Vehbi Koç 95 yaşında

, , Sende yorum yap

Vehbi Koç’un 95’inci yas günü bugün kutlaniyor. 1901 yilinda Ankara’da dogan Vehbi Koç’un gerçek dogum günü bilinmiyor.
Vehbi Koç, annesine dogum gününü sordugunda” … sen
üzüme alaca düstügünde dogdun” cevabini almis. Ankara’nin
Keçiören baglarinda üzüme temmuz ayinin ikinci yarisinda
alaca düsermis.
Vehbi Koç, çocuklari ile konusmus… “Herhalde temmuz
ayinda dogmusum. Üzüme alaca ayin ikinci yarisinda düstü-
güne göre de diyelim ki, dogum günüm 20 Temmuz ol-
sun!..” diyerek dogum gününü belirlemis. Son yillarda Vehbi
Koç’un yasgünleri, kamuoyunda, Türk ticaret ve sanayi tari-
hinin yilda bir defa gündeme gelmesine imkan verir oldu.
Vehbi Koç’un yasgünü vesilesiyle hiç olmazsa yilda bir ne
kadar sürede nereden nereye geldigimizi gazete sütunlarinda
tartisiyoruz. Türk mütesebbisinin; Türk sanayicisinin hangi
imkanlarla yola çiktigini, Türkiye’de bugün olagan kabul etti-
gimiz bu ticaret ve sanayi yapisinin hangi yillarda olustugunu
hatirliyoruz.
Bugün Türkiye’nin bir numarali mütesebbisi olan Koç Top-
lulugu gibi, dünyanin en büyük kuniluslari arasinda yer alan
bir Türk müessesesini ortaya çikaran 91 yasindaki “dev”in
hayati gerçekten “roman!…
1990’lü yillarin basinda,..bugday isi ile mesgul hiristiyan tüc-
carlara bugday toplamak için Ankara’nin Atpazan’nda üç ar-
kadasiyla dükkan açan Koçzade Haci Mustafa Efendi’nin
1901 yilinda dogan oglu, 16 – 17 yasinda iken okulu terk
edip, babasinin yaninda çalismaya basliyor. O yillarda Anka-
ra’nin kaderi degisiyor. TBMM açiliyor. Koçzade Vehbi Efen-
di Meclis’de katiplik yapiyor. 25 yasina geldiginde babasi”
dükkani” ogluna devrediyor.
1926 yilindan sonra yetmis yillik dönemde, Ankarali Koç-
zade Haci Mustafa Efendi’nin oglu Vehbi Koç, ticaret ve sa-
nayi kulvarinda hep önde kosuyor.. Bayrak yarisini bikma-
dan, yorulmadan, aksatmadan önde götürüyor.
Vehbi Koç, 1937 yilinda “Vehbi Koç ve Ortaklari Kollektif
Sirketi” adiyla Fermaneciler’de adimini atiyor. Hisselerin yüz-
de 55’i Vehbi Koç’a, yüzde 15’i Israil Anastasyan’a, yüzde
15’i Isak Altabel’e ve yüzde 15’i Emin Güraç’a ait… 1944 yi-
lina kadar devam eden bu ortaklikta, Vehbi Koç’un anlattigi-
na göre, “Avrupa islerini Bay Altabel, resmi isleri Emin Bey,
piyasa islerini de Israil Efendi yönetiyor
Vehbi Koç eski “Standart Oil”, simdiki “Mobil” firmasi ile
gaz-benzin isine giriyor. Ankara’nin iman döneminde müte-
ahhitlik yapiyor. Elazig-Palu demiryolu insaah taahhüdüne
girmis.
Ankara’da Ford otomobilleri bayiligini alarak otomobil isine
basliyor.
Ilk imalat tesebbüsü 1934 yilinda ortak oldugu Koç Demir
Boru Fabrikasi, ikinci tesebbüsü 1947 yilinda kurdugu Ankara
Oksijen Fabrikasi Avrupa ya ilk yolculugunu 1931 yilinda,
Amerika’ya ilk yolculugunu 1946 yilinda yapiyor.
Amerika yolculugu Vehbi Koç’un sanayie geçisinin baslangiç noktasi oluyor.
Ilk ciddi sanayi yatirimi “General Electrik Ampul Fabrikasi” ikinci sanayi tesisi “Arçelik” ardindan “Türk Demir Döküm” “Tat Konserve” fabrikalari geliyor.
1966’da “Otosan”, ilk Türk otomobili Anadol’u üretmis. TOFAS 1971 yilinda otomobil üretimine basliyor.
Onüç yil önce, sagliginda bir tecrübe daha kazanmak, sagliginda Koç Toplulugu’nun “müesseselestigini görmek” arayisinda yönetim kurulu baskanligindan çekilen ve yerini Rahmi Koç’a birakan Vehbi Koç, bun-
dan bes yil önce Koç Toplulugu’nda çalisanlar için yazdigi olmasidir…”
yazida sunlari söylüyordu:
“16-17 yasinda babamin yaninda çalismaya basladim. Babam herhalde is hayatinda muvaffak olacagimi görmüs olacak ki, 31 Mayis 1926’da firmayi bana devretti.
O tarihten bugüne kadar geçen yarim asri asan bir dönemdir, hayat üniversitesinde her gün birseyler ögrendim, tecrübeler edindim.
Bu müddet zarfinda Ankara Ticaret Odasi ve Sanayi Odasi baskanligi yaptim. Odalar Birligi Yönetim Kurulu üyeliginde bulundum..
Memleketimizde birçok kiymetli isadamlarinin yetistigini,
güzel eserler meydana getirdiklerini, fakat ölümlerinden son-
ra kurduklari islerin yikilip gittigini gördüm. Bunun sebebini
arastirdim.
Bati dünyasinda isadamlari küçükten baslayarak büyük firmalar kurmuslar. Isler gelistikçe sermayeler artirilmis, anonim sirketler kurulmus,
hisseler halka satilmis, islerin basina profesyonel idareciler getirilmis ve kurucularin ölümünden sonra müesseseler yasamis.
Ben de bu tatbikata inandigim için 1937 senesinde Koç Ticaret Anonim Sirketi’ni, 1963’te de Koç Holding’i kurdum.
Allah’tan bütün dilegim, kurdugum bu müessesenin devamliliginin saglanmasi, memlekete faydali bir kurulus olarak insanlara is imkani yaratmasi, devlete vergi vermesi ve bizden sonra geleceklere örnek olmasidir.”
***
Vehbi Koç, Koç Toplulugu’nu bugüne getiren yönetim ilkelerini söyle anlatiyor:
“Bir sefin bir patronun, yönettigi firmanin basarisi için birçok seylere dikkat etmesi gerekir. Bir sirkette tek bas olmali, bu bas kendisini hem sevdirmeli, hem saydirmalidir iyi anlatilamayan gerekliligine inandirilamayan bir emir uygulanamaz. Yaninda çalisan insanlari ne simartmali, ne de sikip bunaltmalidir. Bastaki nasil giderse asagidakiler de ona göre hareket ederler. Nefsinden çok fedakarlik yaparak, çalisanlara
örnek olmak gerekir. Piyasadaki rakiplerin durularini yakindan izlemelidir.”
Dogum günler, insanlarin iyi yanlarinin, basarilarinin hatirlanmasina
imkan veriyor. Vehbi Koç için saglik ve iyilik dileklerimizi tekrarliyoruz.

 

Sende yorum yap