Yabancı sermaye konusunda gelişmelerin gerçek yönü

, , Sende yorum yap

DEVLET Planlama Teskilatinin Haziran ayinda yayinlanan (Besinci Bes Yillik Kalkinma Plani Öncesi Gelismeler) ki tabinin 122’inci sayfasinda 88 Sayili Tablo’da (6224 Sayili Yabanci Sermayeye Tesvik Kanunu Kapsaminda Izin Verilen Yabanci Sermayenin Yillara Göre Dagilimi) basligi altinda (milyon dolar olarak) su rakkamlar verilmektedir:
Yillik Kümülatif
1980 ve öncesi 325.1 325.1
1981 337.5 662.6
1982 167.0 829.6
1983 102.7 932.3
YABANCI Sermaye Dernegi de bu rakkamlari teyit etmek tedir. Kamu sorumlulari, politikacilar bu rakkamlar: ko nusturarak, (1980 yilinda 325 milyon dolar olan yabanci sermayenin, artan ilgisi sayesinde 1983 yili sonunda l milyar lik bir yabanci Sermaye rakkamina ulasabilmenin mümkün ol dugunu) tekrarlamaktadirlar.
Burada gözden kaçmamasi gereken bir nokta vardir. Yuka ridaki rakkamlar (izin verilen yabanci sermayeyi) gösterir. Izin verilen yabanci sermayenin tamami Türkiye’ye gelmez. Gelse bile belli bir zaman sürecinde tedriden gelir. Örnegin bazi fir malar izin’aldiktan sonra yatirimdan vazgeçer. Veya yatirimi 5 yilda tamamlayacaklarindan izin aldiklari sermayeyi kade meli olarak getirirler.
BUNUN için ülkeye gerçek yabanci sermaye girislerini gös teren rakkamlara bakmak gerekir. Bu rakkamlar Ödeme ler Dengesi içinde yer alir. Ödemeler Dengesinde yabanci ser maye ile ilgili iki farkli rakkam yer alir. Bunlardan biri, (yil için deki yabanci sermaye girisi), digeri ise, (yil içinde, lisans, know-how ve kâr transferi, olarak disariya çikan paradir).
DPT’nin yukarida adi geçenyayinininl20’incisayfasinda yer alan 87 sayili tabloda, 1972-1973 yillari arasinda Türki ye’ye yabanci sermaye girisleri ile kar transferleri milyon lira olarak söyle verilmektedir:
Yabanci Kâr
Sermaye Transferi
1972 43 35
1973 79 35
1974 88 71
1975 153 36
1976 27 83
1977 67 116
1978 47 47
1979 86 42
1980 53 51
1981 60 56
1982 55 43
1983 87 57

YABANCI sermaye girisi olarak görülen rakkamin tamami (nakit olarak) gelmez Yabanci sermaye (ayni, nakdi ve gayri maddi hak) olarak üç sekilde gelir. Nakit disindaki giris ler belli degerde dolar olarak ifade edilir.
1980 yilindan sonraki girislerin degerlendirilmesinde iki özel durumda degerlendirmek gerekir. Daha önceki yillarda uygulamaya konu olmayan bu iki özel durum (portföy yatiri mi adi altindamevcut tesislerin paylarinin dolar olarak yabanci sermayeye satis islemi) ile (garantisiz ticari borçlan kullanma, veya devir alma suretiyle sermaye artirimi, yatirim veya isti rak) uygulamasidir.
BU açiklamalardan sonra, yillik giris rakkamlari izlendigin de görülür ki, 1980 yilindan sonraki yabanci sermaye giris rakkamlarinin daha önceki yillardaki rakkamlardan pek farki yoktur. Açik anlatimiyla, garantisiz ticari borç kullanimi ve portföy yatirimi konusunda getirilen kolayliklar, Yabanci Ser maye Dairesinin yabancilara gösterdigi ilgi ve kolayliga rag men Türkiye’ye büyük miktarda vabanci sermave girisi olmamistir.
T Güngör Uras’inl979 yilinda yayinlanan Türkiye’de Ya . banci Sermaye Yatirimlari isimli kitabinin 137′ nci sayfa sinda 9 sayili tabloda, 1974 yilinda Maliye ve Ticaret Bakanli ginca yapilan çalismaya dayanilarak, 1974 yili sonuna kadar Türkiye’ye fiilen giren yabanci sermaye rakami 137 milyon dolar olarak verilmektedir. 1974-1979 arasi 380 milyon dolar daha giris oldugundan bu rakam 1979 yili sonunda 519 mil yon dolara çikmistir. 1980-1983 yillarinda gerçeklesen 255 milyon dolar ile 1984 yili basinda Türkiye’ye fiilen giren ya banci sermaye rakami 774 milyon dolar olmustur.
1980 yilindan sonra yabanci sermayede büyük patlamalar oldugu hakkinda yaygin inanislarin dogru olmadigi görül mektedir. Ancak, bu yabanci sermayede islerin kötüye gittigi anlamina gelmez. Yabanci sermayede isler kötüye gitmemek te, amaiyiyede gitmemekte normal gitmektedir. Ne kadar im kan saglanirsa saglansin, mevcut yapi ve kosullarda Türkiye’ ye iste bu kadar yabanci sermaye girer.
SURASINI önemle belirtmek gerekir ki, gerek Özal baskan ligindaki Hükümet gerek Hüsnü Dogan ve daha sonra N Kemal Kiliç baskanligindaki Yabanci Sermaye Dairesi ve ge rekse Erdogan Karakoyunlu baskanligindaki Yabanci Serma ye Dernegi Türkiye’ye yabanci sermaye çekebilmek için sim diye kadarkinden farkli bir gayret içindedirler. Fakat, tüm ça balarin ve iyi niyetin tekbasina yabanci sermayeyi cezbe yeter li olmadigi, ülkenin diger sartlarinin ise yabanci sermayeye simdilik cazip görünmedigi anlasilmaktadir.

 

Sende yorum yap