Nasıl olsa “özelleşecek” diyenler KİT’leri unuttu

, , Sende yorum yap

(KIT’ler ekonomik krizden çikmak için kullanilabilecek önemli bir güç)
Bizim ekonomimizde KiT’lerin agirligi büyük. Temel mal ve hizmetlerin yaklasik yansini KIT’ler üretiyor. Ekonominin normal dönemlerinde, özel sektörün canli oldugu, yatinm ve üretime istekli oldugu dönemlerde KIT’lerin hatasini bu ekonomi belli ölçüde hazmedebilir, faturasini belli ölçüde ödeyebilir.
Fakat kriz döneminde KIT’lerin basarisizligi ekonominin sorunlarini artirir, krizden çikisi güçlestirir.
***
Son yillarda KIT’ler nasil olsa özellestirilecek diye düsünenler, KIT’leri unuttu.
KIT’leri unutmak ne demek?
– KIT’lerin üst yönetim kadrolarina “dogru dürüst insanlar” getirilmiyor. KIT’lerin ve kamunun yönetimine hakim oldugu bankalarin bir çogunun basindaki kadrolara bakiniz. ..Türkiye’de hiç bir dönemde bu kuruluslar bu düzeydeki kisilere “teslim olunmamisti.”
-KIT’ler nasil olsa özellestirilecek düsüncesiyle en küçük yatinm ihtiyaçlari karsilanmiyor. Kuruluslarin ayakta kalmalarini saglayacak en ufak kaynak yardimlari yapilmiyor.
– KIT’lerin kapasiteleri nedir, bu kapasite iyi kullaniliyor mu, üretimleri maliyet, kalite, teknoloji bakimindan yeterli düzeyde mi iç ve dis piyasada rekabet sanslari asagi mi iniyor yukari mi çikiyor bunu hiç, kimse düsünmüyor.
– KIT’lerin üretim rakamlarini, kâr ve zarar rakamlanni kimse izlemiyor. Basarililari takdir eden, basarisizlan cezalandiran yok.
– Politikacilar KIT’leri arpalik olarak kullanmaya devam ediyor.
– KIT’leri düzeltmeye çalisan yöneticilerin eli kolu “politi-
kacilar tarafindan” baglaniyor. “-Nasil olsa özellestirilecek, sakin adam atma, sakin isçiyi gücendirme, ne isterlerse ver, biraz daha adam al, fiyatlari artirma…” seklinde müdahalelerle KIT’lerin batisi hizlandiriliyor.
– Iste böyle bir ortamda: (1) KIT’ler ekonomiye, katkida bulunamiyor, kapasiteleri degerlendirilemiyor (2) KIT’ler yatirim ve isletme sermayesi için ufak da olsa gerekli fonlari bulamadigindan çöküyor (3) kötü yönetimden zararlari artiyor (4) Fiyat ve istihdam politikalarina müdahaleler KIT’leri batiriyor.
Sonra da önüne gelen “ucuz” nutuklar atiyor: “-Iste efendim KIT’lerin durumu…Biz bu KIT’lerle adam olamayiz…Bu ekonomi bu KIT’lerle düzelemez.”
.***
Söyle veya böyle bu KIT’ler bu ülkede kurulmus kapasitelerdir. Bu ülkede yatinm yapmis, üretimi baslatmis müesseselerdir. “Özellestirilince” bunlar sökülüp atilmayacak. Bunlar sökülüp atilinca veya hepsinin kapisina kilit vurulunca ülke düze çikmayacak.
Herkesin gözü KIT’lerde çalisan isçilere ödenen parada…Tabii ki burada büyük bir yük var…Fakat siz o agaçlarin ardindaki “ormani” unutuyorsunuz. Orman KiT’lere bugüne kadar bu ülkenin yaptigi yatirimdir. KIT demek sadece isçi demek degil. Büyük bir yatirim potansiyeli, büyük bir makine parki demek. Bunlari bu ülke disinden tirnagindan artirarak biriktirdigi paralari harcayarak yapti. Isçi ücreti agir diyerek fabrikayi kapamakla is bitmiyor. O kapadiginiz fabrikadaki makinenin kullanilmamasinin bu ekonomiye maliyetini kim hesaplayacak?
***
Unutulan bazi seyler var:
1) KIT’lerin hepsi özellestirilemeyecek. Özellestirme bir günde_ neticelendirilemeyecek.
2) KIT’ler unutuldugunda, özellestirme programina girmemis olanlar da unutuluyor. Onlar da “ayni kabin içinde” çöküse terk ediliyor.
***
Özellestirme için ne kadar iyi hazirliklar yapilirsa yapilsin, özellestirmeden sorumlu kisi ve kuruluslar ne kadar iddiali
ve basarili olursa olsun, öncelik listesine giren az sayidaki KIT’in bile özellestirilmesi kisa sürede mümkün olamayacak.
– Geç kalindi. Dis piyasa doydu. Dis piyasaya önümüzdeki günlerde bizimkilerden daha cazip “mallar çikiyor”
– Türkiye’nin ekonomik durumu, kriz, KIT’lerin yabanci yatirimcilar için cazibesini yok etti.
– tç yatirimcilarin KIT’leri alarak gücü ve morali yok.
– KIT’lerin giderek bozulan durumu, satis sansini azaltiyor, satis fiyatini düsürüyor. Bir çogunu bedavaya alarak
kimse çikmiyor.
***
Özel sektörün durdugu, durakladigi, çöktügü, parçalandigi, battigi ve de kisa sürede toparlanmasinin güç oldugu su dönemde,KIT’Ier “ekonomik krizin atlatilmasinda, ekonomiyi harekete geçirmede kullanilabilecek, kullanilmasi gereken en büyük “potansiyel” olarak degerlendirilmelidir. En kisa sürede özellestirme hedefi bir yana atilmadan, özellestirme çabalan aksatilmadan KIT’lerin ekonomiyi etkin biçimde katkilarini saglayacak tedbirlar alinmali önemli olan mevcut makinelerin, mevcut tesislerin, mevcut birimlerin çalismasi, üretmesi, saglikli üretmesidir.
***
KIT’leri sadece “bir arpalik olarak” kullananlarin, ekonomiyi krizden kisa sürede çikmak için “KIT’leri birer üretim merkezi olarak” degerlendirmeleri sarttir. Hangisi özellestirilecek, ne zaman özellestirilecek ayrimina bakmadan, tüm KIT’lerden en iyi sekilde nasil yararlanilabilecegini programlayip, KiT’leri devreye sokmak, krizden çikis için bunlari “driving force” (müte-harrik-sevk edici) yönlendirici güç odagi olarak degerlendirmek gerekir.
***
Su anda KIT’ler iyidir kötüdür, KIT’ler özellestirilmeli özellestirilmeli, KIT’lerde çok insan var az insan var tartismalarini birakip, bu ülkenin sahip oldugu bu kapasiteleri, ülke ekonomisi yararina en iyi sekilde degerlendirmek zorundayiz.

 

Sende yorum yap