YAZAR’IN DOLAR HESABI

, , Sende yorum yap

Odalar Birligi Baskani Mehmet Yazar’in Karadeniz Bölge Toplantisinda, 29Eylül 1984 günü Giresunda yaptigi konusma bir brosür halinde bastirilmis. Bu brosürde, ihracatçi sermaye sirketlerine ve normal ihracatçilara l Dolarlik ihracat karsiligi kaç Türk Lirasi ödendigini gösteren bir tablo mevcuttur.
Bu tablo çok önemlidir. Çünkü bu tablo, Dolarin gerçek kurunun hergün gazetelerden ne kadar farkli seyrettigini ser gilemektedir. Mehmet Yazar, l ABD Dolari 410 lira iken, ih racatçi bir firma ile ihracatçi bir sermaye sirketinin l ABD Do lari ihracat karsiligi ellerine geçen geliri söyle açilamaktadir:
Ihracatçi
Normal Sermaye
ihracatçi Sirketi
1- Mal bedeli 410 410
2- Vergi Iadesi Vergi iadesi ortalama
% 11 Ek Vergi iadesi % 5,5 45,1 67,65
3- Döviz Tahsisi Mal bedelinin % 50 si 410 x %50 : 205 Ortalama Gümrük yükü 205 x 50 : 102.5 global döviz tahsisi islemlerde kolaylik saglamakta olup parasal bir ek avantaj
sayilmamistir. 102,5 102,5
4- Kredi Avantaji Normal krediye göre avantaj (66-47) : % 19 Normal ihra catçi firmada mal bedelinin % 75’i ka dar ve 3 ay olduguna göre: 410 x % 75 x 19/4 : 1460 ihracatçi sermaye sirketinde mal bedelinin % 90’i ve 6
ay 410 x % 90 x 19/2 : 35,05 14.60 35.05
5- Kurumlar Vergisi Istisnasi Ihracat be delinin bu % 20 stopaja tabi tutulduguna göre ihracaf bedelinin % 4’ü kadar net vergi avantaji olmaktadir. 410 x % 4 16,40 16,40
6- Dis Ticareti Devletlestirilmis Ülkeler den Ithalat hakki 50 Milyon $ asan ISS’nin l $ihracata 0,50 $ ithalati üze rinden geçirdigi vârsayilirsa; ortalama komisyon % 3 alinmistir. 410 x 0,50 x
%3 6.15
7- Bagli muamele yapma imkani Bagli muamele ile ihraç ve ithal yönlerinden toplam % 20 ek kazanç saglanabilecegi ve toplam ihracatinin 1/10’u kadar bagli muamele sansi oldugu varsayilmis tir. 410 x % 10 x % 20 : 8,20 8,20
8- Döviz kredisi verilme imkani disarida birakilan % 20 ihracat bedelinin 6 ay süre ile Türkiyede kredi olarak kullanil masi 410 x % 20 : 82 82 x % 14 :
11,48/2 : 5,75 5,
l ABD Dolarinin TL. Karsiligi 588,60 651.00
Açik anlatimiyla, Devlet Baba l ABD Dolarinin fiyatini 410 lira olarak belirledigi gün, ayni dolan nor mal bir ihracatçidan % 43 fazlasina 588 liraya, ihra catçi sermaye sirketlerinden ise % 59 fazlasina 651 li raya almaktadir.
Tablonun altinda bir baska’açikla ma daha vardir. Bu açikla mada sunlar yazilidir: (Hesaplar çok geneldir. Ancak ihracatçi sermaye sirketlerinin heseplanabilen avantajlarini minumum da kullandiklari varsayilmistir. Ihracatçi sermaye sirketlerinin aynî ve nakdîdis kredi imkani, global döviz tahsisi, ihracat ile ilgili yatirimlarda tesvik tablosuna bagli kalmadan yararlanma, ihracati tesvik fonundan kredi temini imkani gibi bazi avantaj lari parasal degerle ifade edilememistir.)
Mehmet Yazar’in açiklamalarini bir baska açidan degerlen dirmek gerekirse, ihracatçiya degisik isimlerle ödenen sübvansiyonlann kaldirilmasi halinde, özel sektörün ihracatinin devam edebilmesi döviz kuranda en az 56 43 dolayinda bir ayarlamayi gerektirecektir.
I ürkiye’nin toplam ihracatinin 1984 yilinda % 40’ini 1985 yilinda % 50’sini gerçeklestirmeleri beklenen 17 ihracatçi ser maye sirketinin günlük olarak açiklanan resmi basarilarinin devami ise, döviz kurunun % 59 üzerinde bir gelir saglamala rina baglidir.
Bu olayin bir yanidir. Olayin öbür yani daha ciddi ve önemlidir. Devlet Baba, ihracatçidan 651 liraya ve ya 588 liraya satin aldigi dövizi, ithalatçiya 410 lira dan satmaktadir.

 

Sende yorum yap