UCUZ DOLAR, DÖVİZ AÇIĞINI BÜYÜTÜYOR

, , Sende yorum yap

UCUZ DOLAR, DÖVİZ AÇIĞINI BÜYÜTÜYOR

Ekonomik göstergeler “is olsun” diye yayınlanmaz. Bunlar ekonomiye yön verenlerin doğru politikaları oluşturmalarına yardımcı olacak en önemli bilgi kaynağıdır.

Ödemeler dengesi göstergeleri ülkenin o döviz gelir-gider hareketini gösterir. Gelişmelere bakarak geleceğe ilişkin tedbir almaya imkan sağlar.

Yılın ilk dört ayına ait ödemeler dengesi rakamları yayınlandı. Bu rakamlar yılın ilk 4 ayında 2.9 milyar dolarlık bir döviz açığını ortaya koyuyor.

2000 yılın ilk 4 ayında döviz açığı 3.1 milyar dolardı. Yıl sonunda 9.8 milyar dolara yükseldi. Ve kriz çıktı.

2003 yılının ilk 4 aylık döviz açığı 2000 yılındaki açık seviyesinde…

Bizde döviz açıklarının ana nedeni ithalat patlamasıdır.

Ekonomi harekete geçince ithalat artar, ithalat arttıkça ekonomi canlanır. Ekonomi canlanınca da ithalat patlar.

Bu yılın ilk 4 aylık sanayi üretim endeksindeki artık sanayide büyük canlanmaya işaret ediyor. Son 4 yılın en hızlı ekonomik hareketi içindeyiz… Bu hareket ithalattan besleniyor, ithalatı arttırıyor.

2000 yılında döviz çipaya bağlı olduğundan ucuzdu. Şimdilerde döviz dalgalanmaya bırakılmış durumda. Ama dalgalara rağmen olduğu yerde duruyor. Gene ucuz. Ucuz döviz, ithalatı artıran bir önemli etken…

Yılın ilk 4 ayında ithalat artışı geçen yılın ayni dönemine göre yüzde 32.6 iken ihracat artışı yüzde 25.4 dolayında. Döviz gelirlerindeki artış yüzde 18.3 iken giderlerindeki artış yüzde 26.6 oranında. Bunun sonucu olarak döviz açığı 1.2 milyar dolardan 2.9 milyar dolara yükselmiş durumda.

Önemli göstergelerden biri döviz gelirinin ne kadarının ithalat tarafından yutulduğu. 2000 yılının ilk 4 ayında döviz gelirlerinin yüzde 90.7’si ithalata gitmişti. 2003 yılının ayni döneminde benzer bir durum var. Döviz gelirinin yüzde 89.9’u ithalata gitmiş.

İhracat dışı  döviz gelirleri azalıyor. Buna karşılık döviz giderlerinin tamamı artıyor. Yıl sonunda döviz açığı büyür ise, gene beklenmedik bir sarsıntı ortaya çıkabilir.

Bugüne kadar bekleyiş döviz açığının büyümesi karşısında dolar fiyatının artacağı ve dolar fiyatı artınca da açığın kapanacağı seklinde idi. Ama görülüyor ki açık büyüdükçe dolar fiyatı düşüyor.

Bu tablonun böyle devamı mümkün olamayacağına göre ya dolar fiyatı kendi kendine ve kademeli biçimde tırmanışa geçecek ya da bir noktada hızlı bir fiyat düzeltmesi gerçekleşecek…

Ekonomi politikalarını belirleyenlerin gelişmeleri değerlendirerek ekonomide büyük sarsıntılar ortaya çıkmadan dengelerin oluşmasına yardımcı olmalarında yarar vardır.

 

Sende yorum yap