Ücretsiz, kârsız, faiz ve rant ekonomisi

, , Sende yorum yap

BIZIM gençligimizde, üretim faktörleri denilen bazi seyler vardi… Üretim için dört esas faktörden söz edilirdi: “Toprak, sermaye, emek, mütesebbis”. Bir de bunlarin getirisi vardi: “Topragin getirisi rant, sermayenin getirisi faiz, emegin getirisi ücret, mütesebbisin getirisi kâr” idi…
— Siz yaslaninca ne oldu?
— Çok sey oldu. Rant ile faiz geliri disinda geliri kalmadi. Ücret, kâr mefhumlari yok oldu.
— Birak teorik laf salatasini. Millet halinden memnun, sen “dolambaçli sekilde” gene birsey-leri karalamaya çalisiyorsun…
— Birseyleri karalamiyorum. Gerçegin “faziletinden” sözediyorum. Bugün ücret dedigin nedir ki? Tut ki, ayda 200 bin lira net isçi ücreti veya 500 bin lira net mühendis ücreti… 4 milyon 800 yüz-bin lirayi hazine bonosuna yatirdin mi al sana ayda 200 bin lira net ücret gelirine esit faiz. 12 milyon liran var ise, mühendis olup ayda 500 bin lira net maas alacagim diye didinmeye gerek kalmaz. Al faizi evinde uyu. Ayak altinda gezinip, kalabalik etmeye lüzum yok…
— Dalga mi geçiyorsun? Fabrikalari kim çalistiracak?
— Fabrikaya ne lüzum var?
— Mütesebbis parasini ne yapacak?
— Faize yatirsin…
— Fabrika yapmak varken…
— Bugün bir çimento fabrikasi 100 milyar liraya çikar. Bu fabrikayi yapmak için mütesebbisin 50 milyar lira cebinden koymasi, 50 milyar lira kredi almasi gerekir. Fabrika ise basladiktan 3 yil sonra çimento çikarmaya baslar. Üç yildaki faiz kaybini unut. Parayi yatirdiginda, fabrika üretime geçecek kabul et. Alinan kredinin faizi en az 30 milyar lira. Bu fabrika yilda 1 milyon ton çimento üretse çimentonun tonuna 30 bin lira faiz yükü biner. Bugün çimentonun tonu 33-35 bin liraya satiliyor.
Mütesebbis yatirdigi 50 milyar lirasina bes kurus gelir almasa, enerjiye, hammaddeye, isçiye, yöneticiye bes kurus ödemese, amortismana bes kurus ayirmasa, çimento satis fiyatt aldigi yatirim kredisinin faizini ancak karsilayacak. Bu durumda yatirim yapilir mi?
— Ne yapilir?
— Faize para yatirilir. Eger 50 milyar liran var ise, çimento fabrikasi kuracak yerde yatirirsin faize. Her yil alirsin net 25 milyar lira… Türkiye’de hiçbir mütesebbis, hiçbir sinai tesisinden bu kadar temiz parayi, bu kadar kolay kazanmaz.
— Ya toprak?
— Toprak eskiden üretim içindi. Artik spekülasyon için. Arsa al, at bir yana, enflasyona karsi en güçlü rant kaynagi…
— Eskiden toprak ranti demek, üretimden toprak sahibine düsen pay idi…
— Simdi üretimden sözeden var mi? Devir al-sat faize yatir devri…
Ali Riza Kardüz^

 

Sende yorum yap