Tüketim Harcamaları Artmıyor, Düşüyor

, , Sende yorum yap

Tüketim Harcamaları Artmıyor, Düşüyor

OECD’nin 1999 raporunda (OECD Economic Surveys 1999, Turkey) satın alma gücü paritesi ile Türkiye’de kişi başı tüketim harcaması 4397 dolar olarak gösterilmektedir.

Kişi başı tüketim harcaması Yunanistan’da 10.214 dolar, İtalya’da 13.144 dolar, İspanya’da 14.902 dolar, ABD’de 19.910 dolardır.

Kişi başı tüketim harcaması bir yanda halkın refah seviyesinin, öte yanda ülke içindeki talebin göstergesidir.

Kişi başı tüketim harcaması rakamı düşük ülkelerde üretimi artırmanın ve çeşitlemenin önü kapalıdır.

Burada “yumurta mi, tavuk mu?” ilişkisi söz konusudur. Üretim artmadıkça kişi başı gelir ve harcama artmaz. Kişi başı harcama artmayınca, talepsizlik nedeniyle üretim tıkanır.

Devlet İstatistik Enstitüsü, 1999 yılı Haziran sonu itibariyle milli gelir tahminlerini yayınladı. DIE, harcama yolu ile de milli gelir tahmini yapıyor. Harcama yolu ile yapılan tahminde, ülkedeki milli gelirin kimler tarafından, nasıl harcanacağını izleme şansı doğuyor.

Belli bir dönemde oluşan milli gelirin yüzde 70’lik bölümü özel nihai tüketim harcamalar şeklinde kullanıldığından, tüketim harcamalarındaki gelişme, talebi belirtiyor.

Aşağıda, 1999 yılının ilk üç aylık, ikinci üç aylık ve 6 aylık harcama tabloları ve her dönemde harcamalardaki değişim oranlan veriliyor. Tablonun özelliği, tüketim harcamalarının konu olarak da dağılımının verilmesi.

Bu tabloya bakarak, sadece halkın tüketim eğilimindeki değişimi değil, gıda harcamalarındaki dayanıklı ve dayanıksız tüketim mali harcamalarındaki değişimi de izlemek ve ekonominin gidisi hakkında sağlıklı bilgi edinmek mümkün.

DİE’nin yayınladığı tabloda, şunlar dikkati çekiyor:

  • Özel nihai tüketim harcamalar 6 ayda yüzde 3.4 oranında azalmış görünüyor ama, esas gerileme yılın ilk üç ayında yüzde 6.7 olarak ortaya çıkmış. Azalma ikinci üç ayda düzelmiş.
  • Kamunun tüketim harcamalar artıyor ama kamunun harcamalarının milli gelir içindeki ağırlığı sadece yüzde 7.5 oranında.
  • Önemli bir gerileme özel sektörün yatırım harcamalarında görülüyor.

Genelde tablonun ortaya koyduğu su: İşler bayağı bozulmuş… Biraz düzelmeye yüz tutmuş… İşte o sırada deprem bizi vurmuş… Simdi depremden sonra düzelme eğiliminin sürdüğünü düşünmek çok zor.

Acaba bu göstergeleri kimler dikkatle izleyip, ekonomi politikalarının oluşturulmasında ve uygulanmasında dikkate alıyor ki?

1999 yılının ilk yarısında milli geliri nasıl harcadık?

(Üçer aylık dönemlerde ve ilk 6 ayda talebin yapısı)

Toplamda

1′ inci     2’nci       1’Inci     pay

3 ay        Say         6 ay        (%)

Özel nihai tüketim harcamaları  -6.7        -0.1        -3.4        71.0

1) Gıda, içki        -4.2        3.6          -0.2        34.0

2) Dayanıklı tüketim malları        -10.6      -3.0        -6.9        15.9

3) Yan dayanıklı ve dayanıksız tüketim malları    -11.7      5.7          -3.6        17.9

4) Enerji, ulaştırma, haberleşme              -2.5        -1.5        -2.0        14.7

5) Hizmetler       -12.7      -15.5      -14.3      8.7

6) Konut sahipliği             2.0          2.0          2.0          8.8

Devletin nihai tüketim harcamaları         5.0          1.9          3.3          7.5

1) Maaş, ücret  0.4          0.3          0.3          60.1

2) Diğer cari        16.1       3.9          8.0          39.9

Gayri safi sabit sermaye oluşumu            -18.1      -14.3      -16.0      26.9

1) Kamu sektörü              1.4          22.0       14.7       20.4

  1. a) Makine teçhizat 2 108.5     68.2       36.1
  2. b) Bina inşaatı -7.3 2          -0.5        21.0
  3. c) Bina dışı inşaat 1 -7.4        -3.9        42.9

2) Özel sektör   -20.7      -22.0      -21.4      79.6

  1. a) Makine teçhizat -31.1 -33.9      -32.6      3
  2. b) Diğer bina inşaatı 1 1.8          1.5          9.7
  3. c) Konut inşaatı -3.3 -2.5 -2.9        0

Stoka değişmeleri                                                          0.2

Mal ve hizmet ihracatı- –              -8.1        -10.0      -9.1        29.8

(-) Mal ve hizmet ithalatı             -18.6      -5.2        -11.7      35.3

Gayri safi yurtiçi hasıla   -8.4        -2.2        -5.2        100.0

 

Sende yorum yap