ÜRETİMDE DÜŞME, FAİZDE YÜKSELME VAR

, , Sende yorum yap

ÜRETİMDE DÜŞME, FAİZDE YÜKSELME VAR

Dün Hazine’nin 371 gün vadeli bonosuna 5,7 katrilyon lira teklif gelmesi ve Hazine’nin 4,3 katrilyon liralik bono satmasi, memnunluk yaratti. Ancak burada dikkat edilmesi gereken çok önemli bir nokta var. Benzer vadedeki bonoyu Hazine, 26 Ekim 2002 tarihinde yüzde 51,5 faiz ile satmisken, dün faiz yüzde 58,5’e yükseldi.
AKP hükümetinin bekleyisi, seçim sonunda olusacak olumlu havanin etkisinde iç borçlanma faizlerinin gerilemesi idi. Halbuki simdi tam tersine bir görünüm söz konusu.
Mutlaka Irak’taki savas olasiliginin faizlerin yükselmesinde etkisi var. Ama bunun disinda AKP hükümetinin icraatina olan güvenin sarsilmasinin da, faiz oranlarinin yükselmesinde rol oynadigi bir gerçek.
Önümüzdeki dönemde iç borçlanma konusunda Hazine’nin isi zor olacaga benziyor. Çünkü, iç borcu döndürme arayisinda Hazine’nin programa uygun olarak devamli biçimde yeni borç senetlerini piyasaya çikarmasi ve satmaya çalismasi zorunlulugu var. Bu zorunluluk Hazine’ye faiz oranlari konusunda pazarlik sansi tanimiyor. Hazine piyasanin empoze ettigi faizi kabul etmek zorunda kaliyor. Birakiniz savasi, savas olasiligi bile faiz oranlarini yukariya itmeye devam ediyor. Hazine zorunluluk nedeniyle faiz oranlarinin yükselmesini kabul etmek durumunda. En tehlikelisi faiz oranlarinin yükselmesine ragmen, iç borç senetlerine talebin kesilmesi. Çünkü iste o zaman sistem bütünüyle çökecek.
Bütün bunlari tartismak gerekir. Ama maalesef bizde böyle bir tartisma yapilmiyor. Çünkü böyle bir tartisma iç borç stokunun çevrilememe olasiligini gündeme getirecek ve bunun sonucunda Tayyip Erdogan’in ünlü öteleme niyeti gerçege dönüsebilecek.
Kapasite kullaniminda gerileme tehlike isareti veriyor
2002 yilinin olumlu göstergeleri, enflasyondaki düsüs ve üretimdeki artis egilimi idi. Iç piyasanin büyümemesine, kredi imkânlarinin daralmasina ragmen üretimin artmasi ve bu artisa dayali olarak ekonominin büyüme egilimine girmesi, olumlu göstergelerdi.
Üretim artisi ile ilgili öncü gösterge, imalat sanayiinde kapasite kullanim oranlaridir. Geçen yilin mart ayindan baslayarak sanayi sektörünün kapasite kullanim orani tirmanisa geçmisti. Ekim ayinda yüzde 80,4’e ulasmisti. Kasim ayinda kapasite kullanim oraninin yüzde 77,1’e düsmesi, geçici bir gerileme olarak yorumlanirken, aralik ayinda kapasite kullanim oraninin yüzde 76,2 olarak gerçeklesmesi saskinlik yaratti. Demek ki, üretimdeki artis hiz kesti.
Kapasite kullanim oranlarinin daha ne kadar gerileyecegini su anda tahmin etmek imkânsiz. Iç talepte herhangi bir degisiklik olmadigina göre, kapasite kullanim oraninin artmasi, ihracatin sürmesine bagli.
Kapasite kullanim oranindaki bu gerileme 2003 yilinda üretim ve büyüme hedefleri konusunda süpheler ortaya çikacak nitelikte. Özel sektör kuruluslarinin ve hükümetin bu konuya önem vermesi gerekirken, her iki cephede de kapasite kullanim oranindaki gerilemenin gereken ilgiyi görmemesi, endise vericidir.

 

Sende yorum yap