Şimdilik “fine tuning” ocak ortasında “paket”

, , Sende yorum yap

Ekonomiden Sorumlu “Devlet Bakani” Sayin Tansu Çiller’i dinledim. Yaptiklarini, yapacaklarini anlatti. Anlattiklarini aynen size aktaracagim.
Ben Sayin Tansu Çiller’i 1974 yilindan beri “din-Ierim…” Bundan öncekilerde onu sadece “Sayin Tansu Çiller” olarak dinliyordum, ilk defa “Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakani” olarak dinledigimden bu kere söyledikleri önem tasiyor.
Sayin Tansu Çiller 1975 yilinda ABD’den, istanbul’a dönüp, Bogaziçi Üniversitesi’nde ögretim üyeligine basladiginda ana konusunu “International trade and development” olarak belirlemisti. Dis ticaret, ithal ikamesi, efektif koruma oranlari, gerçek döviz kuru gibi konularda daha önce “Anne Kruger” isimli bir Amerikali hanim isktisatçinin Türkiye üzerinde baslattigi çalismalari sürdürdü. Ana konusu üzerinde üniversitedeki çalismalari yaninda, istanbul’da TÜSIAD, Ticaret Odasi ve Sanayi Odasi için degisik çalismalar yapti. Yapilanlara katildi, komisyonlarda çalisti. Konustu.
Geçen cuma günü Ankara’da TUSIAD Yüksek Istisare Konseyi üyelerini, bir saat yemek piyasasi basinda beklettikten sonra Sayin Tansu Çiller’-in yaptigi konusmayi, kendi anlatim biçiminde asagida okuyacaksiniz.
Sayin Tansu Çiller:
“- Güvenoyu aldigimizdan bu yana daha yirmi gün olmadi… Ama bakiniz neler yaptik…” deyip konusmasini söyle sürdürdü:
Durum Tespiti Yaptik
Yaptigimiz durum tespitinde sunlari ögrendik:
– Devletin yapisi çok degismis. Simdi devletin tek bir “merkez bankasi”, tek bir “bütçesi”, tek bir “hazinesi” yok… Bu kurumlar kendi aralarinda bile bilgi akimi kuramamislar.
– DPT ve Hazine bilgileri biribirini tutmuyor.
– 32 trilyon liralik bütçe açigi var.
– 34 trilyon liralik KIT açigi var.
– 83 trilyon liralik iç borç var.
– 45 milyar dolarlik dis borç var.
– 9.2 milyar dolarlik kisa vadeli dis borç stogu var. Fakat bu rakam da tamam degil. Özel sektörün kullandigi dis kredilerin hesabi bir yere kaydedilmemis. Bu rakamin içinde yok. Onlar da eklenirse bu rakam herhalde I 2-13 milyar dolar olur.
– 72 trilyon lira Hazine’nin nakit açigi var.
– Bu nakit açiginin 5-6 trilyon lirasi gelecek yila aktarilacak.
– 30 trilyon lira çiftçiye, üreticiye, müteahhitlere borç var.
– Bu borcun 13 trilyon lirasi kamu kuruluslariyim biribirine borcu. Konsolide edilebilir. 17 trilyon lirasi için ödeme plani yapilacak. Bu borçlar için Merkez Bankasi ve Ziraat Bankasi kaynaklari kullanilacak. Vadeye baglanip borçlar ödenecek.
Dis Dünyaya Mesaj Verdik
Paris ve Cenevre’ye gidip dis dünyaya mesaj verdik:
– Dis borçlara sadik oldugumuzu açikladik.
– Dogru olan ekonomi politikalarini degistirmeyecegimizi söyledik.
– EFTA anlasmasini imzalamamiz bunun örnegidir.
.-Çekoslovakya, Polonya, Macaristan AT’inöncelikli gündeminde. Bu üç ülke ile anlasma yapacagiz.
– Yabanci sermayeye mesaj verdik. Korkmayin gelin dedik.
– Görüldügü kadari ile Fransizlar, Italyanlar Türkiye’ye gelmeye istekli.
-“Türkiye’nin dis iliskilerini iyilestirmek için tanitim (PR) ve finansman sirketleriyle de anlasma yapiyoruz. Onlar bizim için çalisacak.
KiT’ler
Bu yapilan zamlarla KiT’lerin açigini kapatamayacagiz.
– KiT’lerin bu yil 32 trilyon açigi var.
-1992 yilinda 54-56 trilyon açiklari olacak. (Sayin Güneri Civaoglu’na Sayin Çiller’in açiklamasinda, 1992 yilinda KIT ürünleri fiyatlarina % 56 zam yapilsa bile, KiT’lerin 40 trilyon lira açik verecekleri belirtilmis…)
– Yilbasi öncesi yapacagimiz zamlarin ortalamasinin % 20’ye gelmesini istedik.
– KIT zamlarini ayarlarlarken, “Fiyatlari fazla yükseltmeyin… Ithalat fiyatlarina dikkat edin… Koruma vermeyecegiz uyarisini yaptik.
“Fine Tuning” Paket Arkadan Geliyor
Bunlar yaptiklarimiz… Yapacaklarimiz da var.
– Simdiye kadar yaptiklarimiz “paketin” bir bölümü degil. .
– Stabilizasyon paketi aklimizda.
– Bu zamlar “fine tuning” (ince ayar). Bugünkü durumu zam ile düzelttik.
– “Stabilizasyon Paketi”ni hazirlarken isadamlarinin, kamuoyunun görüsünü alacagiz. Birlikte hazirlayacagiz.
– Ocak ayinin ortasinda “Paket” hazir olur.
Paket’le Neler Var?
Ocak ayinin ortasinda tamamlanacak paket:
– Enflasyonu düsürecek.
– Faizleri düsürecek
– Döviz fiyatlarindaki artisi sinirlayacak.
– Borsalara kaynak yönlendirecek tedbirler içerecek. Bütün bunlari yapabilmek için de:
– Vergi reformu
– KIT reformu
– Finans reformu
– Sanayi ve ihracat reformu yapacagim.
Bugün Ögleye Kadar Öneri Sansiniz Var
(Buarada bir “saplama” yapacagim. Çünkü Sayin Çiller’de konusmasinin bu bölümünde bir “saplama” yapti… Sunlari söyledi:
– Kimin ne dilegi, ne istegi, ne önerisi var ise pazartesi ögleye kadar bana fakslasin… Iki sayfa olsun… Paragraf halinde… Unutmayin pazartesi ögleye kadar…
Geregi için okuyucularimin bilgilerine sunarim… Vakit bugün ögleyin bitiyor…)
Reformlarla Neler Yapacagiz?
Reformlarla sunlari yapacagiz:
– Vergi reformu
Acilen para toplayacagiz. Vergi oranlarini yükseltmeden, acitmadan, rahatlatarak toplayacagiz. Anlasmazliklari çözecegiz.
– Genis Kapsamli Vergi Reformu Çalismalar 10-15 gün içinde bitecek.
Borsayi rahatlatacagiz. Vergi paketi getirecegiz.
– Enflasyon
Enflasyonu istersek hemen düsürürüz. Ama bu bir ise yaramaz. Enflasyonu kalici düsürmek gerekir. Bu sistem % 70 enflasyon üretiyor. Sistemi % 15 enflasyon üretir hale getirmek lazim. Bunun için de öncelikle KIT reformu yapilacak.
– KIT Reformu
Kamu açigi GSMH’nin % 13’ü. KIT açigi GSMH’nin % 7’si. KIT reformu için çok kisa zamanda hukuksal düzenlemeler yapilacak.
KiT’lere Holding
Hukuksal düzenlemeler yapiliyor:
– Tepede 7-9 yönetici olacak… Bunlar isadamlarindan seçilecek.
– Bu tepedeki 9 kisi, KiT’lerin yönetim kurullarini belirleyecek.
– Atamalar “politik, bürokratik, siyasi” olmayacak.
– Holdingler hemen özellestirmeye açilacak.
– Çünkü ufak finansal operasyonlarla KiT’ler kârli hale gelecek.
– KiT’ler yabanci sermayeye de açilacak.
– KiT’ler ticari bankalardan yüksek faiz ile borçlanmis. Bankalarla karsilikli oturulacak. Bu faizler düsürülecek.
– KiT’lere biraz kaynak konur ise, kisa zamanda bunlar gelir getirir.
Agustos-Eylül’de Keskin Inis Var
Kamunun borçlanma geregi düsünce, faizler de düser. Enflasyon agustos-eylül gibi keskin inise geçer. Sizi uyariyorum. Hesabinizi buna göre yapin. Sonra siz zararli çikarsiniz.
Stabilizasyon programini bekleyin. Bize inanin. Hesabinizi ona göre yapin. Eylülden sonra enflasyon düsünce aglarsiniz…
Son Sözler
– Yatirim fonlari Cheking Account’a baglanacak. (Bunun anlamini ben anlayamadim. Baskalarindan da ögrenemedim. Ama söylendigi gibi size aktariyorum.)
– Ocak ayinin ortasinda bunlarin ayrintilarini ve enflasyonu nasil düsürecegimizi anlatacagim.
– KIT reformu simdiye kadar yapilanlarin en cesurudur.
– Konsensüs ariyoruz.
Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakani Sayin Tansu Çiller bunlari söyledikten sonra, Bakirköy’deki Belediye Baskanligi Seçimi Kampanyasi’na katilmak üzere istanbul’a kalkacak uçaga yetisme telasinda kendisini dinleyenlerin görüs ve önerilerini dinleme firsatini bulamadan salondan ayrildi.
Tevfik GÜNGÖR^

@

 

Sende yorum yap