Ali bey amca 260 milyonluk dükkan kirası için vergi verecek

, , Sende yorum yap

ALI bey amcam emekli. Evinin altindaki küçük dükkani
bakkal Müslim efendiye kiraladi. Ayda eline 260 milyon lira
kira parasi geçiyor.
Yeni Vergi Kanunu’na göre, vergisi kesilmis isyerinin
gayrisafi (veya vergi kesintisi yapilmadan önceki) kira geliri
1998 yilinda 2 milyar 500 milyon lirayi asanlar “vergi
beyannamesi” doldurmak ve de vergi vermek zorunda.
Ali bey amcamin safi (vergisi kesilmis) kira yillik
geliri 260×12=3 milyar 120 milyon lira. Vergili (gayrisafi)
kira geliri ise 4 milyar lira. Ali bey amcam ne yapacak?
Ali bey amcam ne yapacagini sasirmis durumda. Bana
durumunu sordu. Ben de Mustafa Özyürek baskan ile Sükrü
Kizilot hocadan sordum. Ögrendim.
1) Bir gayrimenkulü isyeri olarak kiralayanlar, her ay
mülk sahibine kira öderken, kira tutarinin yüzde 20’sini,
“isyeri kira stopaji” olarak kesiyor. Bunun yüzde 10’u kadar
fon payi ekleyip, (brüt kiranin toplam yüzde 22’sini) mülk
sahibi adina vergi dairesine yatiriyor. Yil sonunda da hangi
tarihte, hangi vergi dairesine ne kadar vergi yatirdiginin
listesini yapip, mülk sahibine veriyor.
2) Ali bey amcam, dükkanini 1998 yilinda yillik 4
milyar liraya kiralamisti. Kiracisi 12 ay boyunca kiranin
yüzde 20’sini vergi ve de verginin yüzde 10’unu fon payi
olarak kesip vergi dairesine Ali bey amcam adina “isyeri kira
vergisi stopaji ve fon payi” olarak yatirmisti.
3) 12 ayda bu sekilde ödenen vergi ve fon 880 milyon
lura tutuyordu. Vergi kesintisinden sonra Ali bey amcaya
ödenen 12 aylik kira 3 milyar 120 milyon lira, aylik kira 260
milyon lira idi.
4) 1998 yilinda isyeri kira gelirinin gayrisafi tutari
2 milyar 500 milyon lirayi asan mülk sahipleri vergi
beyannamesi ve vergi vermek zorunda oldugundan, Ali bey amcam
da beyanname ve vergi verecek.
5) Ali bey amcam, Maliye’nin vergi dairesine gidip bir
vergi beyannamesi formu alacak. Sonra bir bilenini bulup bu
beyannameyi doldurtacak.
Beyannameyi dolduracak kisi, isyerinin gayrisafi kira
geliri olarak beyannameye 4 milyar lirayi yazacak. Bundan
emlakin bakimi için yapilan gerçek giderleri veya “kabala”
(ince hesaba girmeden, yuvarlak hesap) yüzde 25 masraf payini
indirecek.
Böylece verginin üzerinden hesaplanacagi rakam (vergi
matrahi) 3 milyar liraya düsecek.
Ali bey amcanin vergiye esas geliri 3 milyar lira.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre 3 milyar lira gelirin ilk 1.5
milyar liralik dilimine 412.5 milyon lira, kalanina (yüzde 35)
525.0 milyon lira, toplam 937.5 milyon lira vergi hesabi
çikiyor.
6) Ali bey amcanin kiracisi bakkal Müslim efendi, 1998
yili içinde kirayi öderken yüzde 20 vergi stopaji ve verginin
yüzde 10’u fon payi kesintisi yaparak, Ali bey amca adina
vergi dairesine toplam 880 milyon lira vergi ve fon ödemis,
bununla ilgili ödeme tarih ve numaralarini da Ali bey amcaya
bir liste halinde vermisti.
7) Ali bey amcanin isyeri kira geliri brüt 4 milyar
liranin, masraf payi düsüldükten sonraki vergisi 937.5 milyon
lira olarak hesaplanmisti. Fonlu vergi yükü 1 milyar 31 milyon
250 bin lira idi.
Bakkal Müslim efendinin, onun adina yil içinde vergi
dairesine yatirdigi kira vergisi stopaji ve fon payi olan 880
milyon lirayi vergi rakamindan düsmek gerekiyor. 1 milyar 31
milyon 250 bin lira, eksi 880 milyon lira. Kalir 151 milyon
250 bin lira.
8) Iste Ali bey amcamin isyeri kirasi olarak ocak,
nisan ve temmuz aylarinda ödeyecegi vergi ve fon payi budur.
9) Daha baska gelirleri de olsa idi, Ali bey amcam bu
baska gelirleri için mart ayi içinde vergi beyannamesi
doldurmak zorunda olsa idi, isyeri kira vergisini de o
beyannameye ekleyerek ilk taksidini mart ayinda ödeyecekti.
Fakat isyeri kira geliri disinda bir baska vergiye tabi
geliri olmadigindan, kira geliri beyannamesini ocak ayi içinde
doldurup, verginin ilk taksidini ocak ayi içinde ödemesi
gerekiyor.
10) Ali bey amcaya bir hatirlatma: Eger dükkanin
tapusunu, Almanya’da isçi olarak çalisan oglunun üzerine
yapmis olsa idi, isyeri kirasi ne kadar büyük olursa olsun
vergi ödemeyecekti. Çünkü yeni Vergi Kanunu’na göre
yurtdisinda çalisanlarin Türkiye’de isyeri olarak
kiraladiklari gayrimenkullerin gelirinden vergi alinmiyor.
Güngör URAS^

 

Sende yorum yap