Yabancı banka şubelerine ayrıcalık

, , Sende yorum yap

Yabanci sermayeli kuruluslar bir zamanlar ayricalikli uygulamadan yakinirlardi.
Yerli sermayeye taninan imkanlardan yararlanamadiklarini söyler, esit sartlarla faaliyet gösterme arayisini sürdürürlerdi.
Son yillarda herhalde, yabanci sermayeyi memnun etme “telasi içinde olsa gerek”, “kantarin topu” ters islemeye basladi. Yabanci sermayeli bazi kuruluslara, yerli sermayeye taninmayan imkanlar yerilmeye basladi.
Hükümet’in aldigi bir yeni karara göre, Örnegin, bundan böyle yabanci bankalarin Türkiye’deki subelerini açmak için getirdikleri dövizler, her yil sonu cari kur üzerinden yeniden degerlendirilecek, ve bu subelerin kredi limitleri cari kurdaki degisikliklere paralel olarak yük-sekilecek.
Bunun ne demek oldugunu anlatmak için, yabanci bankalarin Türkiye’deki faaliyet sekilleri hakkinda kisa bilgi vermekte yarar vardir.
Yabanci bankalar Türkiye’de iki sekilde faaliyet göstermektedirler:
(1) Sube statüsünde. Bu durumda, bankalar Türkiye’ye sermaye olarak belli bir miktarda döviz getirirler. (Geçmiste bu sermaye gereg’ genellikle garantisiz ticari borç hesaplarindan karsilanmistir).
(2) Ortaklik statüsünde. Bu durumda, yabanci banka sermayedeki ortaklik oraninda döviz getirir. Türk ortak, sermayeye Türk Lirasi ile katilir. (Türkiye’de dört yabanci banka bu statüde faaliyet göstermektedir.)
Olay söyle baslamistir:
Türkiye’de sube statüsünde faaliyet gösteren yabanci bankalar Hükümete müracaat etmisler, döviz olarak getirdikleri sermayenin, transfer tarihindeki döviz kurunun zaman ile degismesi nedeniyle, sermayelerinin Türk Lirasi olarak ayni kalmasina ragmen, döviz olarak küçülmesinden yakinmislardir. isteklerin kredi limitlerinin teshilinde döviz olarak transfer edilen sermaye rakkami dikkate alinarak her yil sonu cari kur üzerinden “fiktif bir kredi limiti” bejirlenmesidir.
Hükümet bu müracaati olumlu karsilamistir.
Müracaatin olumlu karsilanmasi ne demektir?
A Bankasi, Türkiye’de sube açmak için sermaye olarak 10 milyon dolar transfer etmistir. Transfer tarihindeki dolar kuru 150 TL. oldugundan bu sube 1.5 milyar Türk Lirasi sermaye ile faaliyete geçmistir.
Yürürlükteki mevzuata göre Türkiye’de faaliyet de bulunan bir banka. bir müsterisine ödenmis sermayesinin 1/4’ünden fazla kredi veremez.
Bu kredi sinirlamasina göre Yabanci sermayeli A Bankasi’nin Türkiye’deki bir müsterisine verebilecegi kredinin tavani 375 milyon TL.”dir.
Hükümetin yeni kararina göre, yabanci sermayeli A Bankasi subesinin Türkiye’ye sermaye olarak transfer ettigi 10 milyon dolar, bu yil sonunda cari kurdan yeniden degerlendirilecektir. Yil sonunda dolar kuru 1000 TL. ise, bu bankanin itibari sermayesi (10 milyon dolar x 1000 TL.= 1Omilyar Türk Lirasi) olarak kabul edilecektir.
Bu hesaba göre yabanci banka subesinin kredi tavani, 375 milyon liradan 2.5 milyar liraya yükselmis olacaktir.
Yabanci sermayeli A Bankasi Türkiye’de sube açar iken, Türkiye’ye 10 milyon dolar transfer ederek bir Türk sermayedar ile ortak banka kuran yabanci sermayeli diger bankanin bu hakdan yararlanma sansi yoktur.
Yabanci sermayeli A Bankasi Türkiye’de sube açar iken, veya ondan daha önceleri 1.5 milyar TL. ödenmis sermaye ile faaliyetini sürdüren yüzde yüz Türk sermayesi ile kurulmus bankanin da bu hakdan yararlanma sansi yoktur.
Yabanci banka subesi ile ayni tarihte 1.5 milyar TL. ödenmis sermaye ile yola çikan (a) Türk ortakli yabanci sermayeli banka (b) Türk sermayeli milli banka için kredi tavani 375 milyon TL. rakkaminda dondurulurken, yabana banka subesinin kredi tavani 2.5 milyar TL.’ya çikacaktir.
Türk parasinin.deger yitirmesine paralel olarak yabanci banka subelerinin “kredi tavanlari otomatik olarak” artacak, milli bankalar veya ortak ile isbirligi yapan yabanci bankalar bu hakdan mahrum kalacaklardir.

 

Sende yorum yap