TÜFE’li tahvilde vergi “tereddüdü”

, , Sende yorum yap

Hazine halka yüzde 20 sabit gelirli tahvil satiyor. Bu tahviller bir yandan vergi düzenlenmesinin, öte yandan enflasyondaki duraklamanin rüzgârinda halkin ilgisini çekiyor.
Fakat halk “vergi uzmani” degil ki…Neyin ne oldugunu halka kimse iyice anlatmiyor. Halk bu tahvillerin faizinin hiç bir vergiye tabi olmayacagini düsünüyor.
Halbuki uzmanlar bile, tahvillerin nasil vergilendirilecegi konusunda açikliga kavusabilmis degil. Ve Hazine açiklama yapmiyor.
Anka Ekonomi Bülteni’ni hazirlayan arkadaslarim Hazine yetkililerinden ve bir uzmandan görüs almislar. Bu görüsler birbiriyle çelisiyor. Ama sonuçta herhalde bir vergi sorunu ortaya çikiyor.
Hazine yetkilileri, tahvillerin, “bir degere endeksli” menkul kiymet kapsaminda kabul ederek yalnizca yüzde 20’lik reel kisminin vergide baz alinacagini belirtiyor. Sermaye piyasasi uzmani Selami Sengül’e göre ise TÜFE bir deger olmadigi için söz konusu tahviller yasal indirim uygulandiktan sonra toplam nominal getirisi üzerinden vergilenecek.
Yasal indirim orani her yil yeniden degerleme oraninin yillik ortalama iç borç faizine bölünmesiyle bulundugu için, bu durumda enflasyon düstükçe yatirimcinin vergi yükü artabilecek.
Yeni Vergi Yasasi, “dövize, altina veya baska bir degere endeksli” menkul kiymetlerden saglanan gelirler vergilendirilirken, deger artislarinin gelir sayilmayacagi, dolayisiyla yalnizca reel kisminin vergide baz olacagini hükme bagliyor.
Hazine yetkilileri TÜFE arti yüzde 20 sabit reel getirili tahvillerin, bu kapsamda “bir degere endeksli” menkul kiymet sayilacagini ve yalnizca yüzde 20’lik reel getirisi üzerinden vergi alinacagini bildiriyor.
Ancak, vergi ve sermaye piyasasi uzmani Selami Sengül’e göre, TÜFE bir deger degil, bir gösterge oldugu için söz konusu tahviller “en-dekslenmis” menkul kiymet kapsaminda yer almiyor.
Buna göre tahvillerin itfa tarihi itibariyle olusacak nominal getirisi (enflasyon çarpi yüzde 20) üzerinden beyanda bulunulacak ve vergilemeye gidilecek. Yillik enflasyon yüzde 30 olur-sa, tahvilin nominal getirisi yüzde 56, enflasyon yüzde 50 olursa yüzde 80, yüzde 100 olursa yüzde 140 düzeyinde olusacak.
Ayrica, Hazine tarafindan üstlenilen yüzde 6’lik stopaj da beyanda dikkate alinacak ve netten brüte gidilecek. Diger bir deyisle elde edilen faizin beyannameye dahil edilmesi sira? sinda Hazine’nin ödedigi net stopaji da içeren brüt faiz dikkate alinacak.
Böylece, yüzde 56’lik nominal getiri yüzde 59.6 yüzde 80 nominal getiri yüzde 85, yüzde 140 nominal getiri ise yüzde 149 olarak beyan edilecek.
Bu yöntemle belirlenen nominal getiri, her yil yeniden degerleme oraninin (ekim sonu itibariyle yillik ortalama enflasyon) yillik ortalama iç borçlanma faizine bölünmesiyle bulunan indirim orani uygulandiktan sonra kalan kisim üzerinden vergi alinacak.
Geri ödeme tarihinde yillik enflasyonun yüz-de 30’a yillik ortalama iç borç faizinin de yüz-
de 50’ye indigi varsayilirsa indirim orani (enflasyondan arindirma katsayisi) yüzde 60’a çikacak. Indirimden sonra kalan kismin, bu yil için 2.5 milyar dolar olan limiti asmasi durumunda yatirimci, bu yüzde 40’lik bölüm üzerinden vergi ödeyecek. Buna göre, enflasyon düstükçe yatirimcinin vergi yükü artabilecek.
Yatirimci, vergi sonrasi net getirisinin ne olacagini bilemeden nasil tahvil alsin? Tahvili satanlarin net getiri konusuna açiklik getirmeleri TÜFE’li tahvil uygulamasinin basarisini ve gelismesini saglayacaktir.

 

Sende yorum yap