TÜPRAŞ için para nereden gelecek nereye gidecek?

, , Sende yorum yap

Bu para bir yerden çikacak, bir baska yere gidecektir. Normal olarak paranin kaynagi geçmiste gerçeklesen tasarruftur. Bu defa belki (kredili satislar nedeniyle) gelecekte gerçeklesecek tasarruflarda kullanilacaktir. Geçmisi ile de, gelecegi ile de “tasarruf ertelenmis tüketim” demektir.
Geçmiste ertelenmis tüketim ile olusan tasarruflar bagli olduklari yerlerden çözülecektir. Belki banka mevduatindan, belki repodan çözülecektir. Banka kaynagindan çözülen tasarruf, olasi kredi kaynaginda eksilme anlamina gelecektir.
Geçmise ait tasarruflar ile gelecege ait tasarruflar büyük bir olasilikla, potansiyel talebin kisilmasina yol açacaktir.
Bunlari normal dönemlerde tartismiyoruz. Ama Türkiye özel bir dönem içinde. Talep kisilmis durumda. Piyasa insanlarin tasarruflarinin çözülmesini, harcamalarin artmasini bekliyor. Böyle bir dönemde besyüzmilyon dolar, bir milyar dolar dolayinda bir imkanin piyasadaki hassas dengeler üzerinde etkisi büyük oluyor.
Gelelim halka arz edilecek kagitlar karsiligi toplanacak paranin kullanim sekline. Bu para nereye gidecek?
Para TÜPRAS’in içinde kalsa, mevcut teknolojinin yenilenmesi, yatirimlarin tamamlanmasi için kullanilsa ekonomiye farkli sekilde geri döner. Canlilik getirir.
Fakat paranin tamami bütçeye yama olacak. Bütçeye yama olan para yatirima yöneltilebilse, birakiniz üretken yatirimlari, köy yolu, çesme yapimi için bile kullanilsa, ekonomiye farkli sekilde döner. Canlilik getirir.
Halbuki bütçeye yama olacak para kamunun tüketim harcamalari açigini kapatacak. Maas ödemede, faiz ödemede, helikopter aliminda kullanilacak.
Bütçeye yama olacak paranin, kamunun tüketim açigini kapatmada kullanilmasi acaba ekonomiye hiç bir iyilik getirmez mi?
Eger kamu tüketim açigini kapatamiyor, bu açik Merkez Bankasi’nin para basmasina, yüksek faizli iç borçlanmaya neden oluyor ise, TÜPRAS hisse senetleri satisindan gelecek paranin açigi kapatmasi dolayli olarak gene ekonomiye iyilik getirecek demektir.
Bu uzun anlatim sekli ile tartisilmayan bir konuyu gündeme getirmek istiyorum.
Özellestirme hareketi ve bu hareket içinde TÜPRAS gibi önernli halka arzlar, ekonomide bir “(on akimina yol açmaktadir”
Ekonominin hasas dengelerinde.,fonlarin,yer,: degistirmesi, para hareketi önemlidir. Özellikle piyasanin daraldigi, insanlarin yapragin kimildamamasindan yakindigi dönemlerde piyasadan belli fonlarin çekilmesi, fonlarin yer degistirmesi ekonomide önemli degisikliklere yol açabilir. Biz bunlari hiç mi hiç dikkate almiyoruz. Özellestirmenin, halka arzin güzel yanlarini tartisirken, bu özellestirme ve halka arz hareketinin ortaya çikaracagi fon hareketinin ekonomiyi nasil etkileyecegini de tartismakta yarar vardir.

 

Sende yorum yap