Sınai mülkiyet hakları

, , Sende yorum yap

Eskiden dünyanin en ünlü markalarini bi-
zim üreticilerimiz yaptiklari mala koyabili-
yordu. Türk mallari, ünlü markalar ile piyasada
satiliyordu. Simdi bunun imkâni yok. Çünkü si-
nai mülkiyet haklarini koruyan kanuni’düzenle-
me yapildi.
Nedir ki “sinai mülkiyet” denilen sey? Türk
Patent Enstitüsü Baskani Ugur Yalçiner’in anla-
timina göre, “sinai mülkiyet” kavrami genel ta-
nimi ile sanayide ve tarimdaki bulus, yenilik,
yeni tasarim ve özgün çalismalarin ilk uygulayi-
cilari adina, ticaret alaninda üretilen ve satilan
mallarin üzerlerindeki üretici veya saticisinin
ayirdedilmesini saglayacak isaretlerin sahipleri
adina kayit edilmesini ve böylece ilk uygulayici-
larin ürünü üretme ve satma hakkina belirli bir
süre sahip olmalarini saglayan gayri maddi bir
hakkin tanimidir.
Sinai mülkiyet haklari nelerdir?
Sinai mülkiyet haklari; (1) Patentler, (2) Tica-
ret ve hizmet markalari, (3) Endüstriyel tasarim-
lar, (4) Cografi isaretler, (5) Entegre devrelerin
topografyalarindan olusmaktadir.
(1) Patentler: Patent sistemi, bulus sahibine,
bulusun açiklamasi karsiliginda bulus konusu
ürünü üretme, satma ve kullandirma konusun-
da belirli bir süre (20 yil) ayricalik veren ve böy-
lece bulusu özendirerek sanayinin gelismesine
yardim eden bir sistemdir.
(2) Ticaret ve hizmet markalari: Marka, bir te-
sebbüsün mal veya hizmetlerini digerlerinden
ayirt etmeyi saglamasi kosuluyla, kisi adlari da-
hil, özellikle sözcükler, sekiller, harfler, sayilar
gibi çizimle görüntülenebilen veya benzer bi-
çimde ifade edilebilen, baski yoluyla yayinlana-
bilen ve çogaltilabilen her türlü isaretleri içerir.
Marka, mal veya ambalaji ile birlikte tescil ettiri-
lebilir. Tescil, marka sahibine inhisari bir hak
saglamaz. Korumasi 10 yildir. Her 10 yilda bir
yenilenmek kosuluyla uzatilabilir.
(3) Tasarimlar: Tasarim, bilgisayar programla-
ri ve yari iletkenlerin topografyalari hariç olmak
üzere; endüstriyel yolla veya elle üretilen bilesik
bir sistem veya bunu olusturan parçalari, setler,
takimlar, ambalajlar gibi nesneler ile, birden
çok nesnenin veya sunusun bir arada algilana-
bilen bilesimleri, grafik semboller ve tipografik
karakterleri de kapsamak üzere bir ürünün tü-
mü veya bir parçasi veya üzerindeki süsleme-
nin, çizgi, sekil, biçim, renk, doku, ses, malze-
me veya esneklik gibi insan duyulari ile algila-
nan çesitli unsur veya özellikleridir. Tasarimla-
rin ayirt edici nitelik içeren ve yeni olanlarinin
tescil edilmesi ve sahiplerinin, bu tasarimlari
içeren ürünleri belirli bir süre (5 yil + 4×5 yil)
üretme hakkina sahip olmalari tasarim koru-
masi olarak tanimlanmaktadir.
(4) Cografi isaretler, Mense ve mahreç isa-
retleri olarak iki grupta anilirlar. Bir ürünün
mensei olan yöre, alan veya bölge adi mense
adi olarak anilir. (Çerkez peyniri, Trabzon te-
reyagi, Bozcaada sarabi, Van otlu peyniri gi-
bi). Bu ürünlerin nitelikleri, kalitesi, ünü ve di-
ger özellikleri belirli bir cografi yerin doga ve
beseri unsurlarindan kaynaklanan özellikler
tasir. Bir ürünün mensei olan yöre, alan veya
bölge adinin, mahreç isareti olarak tescil edil-
mesi için gerekli kosullar mevzuatta belirtil-
mistir.

 

Sende yorum yap