DOLAR KAÇA?

, , Sende yorum yap

—Hocam, dolar kaça?
—Her gazetede günlük kurlar yazili.
—Ben birsey anlayamiyorum hocam. Karsisinda 435 lira yazili. Sonra ayrica döviz alis diyorlar, karsisinda 425 lira yazili. Sonra efektif satis diyorlar, karsisinda 4.15 lira yazili. Sonra ayrica döviz alis ve efektif alis fiyatlari var. Ben bir türlü isin içinden çikamiyorum. Gerçekten dolar kaç lira?
—Recepcigim, gerçekte dolar herhalde 670 lira dolayinda…
—Hocam, 1985 yilinda 670 lira olacak demeye getiriyorsun…
—Yok Recep, bugün 670 lira dolayinda.
-—Nasil olur hocam? Gazetelere bak diyorsun. Gazetelerde en yüksek rakam, efektif alis fiyati. O da 435 lira.
—Recep, sen Odalar Biriligi’nin ne oldugunu, Odalar Birligi Baskani Mehmet Yazar’in kim oldugunu biliyor musun?
—Kim bilmez hocam. Bîri Türkiye’de özel sektörün en büyük örgütü. Öbürüne de hem bu örgüsün resmi basi, hem de sagda tesekkülü beklenen partinin gayriresmi lideri.
—Iste, özel scktörün bu en büyük örgütü, baskan Mehmet Ya-zar’in gerçekçi döviz kuru hesabini, bir kitapçik halinde yayin-ladi. Mehmet Yazar, l AmerSkan Dolari’nin resmi kuru 410 lira oldugu günlerde, bir hesap yaptirmis. O gün, düz ihracatçi l dolar karsiligi 588 lira aliyor, ihracatçi sermaye sirketi ise 651 lir*. De-mek ki, dolarin gerçek kuru 410 lira degil.
—Nasil oluyor bu is hocam?
—Odalar Birligi’niii kitabinda hesabi yapilmis. Dolar 410 lira iken, ihracatçidan dolar 410 lira ödenerek satin alinmiyor. Bir dolar geçirene önce vergi iadesi adi altinda dogrudan ek bir ödeme yapiliyor. Sonra degisik isimler altinda dolayli avantajlar taniniyor. Bu dolayi avantajlarin her biri ek avantaj sagliyor. Meselâ, ucuz kredi avantaj, Kurumlar Vergisi istisnasi, döviz tahsisi, dis ticareti devletlestirilmis ülkelerden ithalat hakki, bagli muamele yapma hakki, döviz kredisi hakki gibi… Bütün bunlarin hepsi her ihracatçiya verilmiyor. Herhangi bir ihracatçi l dolar 410 lira Iken, bu dogrudan veya dolayli ek avantajlarla 178 lira ek imkan sagliyor. Açik anlatimiyla Devlet Baba öndü» i dolari 58$ liraya aliyor,
—Ya ihracatçi sermaye sirketleri?
—Onlarin dogrudan ve dolayli kazançi 241 lira. Devlet Baba onlardan da dolara 651 liradan satin aliyor.
—Ihracat gelirinin ne kadari bu sekilde pahali almiyor dersin hocam?
—Bak Rccepcigim, hesabi basit. Bu yil toplam ihracatin yüzde 40’ini ihracatçi sermaye sirketleri yapiyor. Demek ki Türkiye’ye giren ihracat dolarinin yüzde 40’i 651 veya bugünkü kurdan 670 liradan giriyor denebilir. Kalanin da büyük kismi 588 veya 600 liradan diyelim..
—Iyi de hocam, benim aklima takilan bir sey var. Simdi ben yurt disina geziye gitmek için bir bankadan dolar almaya kalksam kaç lira?
—Efektif alirsan 435 lira.
—Mercedes otomobil getirmek için, ananas suyu konservesi için, kadin çorabi ithal etmek için, peynir ithal etmek için dolar istesem kaça?
—Döviz satin alacagindan 425 lira.
—Devlet Baba 600-670 liradan topladigi dolarlari nasil 425-435 liradan satiyor? Aradaki farki kim ödüyor?
—Kim ödeyecek Recepçigim, vergi verme safligini gösteren vatandaslarla, pahali KIT ürünlerini, hizmetlerini satin alan halk
iç-in, kadin çorabi ithal etmek için, peynir ithal etmek için dolar istesem kaça?
—Aman hocam, millette yanlis bir kanaat var. Ihracatçiya sübvansiyon veriliyor saniyorlar. Baksana eski durum devarn ediyor. Ithalatçi devlet kesesinden sübvansiyonla besleniyor.
—Bak Recep, burada gözden kaçan bir baska nokta var. Çok kimse merak ediyor. Biz nasil 900 liradan et ihraç ederken, 700 liradan ithal edebiliyoruz, beyaz peyniri ayni sekilde 800 liradan ihraç edip, 600 liradan ithal ediyoruz diye?
—Siharbazlikla mi hocam?
—Gayet basit, l dolari ihracatçidan 670 liradan alir, ithalatçiya 425 liradan satarsan, bu mümkün olur. Bak sana basit bir hesap. Beyaz peynirin dis pazarda fiyati 1.20 dolar ise, 670 liralik ihracat kurundan bunun karsiligi 800 liradir. Ihracatçi peyniri 800 liradan ihraç etmis olur. Ithalatçiya dolari 425 liradan satarsan, ithalatçi 1.20 dolarlik peyniri Türkiye’ye 510 liradan ithal etmis olur.
—Hocam, bu senin dediklerini herhalde kimse bilmiyor.
—Recep, evladim, “vatan millet edebiyat!” ile vakit geçire-cegine gözünü aç… Herkes bosuna mi ithalatçi oldu? Simdi devir ithalat devri evladim.
Senaryo: Ali Riza KARDÜZ Kamera: Ibrahim Tapa^

 

Sende yorum yap