Türkiye’nin “dediği oldu” da ne oldu?

, , Sende yorum yap

Rahmetli büyükannem, baskalarinin basarisindan pay
çikarmaya kalkip, gereksiz biçimde coskuya kapilanlari
görünce bir “saray hikâyesi” anlatirdi… Sarayda bakmis-
lar. Haremagasi, eteklerini uçustura uçustura cosku ile
kosusuyor…. `- Ne oldu?” diye sormuslar… – Bizim küçük bey gerdege girdi… Bizim küçük bey gerdege girdi…” diye sevinç çigligi atmis. Uyarmislar “- Iyi de haremagasi evladimiz… Küçük beyin gerdege girmesinden sana ne?”
Gazetelerdeki haberlere bakip bizler de. “haremagasi
benzeri” eteklerimizi uçustura uçustura, göbek atiyoruz:
“Rusya kaybetti… Petrolde zafer Türkiye’nin… Beraber-
lik Rusya’yi üzdü… Türkiye’nin dedigi oldu!..”
Olan biten ne? Azerbaycan’daki yeni sahalardan elde
edilecek petrolün sadece “Bakü-Novorossisk hattindan
Karadeniz’e akitilmasi ihmali vardi… ABD’nin de müda-
halesi ile ikinci bir hattin Bakü-Süpsa hattinin devreye
girmesi’söz konusu.
Azerbaycan’dan geçecek Bakü-Süpsa, hatti kullanilir ise,
2005 yilindan sonra üretim artisi saglandiginda Türkiye
üzerinden bir üçüncü hattin yapilmasi “bekleniyor”…
Eger bu olan bitenler “siyasi bir basari degil ise” (ben si-
yasetten anlamadigimdan nasil bir siyasi basari oldugunu
degerlendiremiyorum) ekonomik bakimdan bu olan biten
Türkiye’ye hiçbir sey saglamayacak. Kisa ve orta dönem-
de Türkiye bu isten bir sey kazanamayacak.
2005 yilinda da Azerbaycan petrolü için Türkiye’den
geçecek bir. boru hatti konusunda baglanti-taahhüt veya
olmus-bitmis bir sey yok.
***
Türk kamuoyunda, petrol boru hatti ile yaratilan nor-
mali asan boyutlardaki iyimserlikler karsisinda ilk gerçek-
çi uyariyi DÜNYA Gazetesi yapti. 6 Ekim 1995 tarihin-
de DÜNYA Gazetesi’nde Firat Gazel’in “Petrol zaferinde
soru isaretleri” baslikli haberi yayinlandi. Neyi konustu-
gumuzu, neyi tartistigimizi bilelim:
– Kapali duran, kullanilmayan Kerkük-Yumurtalik (Cey-
han) boru hattindan 1989 yilinda 82 milyon ton petrol
akti. Normal yillarda akan petrol 70 milyon ton idi.
– Iyi yillarda Kerkük-Yumurtalik boru hatti ve Yumurta-
lik Dolum Tesisleri’nin döviz geliri 300 milyon dolardi.
– 300 milyon dolari küçümsemeye imkân yok ama, bo-
ru hatti bir ekonomiye sadece bu kadar para kazandirir.
– Boru hatti ne binlerle insana is yaratir, en issizlik soru-
nunu çözer, ne de Dogu’daki terörün sona ermesine im-
kân verir.
– Boru hatti Türkiye’den geçiyor diye, ucundan akan
petrolü ucuz alma sansi olamaz. Petrolün sahibi dolum
tesisine ulasan petrolü istedigi fiyata, istedigine satar.
***
Gelelim tartisilan Azerbaycan petrolüne…
– Azerbaycan’da halen 12-20 milyon tonluk üretim var.
Bu üretim Rusya içinde baglanmis üretim.
– Amerika, Ortadogu petrol yataklarina ek olarak yeni
kaynaklara ulasmak arayisinda Azerbaycan’da ek üretime
basliyor. Ek üretim 1996 yilinda 400 bin ton, 1997 yi-
linda 1 milyon 200 bin ton, böylece arta arta, 2000 yi-
linda 5 milyon ton olacak. Buna erken üretim deniliyor.
– 2005 yilindan sonra ise Hazar Gölü’ndeki 2-3 sah~-
dan yilda 40-45 milyon ton petrol üretilecek.
-`Bizim içinde olmak istedigimiz sey’su:’ Bu çikan’ petrol
Türkiye üzerinden dünyaya pazarlansin. Önce tamaminin
Türkiye üzerinden Akdeniz’e akitilmasi için çabaladik.
– Bu olmadi, yarisi bizim üzerimizden geçsin dedik.
– Bu da olmadi, sadece Rusya üzerinden geçmesin,
Gürcistan üzerinden de bir hat yapalim. Ileride Gürcis-
tan’da pisen, bize de düser bekleyisine girdik.
– Karar, iki hattin kullanilmasi seklinde çikti. Ama Tür-
kiye istedigi için degil… Amerika kendini güvence altina
almak istediginden, Rusya’ya alternatif yaratma arayisin-
da oldugundan ve de Gürcistan’a yardim etme çabasin-
dan…
– Simdi bizim dügün bayram ettigimiz konu su: 2005
yilinda 40-45 milyon ton üretim gerçeklestirildiginde,
Bakü yeni bir petrol boru hatti ile Türkiye üzerinden
Dörtyol’a baglanacak ve de yilda 22 milyon ton bu boru
hattindan Akdeniz’e akacak.
***
Simdi siz çeliskilere bakiniz:
– Ortada fol yok, yumurta yok… Yumurtalik hatti var…
Onu Türkiye kullanmayi beceremiyor: Amerika izin ver-
miyor. Türkiye yeni bir boru hatti yapip, istedigi gibi kul-
lanabilecegini saniyor.
– Bakü-Novorossisk ve Bakü-Süpsa hatti varken, topu
topu 45 milyon ton petrolü 3 hatta bölmenin geregi ne?
(Unutmayiniz Kerkük-Yumurtalik boru hatti 82 milyon
ton tasiyordu.)
– Petrol boru hattinin uzunlugu ve boru hattindan geçe-
cek petrol miktari maliyeti etkiliyor. Petrolde esas olan
maliyet.
– Bakü-Dörtyol boru hatti (1) uzun (2) içinden yilda 22
milyon ton petrol geçebilecek… Bu verilerle petrol boru
hatti yapmanin hesaba sigar yani yok.
Hadi her seyden vazgeçtik. Yarin boru hatti yapilsa ,
Türkiye için ne yazar? “Yilda en fazla 300 milyon
dolar”… Bu para Türkiye’yi kurtarir mi?
O halde günlerdir gazetelerde koparilan gürültünün
sebebi ne ki? Ben anlayamiyorum…
Unutmayiniz, her seyin bir faturasi var: Bu gürültüler,
zaten kötü olan Türkiye-Rusya iliskilerini bozuyor. Hâlâ
farkinda degiliz. Su anda Rusya’nin kötü iliski içinde ol-
dugu ülkeler listesinin basinda Türkiye var… Rusya ile
kötü iliskinin faturasini pahali ödüyoruz.
Rus cumhuriyetlerine Türk cumhuriyetlerine Rusya’nin
vizesi olmadân girilemeyeceginin, onlarla iliski kurula-
mayacaginin ne zaman farkina varacagiz?

 

Sende yorum yap