Mevduatı kurtarmak başka, bankaları kurtarmak başka

, , Sende yorum yap

Bir ekonomide, olaganüstü durumlarda olaganüstü tedbirler alinir. Halkin hükümete, devlete, bankalara güvenini kaybederek bankalara hücum etmesi “olaganüstü” bir durumdur.
Böyle durumlarda:
– Bankalar tümüyle beli bir süre için kapatilir.
– Hükümet bankalann tüm ödemelerini garanti eder.
Dün hükümet bankalann Türk Lirasi ve döviz mevduat hesap-lanni bütünüyle garanti ettigine göre fevkalade bir durum vardir.
Durum bizim bildigimizden gördügümüzden vahimdir.
***
Mevduatin garanti edilmesi, tasarruf sahipleri bakimindan önemli bir seydir. Bankalardan para çekilmeyi önler. Böylece bankalar kisa sürede güç duruma düsme tehlikesinden kurtulur.
Ancak, bankalar sadece mevduat çekildigi için güç duruma düsmez. Bankalar verdikleri kredileri geri alamazlarsa da güç duruma düser.
***
Hükümetin mevduat sahiplerini düsünerek, onlari güvence altina almasi iyi bir seydir. Yalniz iste bir terslik vardir…Bankalar dagittiklari kredilerin faizini toplayabilseler, kredileri vadelerinde geri alabilseler, zaten mevduat sahiplerine ödeme yapmada zorlanmazlar… Bugün banka sisteminde sorun kredilerin donmasi, kredilerin batmasidir.
Kredilerin donmasinin, kredilerin batmasinin nedeni ise, ekonomideki kötüye gidistir.
Mevduatin garanti edilmesi, firmalarin batmasini, bunun sonucu kredilerin ödenmemesini ve neticede bankalann batmasini önleyemez.
Firmalar, ardindan bankalar batar. Fakat mevduat sahipleri pa-ralarini hükümetten alacaklarini ümit eder…
Iyi de acaba hükümet mevduat sahiplerine verdigi sözü nasil yerine getirir?
Bankalarda 255 trilyon lira toplam mevduat var. Tasarruf mevduati 190 trilyon lîra. Bankalardaki toplam döviz tevdiat hesaplan 23.4 milyar dolar: (Bunlarin karsiligi 36 bin liradan 840 trilyon lira ediyor.) Yurtiçinden açilan hesaplann miktan 14 milyar dolar. Hükümet hangi güç ile bunlari garanti ediyor? Bir de bu rakamlara bakalim:
– Emisyon 77 trilyon lira.
– Hükümetin tahvil ve bono çikararak toplayabildigi ve elinde bir kuaisu kalmayan para miktan 200 trilyon lira.
– Hazine’nin ocak-subat aylarinda iki ayda tahvil ve bono ile bulabildigi borç 38.5 trilyon lira.
– Merkez Bankasi’ndâ kalan toplam brüt döviz rakami (rezerv)
3.2 milyar dolar.
***
Hükümet bu karan ile Mevduat Sigortasi’na bankalann katkisini binde 6 oraninda yüzde l’e çikariyor…Türk Lirasi yüzde 120 faiz ile islem görürken, yüzde l sigorta primi bankalari sarsmaz.
Fakat, ciddi bankalar yüzde l veya yüzde 3 faizle dolar mevduati toplarken, bu mevduatlar üzerinden nasil olur da yüzde l
sigorta primi ödeyebilir?,
***
Mevduat sahipleri (kagit üzerinde) kurtuldu görünüyor. Fakat bankalari kimin kurtaracagi belli degil.

 

Sende yorum yap