Unilever’in Dosan çay tesisleri

, , Sende yorum yap

Yann, Rize ili Pazar ilçesi, Hamidiye köyünde Dosan çay fabrikasi açiliyor. Dosan çay fabrikasiyla ilgili yatirim Uni-lever firmasi tarafindan gerçeklestirilmistir.
Unilever 75 ülkedeki 500 sirketinde degisik tüketim mallari Üreten bir çok uluslu sirkettir. Bu çokuluslu sirket 1930 yilinda Hollanda’da margarin üreten Margarin Union sirketi ile, ingiltere’de sabun üreten Lever Brothers sirketlerinin birlesmesi ile ortaya çikmistir.
Bugün üretiminin % 70’ini gida, temizlik ve kozmetik ürünleri, kalan % 30’unu kimyasal maddeler, kagit, plastik, ambalaj ve parfüm gibi sanayi dallan olusturmaktadir.
Unilever sirketi dünya piyasalarindaki pazar payini koruyabilmek, ve gelistirmek için her yil l milyar dolar (yaklasik 720 milyar Türk Lirasi) arastirma/gelistirme harcamasi yapmakta, bu amaçla 750 kisi çalismaktadir.
Unilever, 1950 yillan sonunda Türkiye’de yatirim yapan yabanci sermayeli firmalarin ilklerindendir. Ilginç olani, o yillara kadar Türkiye’de pazan olmayan bir alanda “margarin üretimi konusunda” yatirima karar vermis, ve Türkiye’de artan yag talebinin karsilanmasinda ve ayni konuda baska Türk firmalarinin dogup gelismesinde “önderlik etmistir.”
Unilever, Türkiye’ye “is Bankasi” ile ortaklik yaparak girmistir. Bu ortaklik iliskisi halen devam etmektedir.
1971 yilinda Bursa’nin Yenisehir ilçesinde tarim ürünlerini degerlendirmek amaciyla kurulan Dosan, öncelikle “konserve” üretimine geçmis ve ürünlerini piyasada (Fidan) markasi ile pazarlamaya baslamistir. Dosan yöredeki 2.400 çiftçi ailesiyle anlasmali olarak çalismalari sürdürürken, Türkiye’nin domates salçasi üretim ve ihracat çabalarinin gelismesinde de önemli katkilar saglamistir. Dosan’in ürünleri uzun süredir Avrupa pazarlarina ihraç edilmektedir.
Yann Rize’de açilisi yapilan tesislerde Dosan, Unilever’in çay konusunda gelistirdigi teknoloji ve tecrübelere dayali olarak çay üretimine baslamaktadir.
Unilever’in dünya piyasalarinda taninan Lipton ve Brooke Bond çaylan bu yeni tesisde üretilecektir.
Tanm ürünlerine dayali sanayilerde kaliteli ürün alimi, tarimsal üretimdeki girdilerin kontrolünden, üretimin basarili yürütülmesine kadarki safhalari da kapsamaktadir, örnegin ayçiçegi, sebze, domates isleyen tesislerde, çiftçiye kaliteli tohum temini, ekim ve bakim konusunda bilgi verilmesi, diger tarim girdilerinin temini ve kullanilis seklinin gösterilmesi, nihayet ürUnlerin kaliteli olarak isleme tesislerine intikalinin saglanmasi da, tarima dayali sanayide basarinin temel kosuludur.
Bu açidan degerlendirildiginde, Rize çay isleme tesislerinin, geriye dönük olarak çay yapragi üreticilerine saglayacagi imkanlari da dikkate almak gerekir.
Dosan’in Pazar ilçesi çay yapragi üreticilerine, dünya kalite ve standartlarini tutturabilmeleri için, gereken bilgi-araç-gereç yardimini vermesi, çay üreticilerinin bu projeden saglayacagi yararlann en büyügü olacaktir.
A çiklamalara göre, Dosan çay fabrikasi 31 bin m2 arazi üze- rinde kurulu 12 bin m’ kapali alana sahiptir. Yaklasik 3.5 milyar Türk liralik bir yatirim ile meydana gelmistir. Yilda 2 milyar lira isletme sermayesini gerektirmektedir. Tesislerin günlük 170 ton yas çay yapragi isleme kapasitesi oldugu bildirilmektedir. Bu tip tesisler genellikle yilda 120 gün dolayinda çalistigina göre, tesisin yillik çay yapragi isleme kapasitesi 25 bin ton dolayindadir. Türkiye’nin yas çay yapragi üretim rakkam-lan 500 bin ton dolayinda dolastigina göre, tesis yas çay yapragi üretiminin % 5’ini isleyecek demektir.
Yatirim 100’ü devamli 600’ü geçici olmak üzere toplam 700 dogrudan istihdam imkani yaratacaktir, önemli olan dogrudan istihdam yaninda tarimsal üretimin gelistirilmesine, degerlendirilmesi yapacagi katkidir. Uluslararasi bir kurulusun devamli yenilenen (tarim ve gida teknolojisinden) yararlanma ve bu teknolojinin diger kamu ve özel sektör kuruluslarina da intikali sansi önemli kazançlardir.
Yann açilisi yapilacak tesis tek basina “bir çay fabrikasi olarak” degerlendirilmemeli, yabanci sermayeden, yabanci teknolojiden daha kaliteli Türk tarim ürünleri elde etme ve isleme imkanlari ile bu ürünleri dünya pazanna, dünya markalahyla çikarma sansi açisindan örnek alinacak bir model olarak düsünülmelidir.

 

Sende yorum yap