Sanayideki yapısal değişim yarışında Türkiye ne zaman geri kalmaya başladı?

, , Sende yorum yap

Erdogan Özötün, ciddi bir arastirmacidir. Milli gelir hesaplarini en iyi bilen iktisatçilarimizdan biridir. Özgün çalismalar yapar.
Erdogan Özötün’ün Istanbul Sanayi Odasi Dergisi’nin son sayisinda yayinlanan bir arastirmasi, sanayide yapisal degisimin yillar itibariyle nasil gelistigini ortaya koymaktadir.
Milli gelir serilerinden yararlanarak Erdogan Özötün’ün yaptigi hesaplamalara göre, 1950 yilindan 1980 yilina kadar Türk ekonomisinde ciddi bir yapisal degisim gerçeklesmistir.
Türkiye Imalat Sanayii Sektöründe Yaratilan Katma Degerin Alt Sektörler Itibariyle Dagilimi (Cari Fiyatlarla %)
1950 1960 1970 1977 1980 19B5 1989 1991
Gida, içki ve lütün 44.0 38.6 30.6 20.5 19.0 20.9 16.6 18.9
Tekstil, giyim, deri 31.3 23.3 17.9 15.3 16.2 14.3 14.8 14.6
Orman ürünleri 1.3 1.3 1.2 1.9 1.5 1.1 0.9 0.9
Kâgit ve basim 2.6 4.3 3.2 3.7 3.6 3.6 3.1 3.1
Kimya, petrol ürünleri
lastik ve plastik 5.9 10.4 20.6 18.3 20.1 26.3 29.3 27.8
Tas ve topraga
dayali sanayii 3.1 4.3 5.4 7.1 7.5 6.7 7.4 7.0
Metal ana sanayii 3.5 7.9 6.8 13.5 11.2 8.8 10.9 7.1
Metal esya, makine ve
otomotiv endüstrisi 8.0 9.1 13.8 19.4 20.6 17.9 16.6 20.4
Diger imalat sanayii 0.3 0.7 0.3 0.4 0.3 0.5 0.3 0.2
1950 yilinda imalat sanayii sektöründe yaratilan toplam katma degerin yüzde 44’ü gida, içki ve tütün, yüzde 31’i tekstil ve giyim sektöründe olusuyordu. Bu iki klasik üretim kolu imalat sanayiinde yaratilan toplam katma degerin yüzde 75’ini yaratiyordu. 1980 yilinda bu iki sektörün toplamdaki payi yüzde 35’e düserken, kimya, metal ana sanayii ve otomotiv sanayiinin payi yüzde 50’yj.asti.
Erdogan Özötün’ün bulabildigi son rakkamlar 1991 yilina ait. 1991 yili rak-kamlarina bakiyoruz. Gida ve tekstil sektörlerinin payi gene 1980 düzeyinde. Çok az bir gerileme var.
Sanayilesmenin isareti sayilan kimya, metal ve otomotiv sanayilerinin payi yüzde 50’nin biraz üzerine çikabilmis.
Demek ki, 1980 yilindan sonra Türkiye’de imalat sanayiinde yapisal degi-
sim duraklamis.
Erdogan Özötün, Asya’daki basarili ülkelerin imalat sanayiilerindeki toplam katma degerin sektörler arasindaki dagilim rakkamlarini bulmus.
Bu rakkamlara bakiyoruz. 1960’Ii yillarin sonunda 1970’li yillarin basindi bu Ülkelerdeki imalat sanayii yapisi genelde Türkiye’deki yapiya benziyor. Fa kat onlar yapisal degisimi 1970’den sonra sürdürüp, 1990lara dogru sana yilesmeyi saglarken, Türkiye 1980’de nefesi kesilerek yarisi birakmis.
imalat Sanayii Kalma Degerinin Dagilimi (Cari Fiyatlarla %)
Tas ve
topraga Metal Metal
Gida, içki Tekstil, giyim. Orman Kagit ve Kimya ve dayanan
ana esya ve ve tütün ve deri ürünleri bagim lastik sanayii sanayii makine Diger
Japonya
1973 5.0 14.0 4.0 10.0 16.0 5.0 0.12 24.0 2.0
1989 6,0 15.0 3.0 8.0 16.0 4.0 0.7 46.0 1.0
Endonezya
1973 59.0 14.0 1.0 1.0 16.0 3.0 0.0 5.0 1.0
1988 26.0 15.0 11.0 3.0 15.0 5.0 9.0 14.0 1.0
Güney Kore
1968 23.0 19.0 5.0 6.0 21.0 6.0 4.0 13.0 2.0
1988 11.0 15.0 2.0 5.0 18.0 4.0 7.0 36.0 2.0
Malezya
1969 16.0 5.0 7.0 11.0 27.0 1.0 6.0 6.0 23.0
1988 18.0 7.0 7.0 4.0 27.0 6.0 3.0 27.0 1.0
Singapur
1969 14.0 5.0 7.0 6.0 30.0 3.0 3.0 29.0 2.0
1989 5.0 4.0 1.0 5.0 20.0 1.0 1.0 61.0 1.0
HongKong
1973 5.0 48.0 2.0 5.0 12.0 1.0 1.0 23.0 3.0
1988 6.0 38.0 1.0 8.0 10.0 1,0 1.0 33.0 4.0
Türkiye
1970 30.6 17.9 1.2 3.2 20.6 5.4 6.8 13.8 0.3
1991 18.9 14.6 0.9 3.1 27.8 7.0 7.1 20.4 0.2
Tabii ki, Türkiye’deki ihracat patlamasini küçümsemek mümkün degil. Fa-kat Üzerinde durulmasi gereken sey su: Türkiye dünya pazarlarinda devamli olarak satis sansi bulunan mallan üreterek ihracat artisini sürderebilir mi?
Acaba Türkiye’nin imalat sanayiinin yapisi çagdas bir yapi mi? Baska ülkeler imalat sanayilerinin yapisini degistirip, dünyadaki gelismeye uydururken Türkiye ne yapabilmis? Bu sorularin cevaplari Erdogan Özötün’ün çalismalari sonucu düzenledigi iki tabloda açiklikla görülüyor.
Bu yazinin içinde verilen tablolari bu nedenle dikkatli olarak incelemenizi tavsiye ederim. Bu yazidaki kisa açiklamalar, tablolardaki rakamlan yorumlamaniza yardimci olacak.

 

Sende yorum yap