Özal’ın Time Dergisine kapak olmasının önemi

, , Sende yorum yap

Turgut Özal’in ABD gezisine rastlayan hafta yayinlanacak Ti me Dergisinde 16 sayfalik bir Türkiye eki çikacaktir. Bu ekde, Türkiye’deki ekonomik ve sosal gelismeler anlatilacaktir. Time ve benzerî dergiler, ülke eklerini belli bir ücret karsiligi yayinlamakta dirlar. Haber alindigina göre 16 sayfalik Time ekinin ücreti 600 bin dolar, (yaklasik 300 milyon Türk Lirasidir.) Bugün Türkiye’ de önde gelen gazetelerde bir gün yayinlanacak tam sayfa ilanin renksiz ücreti 4.5 milyon lira, renkli ücreti 8.5 milyon liradir. Ti me Dergisinde bundan yaklasik 3 yil önce de Türkiye eki yayin lanmis, bu ekin ücreti, degisik firmalarin verdikleri reklam bedel leriyle karsilanmisti. Bu defa yayinlanacak ekde firma reklamlari yayinlamak yerine, önde gelen Türk özel sektör kuruluslarinin “kat kilariyla” yayinlandiginin belirtilmesi ve ücretin “ismi çikacak bu özel sektör kuruluslarinca” karsilanmasi yararli görülmüstür.
Basbakan’in tanitim danismani Selim Egeli, bu vesile ile ciddi bir girisimde bulunmustur. Türkiye ekinin çikacagi sayida Tur gut Özal’in Time Dergisine kapak yapilmasi vaadini almistir.
Bu nokta çok önemlidir. Time Dergisine kapak olmak önemli bir olaydir. Ozal kadar Türkiye’ye de itibar saglar. Time Dergisi içinde ek yayinlatan her ülkenin devlet adamini kapak yapmaz. Time Dergisi “her parayi bastiran kisiyi” kapak yapmaz.
Time Dergisine Turgut Özal kapak oldu diye zeytin 700 liradan 500 liraya inmez ama, görünmeyen çok seyler olabilir. Bu görün meyen etkilerin “iyilik rüzgarlari” da Türkiye’yi ve zeytin fiyatini etkiler.
Nedir bu görünmeyen seyler? Nedir bu görünmeyen etkiler? Yil lardir açik sekilde konusulamiyan, yazilamayan bir gerçek vardir. “Bati kamu oyu, 1980 yilindan buyana Türk hükümetlerini tani mak istememektedir…” Dikkat edilirse, 1980 yilindan buyana üst düzey devlet adamlarimiz Bati Dünyasindaki devletlere resmi te maslar için gidememis, toplantilara katilamamislardir. Yapilan bir kaç ziyaret, “özel iliski niteligini tasimistir.” Bunlar dikkate alinirsa TurgutÖzal’m ABD gezisinin önemi ortaya çikar.
Bir baska konu sudur: “Devletin 300 milyon lira parasi yok mu ki, Selim Egeli bu ilan giderlerinin özel sektör tarafindan karsilan masini istemistir?”
Devletin para ile ilan verip kendini övmesi baska seydir, ser best piyasa ekonomisinin sampiyonlugunu yapan özel sektörün, ülkesindeki müsbet ekonomik ve sosyal gelismeleri anlatip, altina i baska seydir. Bunun etkisi baska olur.
Onun içindir ki, ABD Kongresi Türkiye’ye Ambargo Karari ver diginde TÜSÎAD’in belli üyeleri, ceplerinden ödedikleri üc ret ile 9 ve 10 Eylül 1975 tarihlerinde Washington Post ve New York Times Gazetelerinde tam sayfa ilan vermislerdir. Ayni özel sektör mensuplari 23, 27, 29 Nisan 1977 tarihlerinde Wall Street Journal, New York Times ve Herald Tribüne, 26.6 . 1978 tarihin de Harap Tribüne gazetelerinde ücretlerini kendileri karsilayarak Türkiye .fçin ilanlar vermislerdir.
1980 Yilindan sonra Türkiye’nin disa açilmasina, ihracatin ge lismesine paralel olarak bir çok Türk firmalarinin dis basin organ larinda ilanlarinin çiktigi görülmektedir. Son olarak gene Time Dergisinde Tekfen’in güzel bir eki yayinlanmistir.
Iste bu ortamda Basbakanlik tanitim Danismani Selim Egeli iyi niyetle yürüttügü çabalarinin “haksiz bir faturasini” üstlenme du rumunda kalmistir. Bir Türkiye eki vesilesiyle Türk Basbakani’ni Time’a kapak yapma basarisi takdir edilecek yerde 12 Mart 1985 günü Milliyet Gazetesindeki sütununda Teoman Erel’in açikladigi durum aynen ortaya çikmistir. Teoman Ere l gelismeyi söyle hika ye ediyor:
Biz hazirligi söyle duymustuk. Basbakan’m propaganda da nismanlari, ülkemizin tecrübeli ve büyük bir isadamina gi dip bir milyon dolara yakin bir yardim talep etmisler. Bu pa rayla Basbakanimiz ünlü Time dergisine tam Amerika gezisi bas larken, Türkiye ilavesiyle birlikte kapak yapilacakmis.
Ne var ki o ünlü isadami istenilen parayi vermemis. Hatta is ler daha da karismis ve bazi dedikodular çikmis. Güya kendi sinden para istenen kisi, bu meselede bazi komisyonlarin dön mesinden kuskulanmis falan, filan…
Olay’in “ala-turka” perde arkasi sudur: “Yaklasik 300 milyon Türk Lirasi” ilan bedeline katkidan kaçinmak isteyenler “yigitçe”…” Arkadas ben bu iste yokum. Ben para veremem… diyecek yer de, Selim Egeli’yi itham ederek, “-bu isten senin % 5 komisyon alacagjni söylediler, onun için biz katkida bulunmayacagiz…” sek linde bahaneler yaratmislardir.
Turgut Özal, Time Dergisine kapak oldugu için bundan Türki ye’ye iyilik rüzgarlari eser. Turgut ÖzaPin ABD gezisi basarili olursa, bundan öncelikle önde gelen özel sektör kuruluslarimiz yarar görecektir. Bu yarar “onlarin kârlarini, komisyonlarini” arttiracaktir. (Açik anlatimiyla neticede Selim Egeli’nin degil o ilana katkida bu lunmasi beklenen kurulusun kâri, komisyonu sözkonusudur.) Özal’ in ABD gezîsi basarili geçerse, ABD bankalarindan aylardir kredi almak için bekleyen özel sektör kuruluslarinin bekleyisleri sona ere cek, Amerikali ortaklarindan bekledikleri ayni ve nakdi istirak pay lan artacak, lisans anlasmalanndaki pürüz giderilecek, Özal’in Dün ya Bankasindan saglayacagi kur riski garantili ucuz faiz ile yeni kre diler Bacaklardir.
Görünüyor ki, Time Dergisinde Türkiye eki yayinlatmak ve Tur gut Özali| kapak yaptirmak için çaba gösteren Selim Egeli’ye “se nin bu isten çikarin ne?” diye soranlar, bu çabalarin “onlarin çi karlari” için sürdürüldügünü göremiyecek kadar “hesabi” olabil mekte, Türkiye’nin tanitimiyla ilgili ufacik bir gayrete maddi kat kida bulunmadan kaçinma ugruna tanidiklarini, dostlarini, kamu sorumlularini kirmayi göze alabilmektedirler.

 

Sende yorum yap