ÜRETİM DE TÜKETİM DE ARTIŞ

, , Sende yorum yap

ÜRETİM DE TÜKETİM DE ARTIŞ

OLAYLARIN IÇINDEN / Tevfik Güngör

Dün açıklanan yılın milli gelir rakamları, yılın ilk yarısında hem üretimin hem de tüketimin arttığını ortaya koyuyor.

Yılın ikinci üç aylık dönemi olan, nisan, mayıs ve haziran aylarında üretim artışının hızlandığı son yılların en iyi üretim rakamına ulaşıldığı anlaşılıyor.

1987 yılı sabit fiyatlarıyla 2003 yılının ilk yarıyılına ait gayri safi yurtiçi hasıla (GSYIH) rakamı 53.8 trilyon liradır. Bu rakam 1998 yılından bu yana ilk altı ayda gerçekleştirilen en büyük üretimin göstergesidir.

1998 yılının ilk altı ayında GSYIH 1987 yılı sabit fiyatlarıyla, 52.5 trilyon 1999 yılında 48.0 trilyon, 2000 yılında 51.0 trilyon, 2001 yılında 48.2 trilyon ve 2002 yılında 50.9 trilyon lira olmuştu.

Milli gelir, cari fiyatla hesaplanır. Cari fiyattaki enflasyon etkisini yok etmenin iki yolu vardır. (1) Cari fiyatla hesaplanan milli gelir, ortalama döviz kurundan dolara dönüştürülür. Ama bu sağlıklı bir gösterge değildir. Çünkü doların değeri bazı dönemler düşük, bazı dönemler yüksek olabilir. (2) En sağlıklı yol, cari fiyatla hesaplanan üretim rakamlarını (milli geliri), her dönemdeki enflasyon oranını dikkate alarak sabit fiyatla ifade etmektir. Devlet İstatistik Enstitüsü, milli gelir rakamlarını 1987 yılı fiyatını sabit alarak enflasyondan arındırır. Bu şekilde, her dönemin rakamını bir önceki ile karşılaştırmak ve artış oranlarını hesaplamak mümkün olabilir.

Yılın ilk yarısında geçen yılın ayni dönemine göre, tarımdaki gelişme sadece binde 6 oranında kalmıştır. Buna karşılık sanayideki üretim yüzde 6.0 oranında artmıştır. İnşaat kesimi yüzde 15.6 oranında küçülmüştür. Netice olarak gayri safi yurtiçi hasılada artış yüzde 5.8 olarak gerçekleşmiştir.

Elde edilen gelirin harcanmasına ilişkin göstergeler, iç tüketime bağlı olarak piyasanın canlanmaya başladığını ortaya koymaktadır.

Geçen yılın ayni dönemine göre halkın tüketim harcamaları yılın ilk yarısında yüzde 4.5 oranında artmıştır. Gıda harcamalarındaki artış yüzde 3.4 oranında buna karşılık dayanıklı tüketim malları tüketimindeki artış yüzde 15.6 oranındadır. Halkın tüketiminin artması demek piyasanın canlanması demektir. Demek ki piyasada geçen yılın ayni dönemine göre daha fazla mal ve hizmet satma imkân bulmuştur.

1987 yılı sabit fiyatlarıyla halkın tüketim harcamaları 2002 yılının ilk yarısında 34.7 trilyon lira iken 2003 yılının ayni döneminde 36.1 trilyon lira olmuştur. Gıda harcamaları 12.2 trilyon liradan 12.5 trilyon liraya yükselmiştir.

Yılın ilk yarısına ait milli gelir rakamları ekonominin beklenenin üzerinde bir büyüme içinde olduğunu işaret etmektedir. Önemli olan bu büyümenin sürdürülebilmesidir. Her şeye rağmen bu tablo sevinilecek bir tablodur.

Gayri safi yurtiçi hasıla

(1987 yılı sabit fiyatlarıyla)

(Bin TL)

2003 / 2002 / 2001 / 2000 / 1999 / 1998

1. üç aylık 25.099 / 23.225 / 22.790 / 22.974 / 21.551 / 24.984

2. üç aylık 28.790 / 27.710 / 25.478 / 28.059 / 26.488 / 27.604

6 ay 53.889 / 50.935 / 48.268 / 51.033 / 48.039 / 52.588

III. üç aylık 37.975 / 35.239 / 38.026 / 35.356 / 35.175

IV. üç aylık 28.528 / 26.504 / 29.499 / 28.888 / 28.437

Yıl sonu 118.439 / 110.013 / 118.560 / 110.286 / 116.206

Kaynak: DIE

 

 

Sende yorum yap