Pozisyonu açan bankalar değil, “Hazine”

, , Sende yorum yap

Pozisyonu açan bankalar değil, “Hazine”

Pozisyon açmanin anlami nedir? Döviz borcunuzu büyüteceksiniz. Türk Lirasi yaratacaksiniz. Ister faiz avantaji saglamak için, ister harcama gereginizi karsilamak için olsun fark eder mi? Hazine’nin arayisi, Türk Lirasi harcama (ihtiyaç) geregini karsilamak için döviz bulmak. Hazine’nin dogrudan buldugu döviz yetmis olsa ayrica iç piyasayi zorlamayacak. Iç piyasayi zorlayinca (Merkez Bankasi para basmadigina göre) Hazine’nin talebi nasil karsilanacak? Tabii ki, iç piyasanin elindeki dövizleri bozdurmasi veya yurtdisindan döviz getirmesi ile… Açik anlatimiyla kamu kesiminde de özel kesimde de pozisyonu açtiran, pozisyon açilisina sebep olan Hazine’dir. Pozisyon açilisindan nisbi olarak yararlanan Hazine, kriz öncesi dengeyi böyle sagliyordu, kriz sonrasi durumu böyle sürdürüyor. Gelelim açik pozisyonun “büyüklügü”ne…Pozisyon nasil açilir? Döviz satarak açilir. Bankalar, sirketler, kisiler döviz satacak, Türk Lirasi’na dönecek. Bugünkü durumda, halkin, sirketlerin döviz talebi olmadigina göre, satilan dövizin önce banka sistemi araciligiyla Merkez Bankasi’na yönelmesi, döviz rezervinin satilan döviz (veya açilan pozisyon) kadar büyümesi gerekir. Merkez Bankasi, döviz rezervindeki artisi en iyi takip edecek durumdaki kurulustur. Günlük olarak rezerve yapilan ilaveyi bilebilir. Burada “Merkez Bankasi’nin açiklama yapmasi beklenir? Içeride pozisyon açma sonucu acaba döviz rezervleri ne kadar artmaktadir? Açik pozisyon konusu her gündeme gelisinde hemen bankalar suçlanir. Bankalarin açik pozisyonlari için belli kaideler belirlenmistir. BDDK bankalarin bu kaideler içinde olup olmadigini günlük olarak izleyebilir. Eger açik pozisyon sorunu var ise bankalar disinda sirketler ve kisiler de pozisyon açabilir. Ve de onlar için hiçbir kaide yok. Onlari yönetecek olan ekonomik sartlardir. Ekonomik sartlari Hazine ile Merkez Bankasi’nin faiz politikalari yönlendirir. Eger döviz kurundaki artis, faiz oranlarinin net getirisinin altinda ise, sirketlerin, kisilerin ve hatta bankalarin pozisyon açmalarindan dogal birsey olamaz. Pozisyon açmayan, Merkez Bankasi ile Hazine’nin yarattigi reel getiri imkanindan yararlanmayan, firsat kaçirmis olur. “Enayi” duruma düser. Demek ki, açik pozisyon sorununun çözümü “zilgit geçmek/tehdit etmek” ile degil, dengeleri kurmak ile olur. Dengeleri kurma sorumlulugu ise Hazine ve Merkez Bankasi’ndadir.

 

Sende yorum yap