Plancıların TV’ye karşı olmaları ile bir TV tüpü fabrikasının kötü kaderi arasındaki hazin ilişki

, , Sende yorum yap

1960’li yillarin Planlamacilari TV’ye karsi idi. Hükümet onlari dinlemedi. Olup bittiye getirip TV yayinini baslatti. Türkiye’de TV alicisi üretmek için 15 dolayinda firma faaliyete basladi. Bun lar TV alicisinin tüpünü yurt disindan ithal ediyordu. Hükümet bunlari Biraraya getirerek bir TV tüpü fabrikasi kurmaya zorladi. Fabrika kuruldu. Bu kere bir baska hükümet renkli TV yayinina geçmeye karar verdi. Siyah/beyaz TV tüpü üretmek için kurulan fabrikada batti. . TV’ye karsi olan Planlamacilar hakli çikti… (Ta bii, hemen itiraz edilecek: Nereden Planlamalar hakli çikti, di ye?… Tersine, onlara kalsa idi, bugün ne TV olurdu, ne köprü… Hayir: Plancilar hakli çikti. Çünkü onlar, “köprü yapilmasin” de medikleri gibi, “TV de kurulmasin” demiyor, “bunlarin nasil yapilacagini önceden düsünüp, tanisip, planlayalim, aceleye getirir sek, basimiza büyük sorunlar çikacak” diyorlardi.
Bu karisik “felsefeyi” anliyabilmek için, hikayeyi, bastan sona özetlemek gerekir:
1) Birinci Bes Yillik Kalkinma Planinda TV yayinindan sözedil memektedir. Türkiye’de TV yayinin baslamasini DPT degil, Di sisleri Bakanligi saglamistir.
2) 9 Nisan 1963 Tarihinde Almanlar aska gelip, Türkiye’ye TV yayini konusunda egitim yardimi yapmayi kararlastirmislardir. Federal Alman Cumhuriyeti ve Disisleri Bakanligimiz arasinda imza edilen ve 2 Eylül 1963 tarihli Resmi Gazetede yayinlanan teknik yardim anlasmasina “bir TV Egitim Merkezi” kurmak ko nusunda Almanlarin yardim yapmalari maddesi de eklenmistir.
3) 1965 Yilinda Türkiye’de TV yayininin baslatilmasi tartis malari ortaya atilmistir. Hernekadar ayni yil DPT tarafindan bir “Radyo ve TV Özel Ihtisas Komisyonu” kurulmus ise de Planlamacilar “belli konularda hazirliklar tamamlanmadan TV yayinlanan baslatilmamamasi” konusunda kesin bir tavir al mislardir. Planlamacilarin iddialari sunlardir:
– Biz zaten TV yayininda geç kalik. Dünyada bu teknoloji çok hizli gelisiyor. Alelacele siyah/beyaz ile ise basliyacagimiza belki de renkli ile baslamak uydu sistemlerine katilmak daha dogru olacaktir. Çünkü, siyah/beyazla baslayip, renkliye geçisin eko nomik maliyeti büyüktür.
– Sistem arastirmalari tamamlanmadan ve TV vericilerinin yurt içinde uzun dönemli üretim planlamasi yapilmadan TV yayinina baslanilmamalidir.
Planlamacilarin bu görüsleri kamuoyuna “iste Plancilar TV’ye de karsi…” diye aktarildi.
4) Türk isçileri Almanya’ya gidiyor, Türkiyeye TV alicisi cihaz lari sadece Almanya’dan gelebiliyordu. Bu durum Alman’lafin askini bir kere daha kabarti. Gene Disisleri Bakanliginin delaletiy le Alman Hükümeti 1967 yilinda TRT’ye bir de küçük TV vericisi bagisladi. Böylece Planlamacilarin kontrolü disinda sütüdyo ve vericiye sahip olan TRT, “Deneme Yayinlari” adi altinda si yah/beyaz yayma 1968 yilinin ilk aylarinda basladi.
“ilk üç yilin deneyimleriyle kendini ispatlamis olan TRT, 1970 yilinda yayinlarini genisletti, yayin gün ve saatlerini artirdi. Böyle ce “Planlamacilarin bütün dar kafali karsi koymalarina karsin”, Türkiye siyah/beyaz TV yayinina kavusmus oldu.
5) 1976 Yilinda TRT Kurumununun 85 nolu yayini olarak Prof. Dr. Ahmet Kiliçbay’in TRT’ye hazirladigi rapor bastirildi. Bu raporun 80 inci sayfasinda deniliyor ki: “Türkiye’de siyah/beyaz TV alicisi kullanimi 1979 yilinda 8.3 milyon, 1980 yilinda 14.7 milyon adet olacaktir.”
Böyle “parlak projeksiyonlara” inanan Hükümetler, her yil l milyon TV alicisi üretim kapasitesini az görerek 1.2 milyon adede çikarmaya çalistilar. Her yil yapilacak bu 1.2 milyon adet TV alicisinin tüpü de Türkiye’de yapilsin diye:
– Is Bankasini ve Sise Cam Sirketleri Grubunu çagirdilar, Onla: rin büyük itirazina, “olmaz böyle sey” demelerine ragmen, Trak ya’da siyah/beyaz TV tüpü yatirimini baslattilar.
yada siyah/beyaz TV tüpü yatirimini Baslattilar.
– TV Üreticisi sermaye gruplarini, Cam Kavanozdan siyah/be yaz TV tüpü yapacak yatirima zorladilar. 6) ilim adamlarinin ve Hükümetin tahminleri hatali çikti. 1980 Yilinda Türkiye’de 14.7 milyon adet degil, en fazla 4 milyon adet siyah/beyaz TV alicisi kullanildi. Yilda 1.2 milyon adet TV alicisi üretecek kapasiteye göre kurulmus fabrikalar eksik kapasite ile çalisma durumundu kaldilar.
7) Sise Cam Fabrikalari A.S.’nin Trakya’da 5-6 milyar lira har cama ile sürdürdügü çalismalar tamamlanamadan, Tüpko’nun tesisleri bitti. 1980 Yili basinda Tüpko siyah/beyaz TV tüpü üre timine basladi. 700 bini kapasiteli tesis üretime basladigi halde, Hükümet ithalatçi firmalara Dogu Blokundan TV tüpü ithal ettiri yordu. Bunlarin rekabetine ragmen Tüpko 1981 yilinda 220 bin TV tüpü üretti.
8) 18 Ocak 1982 Tarihinde bir Hükümet bildirisi yayinlandi. Bubildiride TV yayinlari ile geçen 10 yilda Türkiye’de nüfûsun % 90’ina hizmet götürüldügü, yaklasik 4.6 milyon adet siyah/beyaz TV alicisi bulundugu belirtildikten sonra, l Temmuz 1984’den sonra TV yayinlarinin renkli olarak yapilacagi ilan ediliyordu.
Bu bildiri üzerine siyah/beyaz TV’ye olan talep birden kesildi.
9) RenkiiTV alicisinin en önemli parçasi tüpüdür. Renkli TV tü pü teknolojisi siyah/beyaz’dan tamamen ayridir. Açik anlatimiyla siyah/ beyaz TV kavanozu yapmak için kurulan fabrika ile, bu kavanozdan tüp yapmak için kurulan fabrikanin ölüm fermani “Hükümetin Tebligi” olmustur. Bu tesislerin renkli tüp yapabile cek sekilde degisiklige tabi kilinmasi, büyük yatirimlari gerektirmektedir.
Bu iki tesis özel sektöre ait oldugundan siyah/beyaz’dan renk liye geçisin faturasi tartisilabilmektedir. Ayni faturanin daha bü yügü TRT için de söz konusudur. Fakat bunu kimse görmemek te, bilmemektedir.
Daha baslangiçta, “bu ise baslamadan uzun dönemli bir plan lama yapilmalidir. Bu planlama çerçevesinde, gerekiyorsa en ileri teknolojiyi kullanarak renkliden ise baslanmalidir. Türki ye’de TV alicisi için yapilacak yatirimlarla, yayin arasinda baglan ti kurulmalidir.” diyen o zamanki Planlamacilarin gerçek niyeti acaba “her iyilige tas koymak, her iyiligi engellemek” mi idi?

 

Sende yorum yap