Ziraat Bankası 120 yaşında

, , Sende yorum yap

ZiRAAT Bankasi, 120.’inci faaliyet dönemine, 28 Ekim 1983 tarihinde Resmi Gazete’de yayinlanan yeni bir Kanun Hükmündeki Kararname ile giriyor. 17.6.1983 Tarihli ve 2680 Sayili Kanunun verdigi yetkiye dayanarak diger kamu iktisadi kuruluslari ile birlikte Ziraat Bankasinin çalisma sekli de Bakanlar Kurulunca yeniden düzenlenmistir. Yeniden düzenleme Ziraat Bankasinin mevcut statüsüne büyük farkliliklar getirmemektedir. Kararnamenin, iki konuda degisik yaklasimi vardir: Türkiye’nin önemli bir müessesesi olan istanbul Emniyet Sandigi 1984 yili basindan itibaren Ziraat Bankasinin subeleri haline dönüstürülmekte, eskiden Ticaret Bakanligina bagli olan Ziraat Bankasi, bundan böyle Maliye Bakanligina baglanmaktadir. Mithat Pasa 120 yil önce Ziraat Bankasinin temeli olan tarim kredi sistemini kurarken, bu zincir içinde orta sinifin kredi ihtiyacini karsilamak amaciyla Istanbul Emniyet Sandiginin da teskilatlanmasini saglamis idi. Bugün sessis sedasiz tasfiyeye yönelen Istanbul Emniyet Sandigi, yillarca orta sinifin küçük kredi talebini belli ölçüde karsilamistir. Halisini, bilezigini, saatini rehneden milyonlarca dar ve sabit gelirli, Sandigin kredi imkanindan yararlanmistir. 1984 Yili basindan itibaren Sandik subelerinin Ziraat Bankasi subeleri haline dönüsmesiyle zaten yetersiz olan bu tip kredi imkanlari da tamaman ortadan kalkmaktadir.
BIR baska önemli nokta Ziraat Bankasinin Maliye Bakanligina baglanmasidir. Kanun Hükmündeki Kararnamede Zfraat Bankasinin amaci, “esas olarak tarim kesimine fi-nansal destek saglamak ve diger her türlü bankacilik islemleri yapmak” olarak belirlenmektedir. Ziraat Bankasi’nin amaci esas itibariyle tarim kesimine finansal destek saglamak ise ve bir bakanliga baglanmasi zorunlu ise, normal olarak Tarim Bakanligina bagli olmasi gerekir. Maliye Bakanligina baglanmasinin nedeni “bir finansman müessesesi” olmasi ise, o halde, Turizm Bankasinin, Etibankin, Denizcilik Bankasinin da Maliye Bakanligina baglanmasi geregi tartisilabilir. Ziraat Bankasi Maliye Bakanligina baglanirsa ne olur? Maliye Bakanligi, bankaya , tarim kesimine finansal destek saglama görevini asan baska sorumluluklar yükleyebilir. Örnegin durumu bozulan firmalarin hisse senetlerini, konusuyla ilgisi olmasa da Ziraat Bankasina satabilir. Durumu bozulan firmalarin tasfiyesi isini, güç durumdaki bankalarin yönetimini Ziraat Bankasina verebilir. Banka gerek yönetim gücü ve gerekse kaynaklar bakimindan büyük ölçüde konusu disindaki alanlara kayabilir. YAKIN geçmisde benzer tesebbüsler _ görülmüstür. Banka, tarim ile ilgisi olmayan iki sanayi kurulusuna fon baglamis, yurt disinda hizmet gören Türk müteahhitlik firmalarinin finansmanina önemli miktarlarda kaynak ayirmistir.
Bankanin kisa dönemli bir sansi, uzun dönemde menfaatla-rini zedeleyecek gelismelere neden olmalidir. Bankanin kisa dönemli sansi, son genel müdürünün ve genel müdürlük kadrosunun basarili yönetimidir. Buna ek olarak konjoktürel gelismelerden bankanin yararlanmasi, son aylarda mevduat artisindan en büyük payi alan banka haline gelmesi bankaya ilgiyi artirmistir. Basarili yönetim kadrosuna ve artan kaynaga güvenerek Bankayi esas amaci disinda, ülkenin diger güncel finansman sorunlarinin çözümüne yöneltmek, tarim kesiminde olumsuz etkiler ortaya çikarabilir.
TÜRKIYE’de tarim kesiminin yeterli miktarda ve bilinçli biçimde kredilendirilemedigi bir gerçektir. Bu gerçek bir yanda dururken, Ziraat Bankasinin kaynaklarinin baska alanlara yönelmeleri hatali olur. Ziraat Bankasi kredilerinin ta-rim kesimindeki etkenligine iliskin i teferruatli rakamlar bilinmemektedir. Bankalar Birliginin 1982 yili sonu itibariyle yayinladigi rakamlara göre, Türkiyede en fazla ticari kredi veren ilk 3 banka, 251 milyar lira ile Is Bankasi, 124 milyar ile Akbank ve 98-100 milyar lira ile Ziraat Bankasi ile Etibank’dir. 1982 Yili sonunda Türkiyede kaynaklarini ticari kredilere tahsis etmede 3’üncü sirada olan Ziraat Bankasinin ayni tarihte tarim kesimine verdigi krediler ticari kredilerin sadece 3.5 kati, 346 milyar liradir. Unutulmamalidir ki tüm bankalar ticari kredi vermektedir ama tarimsal gelismeyi finanse edebilecek tek kredi kurulusu Ziraat Bankasidir. Önemli olan tarimin modernlestirilmesi, tarimda üretim artisinin saglanmasi ise, öncelikle banka kaynaklarinin artirilmasi ve daha sonra bu kaynaklarin baska alanlara dagilmadan tarimsal faaliyetlerde toplanmasi gerekir.

 

Sende yorum yap