7 oraninda.
Yilbasinda toplam mevduatin yüzde 30.5’ini krediye dönüstüren bankalarda bu oranin, kasim ayi sonunda yüzde 24.5’a düsmesi ve reel kredilerdeki daralma oraninin, reel mevduattaki azalma oraninin üstüne çikmasi, bankalarin kaynak yetersizliginden degil, daha baska nedenlerle kredileri kestigi görüntüsünü vermektedir.
Banka yöneticileri genelde talep olmadigi için veya talep sahiplerinin gerekli teminati verememeleri nedeniyle kredi hacmini gelistiremediklerini ifade etmektedir. Bankalarin talep ettikleri teminat konusunda bir sey söylenemez. Ama üretim rakamlari kredi talebinin olmadigi seklindeki ifadeleri dogru kabul etmeye imkan vermiyor.
Mevduat ve krediler yilin ilk 10 ayinda nasil artti? (Katrilyon TL)
Kasim 2002 Aralik 2001 Cari Degisim (%) Reel Degisim (%)
Yurtiçi yerl. mev. 121.6 102.0 19.2 -6.5
– TL mevduat 55.2 44.9 23.0 -3.5
– Yabanci para mevduat 66.4 57.1 16.3 -8.8
Bankalara göre dag. 123.9 102.0 19.4 -6.3
– Kamu bankalari 46.2 36.5 26.6 -0.7
– Özel bankalar 72.9 63.5 14.7 -10.0
– Yabanci bankalar 2.4 1.9 28.1 0.4
Mevd. bank. kredileri 29.9 31.2 -4.3 -24.9
– Kamu bankalari 7.1 7.3 -2.7 -23.7
– Özel bankalar 20.8 22.5 -7.6 -27.5
– Yabanci bankalar 1.8 1.2 45.3 14.0

 

Sende yorum yap