Bakü – Ceyhan boru hattı “hayali”

, , Sende yorum yap

13 Nisan 1999 tarihinde Istanbul’da Çiragan Oteli’nde imzalanan
Istanbul Anlasmasi, “Bakü – Ceyhan boru hattinin gerçeklesmesi için önemli
bir adim” olarak Türk kamuoyuna sunuldu. “- Bu is yakinda olacak” havasi
pompalandi.
Maalesef “Bu is yakinda olmayacak. Olamayacak”. Imzalanan anlasma
bir “formalite”den ibaret.
Önce “formalite”nin ne oldugunu anlatayim. Yürürlükteki 397 sayili
kanuna göre Türkiye dahilinde boru hatti insa etmek veya ettirmek tekeli
Botas’tadir. Istanbul Anlasmasi denilen protokol ile “- Mesela… Es
kaza… Günün birinde Türkiye’den boru hatti geçecek ise, bunun Botas
tarafindan insa edilecegi veya ettirilecegi teyid edilmektedir.” Açik
anlatimiyla “malumu ilan” söz konusudur.
Gelelim bizim boru hatti “hayalimizin” son durumuna…
Efendim biz Türkler “boru hatti”ni çok severiz. Bizim bu sevgimizi
yillarca Iran Sahi Riza Pehlevi istismar etti. Yillarca “geçirdim,
geçiriyorum” diye bizi hayallerde yüzdürdü. Sah’i yagladik, yikadik. Simdi
onun yerini Aliyev aldi. Simdi Aliyev “geçirdim, geçiriyorum” diye bize
hayal pompaliyor. Biz de Aliyev’i el üstünde tasiyoruz. (Atatürk ödülü bile
veriyoruz!)
Bakü – Ceyhan boru hatti, bugün için hayal. Nedenlerini siralayayim:
(1) Bakü’den çikan petrol miktari, su anda 12 – 20 milyon ton
dolayinda. Bunun bir kismi içeride kullaniliyor. Bir kismi Rusya’ya ve eski
anlasmalara bagli olarak komsulara satiliyor. Kalan petrolü tasimaya da
mevcut 300 km.’lik Bakü – Süpsa, 500 km.’lik Bakü – Novorossisk boru
hatlari yetiyor. Bu iki hattin her biri bugün yilda 5 milyon ton petrol
tasiyacak kapasitede. Petrol üretimi arttiginda bu hatlarin herbirinin
kapasitesinin 15 milyon tona çikarilmasi mümkün.
Bu iki hattin tasima maliyeti, geçis ücreti düsük. Petrol
sirketlerinde 1 cent’lik maliyet artisi bile önemli.
(2) Eskiden Novorossisk ve Süpsa’ya akacak petrolün Istanbul
Bogazi’ndan dünya pazarina nakli tartisiliyordu. Simdi Karadeniz’de olusan
pazar Bogaz’dan geçmeden bu petrolü tüketecek boyutta büyüyor. Kaldi ki,
Varna – Dedeagaç, Varna – Arnavutluk, Romanya – Arnavutluk hatlari yolu ile
Bogaz’dan geçmeden petrolü pazarlama hazirliklari da yürüyor.
(3) Ingiliz BP sirketinin hakimiyetindeki konsorsiyum Bakü
bölgesinde petrol arama ve gelistirme faaliyetlerini yürütüyor. Mevcut
petrol üretimini pazarlamak için Süpsa ve Novorossisk hatlari yetiyor.
1.300 kilometrelik Bakü – Ceyhan hattinin verimli olabilmesi için bu hattan
yilda 40 – 45 milyon ton petrol akmasi gerekiyor. Henüz Bakü’de bu
büyüklükte ne kaynak ne de üretim var.
Boru hattina para baglayacaklar bunu vatan millet askina yapamiyor.
Hesaba kitaba bakiyor. Petrol ve boru hatlariyla ilgili her anlasmanin
sonunda bir kayit bulunuyor: “Bu anlasmanin tahakkuku ekonomisine, ekonomik
bakimdan kazançli olmasina baglidir.”
Neyin ne oldugunu bilelim de, bos hayallere bagli yanlis hesaplar
yapmayalim.
Güngör URAS^
p>

 

Sende yorum yap