Milli geliri nasıl harcıyoruz?

, , Sende yorum yap

Devlet Istatistik Enstitüsü, bir süredir harcamalar
yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasilayi hesapliyor ve de
bu hesaplarla ilgili rakamlari yayinliyor.
Bunun iki yarari var:
(1) Üretime dayali olarak hesaplanan milli gelir ra-
kamlarinin dogru olup olmadigi kontrol ediliyor.
(2) Milli gelirin yil içinde harcanma sekli konusunda
bilgi sahibi olunuyor.
Milli gelir, bir yil içinde üretilen mal ve hizmetlerin
parasal degeri. Bu deger her mal ve hizmetin fiyati alt
alta yazilarak degil de, katma degerleri toplanarak bu-
lunuyor. Bilindigi gibi katma deger,; üretimin her asa-
masinda üretime katkida bulunanlarin o mal ve hiz-
mete ekledikleri deger ve bu deger karsiliginda aldik-
lari gelire (kira-rant/üret/faiz/kar) verileri isim.
Harcamalar yöntemiyle bulunan 1994 yili milli geliri
(gayri safi yurtiçi hasila rakami) 1994 yili cari fiyatla-
riyla (yil içindeki fiyatlarla) 3.883 trilyon lira.
1994 yilinda üretim yetersizliginden, 121 trilyon li-
ralik da stok eritmisiz.
Sayin okuyucularima Devlet Istatistik Enstitüsü’nün
rakamlarini özet olarak verip daha sonra tablonun yo-
rumuna geçmek istiyorum.

Harcamalar yöntemiyle gayri safi yurtiçi hasila
1994 (Cari fiyatlarla)

Trilyon TL.
Özel nihai tüketim harcamalari 2.604
Gida, içki 1.022
-Dayanikli tüketim mallari 253
-Yari dayanikli, dayaniksiz tük. mal. 403
-Enerji, ulastirma; haberlesme 488
-Hizmetler 297
-Konut sahipligi 139
Devletin nihai tüketim harcamalari 450
-Maas, ücret 344
-Diger cari 106
Gayri safi sabit sermaye olusumu 946
-Kamu sektörü 200
-Makine, teçhizati 400
-Bina insaati 39
-Bina disi insaat 127
-Özel sektör 738
-Makine, teçhizat 317
Bina insaati 420
Stok degigmeleri -121
Mal ve hizmet ihraçati 826
Mal ve hizmet ithalati (-) 788
Gayri safi yurtiçi hasila 3.918
Istatistiki hata -34
Gayri safi yurtiçi hasila (*) 3.883

(*) Üretim yoluyla GSYIH

Yukaridaki tablodaki rakamlari degerlendirmeden,
harcama kalemlerini grup olarak incelemekte yarar
var.
-1994 yilindaki üretilen mal ve hizmetlerin parasal
degerine 100 diyelim. Stoklardan eritilen mallarin de-
geri olan 2’yi de bu rakama ekleyelim. Oldu 102. …
-Bu %2’nin 78’ini tüketmisiz.
-24’ü gönüllü veya zorunlu, tasarruf yoluyla, serma-
yeye dönüsmüs, yatirima gitmis. Bu kaba tespitten
sonra, 1994 yili cari fiyatlariyla her harcama kalemi-
ne ne kadar para gittigine bakabiliriz:
-Ürettigimiz mal ve hizmetlerin yüzde 26.3’ünü gi-
da, içki tütün olarak mideye indirmisiz. Harcanan
para 1.022 trilyon lira.
-Dayanikli tüketim mallarina 253 trilyon lira, yari
dayanikli ve dayaniksiz tüketim mallarina 403 trilyon
lira harcanmis.
-Devlet çok para harciyor diye üzülüyoruz ama, dev-
letin toplam tüketim harcamalari 450 trilyon lira.
Açik anlatimiyla, halkin yari dayanikli ve dayaniksiz
tüketim mallarina harcadigi para kadar bir sey.
-Halkin dayanikli tüketim mallarina bir yilda harcadi-
gi para kadar parayi, özel sektör makine ve teçhizat
alimina ancak harciyor…Bu da özel sektör imalat sa-
nayii yatirimlarinin cüceligini ortaya koyuyor.

 

Sende yorum yap